Qazaqstan • 05 Tamyz, 2022

Wordle-dy qazaqsha sóıletken jastar

1000 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Jyl basynan bastap áleýmettik jelilerde sur, sary jáne jasyl sharshylardan dıagrammalar beınelengen siltemeler jıilep ketti. Siz de kórip, onyń ne ekenine qyzyǵýshylyq tanytsańyz, bul Wordle dep atalatyn sóz oıyny.

Wordle-dy qazaqsha sóıletken jastar

Bunyń aǵylshynsha nusqasy álemdi jaýlaǵan soń, basqa til­derde de nusqalary shyǵa bas­ta­dy. Qazaq tilindegi nusqasy ja­rııa­lanǵaly kóp ýaqyt óte qoı­ǵan joq. Degenmen qazirdiń ózin­de qazaqsha «Sózdil» dep ata­latyn oıyn jastar ara­syn­da tanymaldyqqa ıe. Ilııas Jol­dasbaı men Danııar Muha­nov esimdi jas baǵdarlama­shy­lar jo­banyń qazaqsha nusqasyn jasap shyqqan eken.

«Jalpy Wordle-dy qazaq­sha­laıyq dep oı tastaǵan Danııar Muhanov degen áriptesim. Ol da «Bolashaq» túlegi, qazir umag.kz kom­panııasynda jetekshi androıd prog­rammısi. Wordle.kz domenin alǵan da sol jigit», deıdi Ilııas Jol­dasbaı.

Jastar Wordle-dyń qazaqsha nusqasyn qurastyryp qana qoıǵan joq, ataýyn da Sózdil dep qazaqshalady. Bul týraly Ilııas Joldasbaı bylaı deıdi: «Wordle sóziniń túbiri word bolǵandyqtan, bizdiń nusqanyń da túbiri sóz bolýy oryndy kórindi».

Kúndelikti jasyrylǵan sóz­derdi jastar ózderi otyryp ek­­she­­legen. Árbir tańdalǵan sóz­diń etistik bolmaýyn ári sózdegi ári­p­­­terdiń sózde bir ret qana kez­­de­­sýin qadaǵalap, muqııat zerdelegen.

«Ýaqyt joǵaltpas úshin open source jobalarǵa júgindik. Open source – kody ashyq, qalaǵan adam oqyp, óziniń keregine qoldana berýge bolatyn tásil. Qazaqsha bes áriptik sózdik qordy alý jáne oıyn logıkasyn júrgizý úshin Github jobacyn qoldandyq», deıdi jastar. Osyndaı irgesi daıyn joba turǵanda qazaqsha «Sózdildi» jasaý eki-aq kúndi alǵanyn tilge tıek etti.

Jastar oıynnyń qazaqsha nus­qasyn jasaýdaǵy maqsatyn qazaq tilin nasıhattaý, kóner­gen qazaqsha sózderdi eske salý, sol sózderdiń qoldaný aıasyn keńeıtý dep túsindiredi. Mysaly, noıys, bıpaz, rásýa degen sııaqty kónergen sózder de qamtylyp, sózdiń maǵynasyn bilmegender bolsa, sol sózben tanysýyna múmkindik bar. Jal­py, oıynda «Sóz maǵynasyn kórý» degen batyrma bar, sol arqy­ly Sózdikqor saıtyna baǵyttap, ja­syrylǵan sózdiń maǵynasymen tereń tanysýǵa bolady.

«Bul jerde biz úshin ma­ńyzdy nárse – qazaq tildi oıyn­shylardyń shette qalmaı óz tilinde oınaı alýy. Áıtpese, bizde kóp dúnıe tek aǵylshynsha nemese oryssha ǵana shyǵyp qalyp qoıady. Cózdil qazaqshaǵa da suranys bar ekenin kórsetti dep oılaımyn», deıdi Danııar Muhanov.

Wordle.kz bıyl 21 qańtardan bastap kóp­shi­likke usynyldy. Sodan beri jo­baǵa shamamen 20 ret ózgeris engi­zil­gen. Al­ǵashqy kúnderi kópshiliktiń qyzyǵý­shy­ly­ǵyna bólenip, bir apta ishinde orta eseppen 7 myńǵa jýyq adam oınaıtyn. Jalpy, Wordle.kz jarııalaǵannan beri 400 myńdaı adam oınaǵan.

