Van Gog
Sýretshiniń barlyq sýretine naqty bir baǵa berý múmkin emes. Sonymen birge Van Gog qandaı da memlekettiń mádenıetine toǵytylyp, ólshemge qamalatyn tulǵa emes, onyń óneri jalpy adamzattyń keńistikke ıe. Iаǵnı óneriniń jergilikti meken-jaıy joq. El Greko, Leonardo, Golbeıný, Pıkasso syndy ol qashan da oryn aýystyryp, shyǵarmashylyǵyna qolaıly, jeruıyq óńir izdedi. Van Gogta eshqashan turaqty jeke úı bolmady. Ádette, sýretshige óziniń jumys jasar bólmesi bolǵany jón. Rable qıyrlardy sharlap júrdi, Vııon kezbe boldy, biraq olardyń qaǵazy men qalamy qaltasynda edi. Alaıda sýretshi kerek-jaraǵyn arqasyna asyp keńistikter arasyn sholyp júrýden jalyqpady. Tutas ómirin shyǵarmashylyq murat jolynda sarp etip, irgeli shyǵarmalardy dúnıege ákelip otyrdy. Naqty derekterge súıensek, sýretshi 1890 jyly 37 jasynda óz-ózine sýyq qarýmen qol jumsap, kóz jumady. Taǵy bir derekterde áldebir oıyn oınaý ústinde Rene Sekretan atty bala sýretshini oqys kózdep atyp jibergen degen pikir bar. Ǵalymdar Van Gogtyń qaza bolǵan jerin kýálikke keltirip, sýretshiniń ózin óltirgenin tolyqtaı joqqa shyǵarady.
Edgar Po
Edgar Po 1809 jyly Devıd pen Elızavet atty akterlerdiń otbasynda dúnıege keldi. Birshama jyldan soń ákesi alkogolızmnan zardap shegip, otbasyn tastap ketýge májbúr bolady. Munymen qosa Edgardyń bala kúninde-aq anasy qurt aýrýynan qaza tabady. Jetim qalǵan aqyndy Rıchmond qalasynda turatyn baı saýdager Djon Allan men onyń jubaıy Franses qamqorlyǵyna alady. Osydan soń Edgar tegine «Allan» esimi jalǵanady. Alaıda baı kópestiń otbasyna kelgen Edgar Ponyń jaǵdaıy jaqsaryp ketken joq. О́z betinshe qarjy tabýǵa talpynǵan ol qumar oıynǵa belshesinen batyp, ýnıversıtetti tastap ketýine týra keledi. Bul oqıǵa ókil ákesimen qarym-qatynasyna edáýir deńgeıdi kedergi keltirdi. 1827 jyly Po ásker qataryna jazylyp, onda eki jylyn ótkizedi.
Edgar Po óleńderi mıstıkalyq, magııalyq sarynǵa toly. Ol ózinen keıingi býynǵa erekshe áser etip, oǵan elikteýshiler kóptep tanyldy. «Annabel Lı» óleńi – nebári 23 jasynda qurt aýrýynan kóz jumǵan aqynnyń mahabbatyna arnalǵan. О́leńdi orys tiline Balmont, Brıýsov syndy aqyndar aýdarǵan. Rogov nusqasy – aýdarmanyń sapaly, sıqyry men shalyǵy saqtalǵan sońǵy nusqa bolyp sanalady. Edgar ǵumyr boıy alkagolge táýeldilikten zardap shekti. Vırdjınıı Klemmen otaý qurǵannan soń ony turmys taýqymeti tus-tustan qyspaqqa ala bastaıdy. Alkogolge degen tolassyz qumarlyǵy tek áıeli Vırdjınıdiń oqystan kóz jumýynan soń báseńsı bastaıdy. Qoǵamǵa eshqashan ishpeıtinin jarııalap, mas qylatyn quraldarmen ashyq aıqasqa túsedi. Edgar Po ómiri tylsym men jumbaq qubylystarǵa toly. Shyǵarmashylyǵymen tanysqan jan sózimizdiń shyndyǵyna kóz jetkizeri anyq.
