Ámbebap bilim berý platformasy adam quqyǵyn qorǵaıdy

Búkil álem qaýymdastyǵyn dúr silkin­dirgen elimizdegi qańtar oqıǵasynan ke­ıin Memleket basshysy Q.Toqaev azaptaý sııaq­ty ortaǵasyrlyq qubylystardy joıý­dyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Prezıdent qazirgi tańda qoǵam tarapynan eń kóp talap etiletin talap – zańdy qatań saqtaý bolyp tabylatynyn atap ótip, Bas prokýratýraǵa qańtar oqıǵasynyń nátıjelerin jan-jaqty tekserý boıynsha aýqymdy tapsyrma júktedi. Osy turǵydan alǵanda, tergeý áreketterin júrgizý kezinde zań­nyń ústemdigi men azamattardyń quqyqta­ryn saqtaýdy qamtamasyz etý qajettiligi mańyzdy bolyp qala beredi. Máselen, Bas prokýratýranyń resmı derekterine sáıkes, 2022 jylǵy qańtardaǵy oqıǵaǵa baılanysty prokýratýra organdaryna azaptaý, qatygezdik kórsetý jáne «zańsyz tergeý ádisteri» týraly 301 aryz kelip túsken, bul boıynsha 243 qylmystyq is qozǵalǵan.

Birqatar táýelsiz quqyq qorǵaý uıymy­nyń málimeti boıynsha, qazirgi ýaqyt­ta azaptaý nemese basqa da qatygezdik túr­lerine qatysty aıyptaýlar boıynsha 9 sheneýniktiń ustalǵany belgili. Azaptaýdy qoldandy degen kúdikke ilingen nemese aıyptalǵan laýazymdy tulǵalarǵa qatysty sotqa deıingi aldyn alý sharalaryn qol­daný týraly málimetter joq. Sebebi azaptaý nemese qatygezdik qurbandarynyń kópshiligi túrmede bolǵan kezde shaǵym berý mehanızmderine qoljetimdiligi shektelgen nemese óz quqyqtaryn qorǵaý múmkindigin múldem bilmegen. Jábirlenýshiler aryz bere alatyn jaǵdaılarda olar sotqa deıin­gi tergeý-tekserýdiń biryńǵaı tizilimine tir­kelmegen.

Iske asyrylyp jatqan jobanyń ne­gizgi maqsattarynyń biri – bilim berý baǵ­darlamasyn uıymdastyrý arqyly Qazaq­stan azamattaryna quqyq qorǵaý organ­darynyń azaptaý nemese ózge de zańsyz áreketterimen kúresý. Baǵdarlama eki bó­lim­nen turady: birinshi bólim polısııa qyzmetkerlerine baǵyttalǵan, kelesi bólimi azaptalǵan adamdarǵa arnalǵan. Oqý sıfrly platformada ótip, azamattar­dyń quqyqtaryn qorǵaý mehanızminde ult­tyq jáne halyqaralyq quraldary, osy qylmys úshin jaýapkershilik, sonymen qatar elimizdiń jetekshi zańgerleriniń zań kómegine tegin qol jetkizý týraly aq­parattar biryńǵaı resýrsta ornalastyrylatyn bolady. Sıfrly platformada «Azaptamaý quqyǵy» bilim berý kýrsy ornalastyrylatyn veb-saıt, mobıldi qosymsha, chat-bottar, sonymen qatar azamattar «Onlaın-zań klınıkasy» tegin zańgerlik keńes qyzmetteri men shuǵyl psıhologııalyq kómek kórsetý quraldaryna qol jetkize alady.

– Beınesabaqtar toptamasy, quqyq­tardy qorǵaý boıynsha nusqaýlyqtar, qu­qyqtyq qujattardyń úlgileri (aryzdar, shaǵymdar) kópshilik nazaryna usynylady. Joba aıasynda qoǵamda keńinen aqparattyq naýqan júrgizilmek. Osylaısha, biz jaýap­ty memlekettik organdar men halyqara­lyq uıymdardyń nazaryn Qazaqstandaǵy azaptaý faktilerine aýdarýdy josparlap otyrmyz. Sonymen qatar azamattardyń buzylǵan quqyqtaryn qorǵaýdyń quqyqtyq ádisteri týraly quqyqtyq sanasy artady, – deıdi joba úılestirýshisi Mırhat Serikbaev.

Quqyq qorǵaý organdary qyzmetker­leriniń azaptaý faktileriniń aldyn alý – sıfrly platformany damytýdyń jeke baǵyty bolmaq.

– Elimizdiń jetekshi zańgerleri men qorǵaýshylary mamandandyrylǵan bilim berý kýrsyn oqıdy. Semınar Bas proký­ra­týra, Ishki ister mınıstrligi, Adam qu­qyqtary Ombýdsmenimen birlesip uıym­dastyrylady, – dep habarlady Independent Research Institute Expert qoǵamdyq qory.

Platformada usynylatyn barlyq aqparat tyńdaýshylarǵa usynymdyq sıpatta bolatynyn jáne kommersııalyq negizge ıe bolmaıtynyn atap ótken jón.

Bul joba Eýrazııa qorynyń qoldaýymen AQSh Halyqaralyq damý agenttigi (USAID) qarjylandyratyn Ortalyq Azııadaǵy áleýmettik ınnovasııalar baǵdarlamasy aıasynda uıymdastyryldy. USAID – álemdegi jetekshi halyqaralyq damý agenttigi jáne damý nátıjelerine qol jetkizýdiń katalızatory. Qosymsha aqparat alý úshin USAID Ortalyq Azııa veb-saıtyna jáne Facebook paraqshasyna kirýge bolady.