«Aty shýly kezde kúnine 2 myń adam­daı oınap otyratyn. Qazirgi tań­da kúnine 200-deı adam oıynǵa qaty­sady. Adam sany ósti dep aıtý qıyn, trend bolyp turǵan sáti ótken soń, adamdar basqa nársege kóńilderi burylyp ketti. Túsinikti jaıt. Qazir aıyna ortasha eseppen
1 500 adam qazaqsha sózdil oınaı­dy», deıdi I.Joldasbaı.

Sondaı aq jastar búginde Wordle oınaıtyndar azaıǵanyn tek qazaq­standyq emes álemdik tendensııa ekenin alǵa tartty. Bıylǵy aqpan aıynda Wordle-dy The New York Times gazeti 1 mıllıon dollarǵa satyp al­ǵany týraly aqparat tarady. Basylym oıyndy naqty qan­daı somaǵa satyp alǵanyn má­limdegen joq. Degenmen onyń jeti sıfrdan turatyn qarajat ekenin jarııalady. Oıyndy qu­rastyrýshysy, baǵdarlamashy Djosh Ýordldan satyp alǵan. Mundaı usynys Wordle.kz avtorlaryna tústi me degen su­ra­ǵymyzǵa jastar ázil-shyny aralas bylaı dep jaýap berdi.

«Nıý Iork Taıms mıllıon­daǵan dollarlarǵa Wordle-dy satyp alypty degendi estigen­de biz óz aramyzda «Sózdildi» qaı BAQ satyp alady eken ­dep ázildegenbiz. Áńgimemiz sol ­ázil­­den ári asqan joq. Shyn­dy­ǵyn aıt­qanda, monetızasııasy joq jo­baǵa eshqandaı ınvestor aqsha shashqysy kelmeıdi», deıdi oıyn avtorlary.

r

Wordle – osy jyldyń basynda álemge keń taraǵan shaǵyn oıyn. Ony Djosh Ýordl esimdi brıtandyq baǵdarlamashy oılap taýyp, sonyń tegi­men atalǵan. Bir qyzyǵy, Ýordl bul oıyn­­dy 2020 jyly jahandy jaı­­laǵan pandemııa kezinde jubaıy ekeýi ermek úshin oılap tapqan eken. Erli-zaıyptylar The New York Times krossvord­taryn sheshýge mashyq­tanyp, ózderiniń jetildirilgen nusqa­syn jasaýǵa sheshim qabyl­daıdy. Sóı­tip, óz nusqasyn ázir­legennen keıin Djosh ony WhatsApp messendejeri arqyly otbasylyq chatqa jiberedi. Oıyn kópshiliktiń kóńilinen shyǵyp, 2021 jyldyń qazan aıynda Djosh oıyndy jelige júkteıdi.

Oıyndy kópshilikke jarııalamas buryn Djosh bes áripten turatyn 12 myńǵa jýyq aǵylshyn sózin jı­naqtaǵan. Jalpy, oıyn sharty boıynsha bir kúnde bir ǵana sóz, ıaǵnı sol saıtqa kirgen búkil adamǵa, birdeı sóz jasyrylady. Sózdi tabýǵa 6 múmkindik beriledi. Basty qyzyqtyratyn jeri ol oıynǵa kirgen bette eshqandaı bir keńes berilmeıdi. Iаǵnı sózjumbaqtaǵydaı tapsyrmalar joq, tek kezdeısoq áreket etý kerek. Oıyńyzǵa kelgen qandaı da bir 5 áripti sózdi jazý arqyly ǵana sol keńes, kómekti ala alasyz. Kómek túri de erekshe. Jasyrylǵan sózde qaı áriptiń bar joǵyn túsiný úshin tústerge qaraý kerek. Ár múmkindikten keıin sharshy túsi ózgerip, jaýapqa qansha jaqyn ekenińizdi kórsetedi. Iаǵnı sur tús shyqsa, ondaı árip múlde joq, sary bolsa, bar, alaıda turǵan orny qate. Al jasyl bolsa, ol árip jasyrylǵan sózde bar ári ornyn da durys tapqansyz.

Bolashaq baǵdarlamasymen shetel­dik joǵarǵy oqý oryndarynda bilim alyp qana qoı­maı, alǵan bilimimen qoǵamǵa, elge septigin tıgizýge talpynatyn Ilııas pen Danııar syndy qazaq jastarynyń bar bolǵany qýantady. Mundaı jastar­dyń jobasy qoldaý tapsa, elge paı­dasy tıetin túrli jobalar júzege asary sózsiz.