Álem • 09 Tamyz, 2022

Izraıl men Palestına mámilege keldi

784 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Izraıl men Palestınanyń «Islamdyq jıhad» uıymy arasynda bir jyldan astam ýaqyttan beri Gazada tutanǵan eń aýyr qaqtyǵys toqtady. Eki taraptyń ortaq ustanymǵa kelýine Mysyr memleketi muryndyq boldy. Izraıl Ulttyq qoǵamdyq dıplomatııa tóraǵasynyń jazbasha málimdemesinde atys­ty toqtatý týraly kelisim jeksenbi kúni jergilikti ýaqyt boıynsha 23.30-dan bastap kúshine engeni jarııalandy.

Izraıl men Palestına mámilege keldi

Izraıl Ulttyq qoǵamdyq dıploma­tııasynyń tóraǵasy Mysyrǵa taraptardy bitimgershilikke shaqyrǵany úshin alǵys bildirip, «Izraıl atysty toqtatý kelisimin buzǵan jaǵdaıda qatań jaýap berý quqyǵyn saqtaıtynyn» alǵa tartty.

Izraıl premer-mınıstri Iаır Lapıd jeksenbi kúni keshke eldiń ońtústik basshylarymen kezdesýde «Maqsattarǵa qol jetkizildi, operasııany jalǵastyrýdyń qajeti joq» dedi.

Esterińizge sala keteıik, Izraıl juma kúni «Tańsári» operasııasyn bastap, Gaza­nyń soltústigindegi ál-Quds brıgadasy komandırleriniń biri Taı­sır ál-Djabarıdi zymyrannan jasalǵan soqqy arqyly óltirdi. Ope­rasııanyń ekinshi kúni Gazadaǵy ońtústik maıdanǵa jaýapty ál-Quds brıga­dalarynyń qolbasshysy Haled Mansýrdyń kózi joıylǵanyn habarlady. Izraıl qorǵanys kúshteriniń málimetinshe, operasııanyń úsh kúninde júzden astam «Islamdyq jıhad» uıymy nysanasyna soqqy berilgen. Sonymen qatar ızraıldikter Gaza sektorynyń soltústigindegi Djabalııada bes balanyń ólimine qatysty jaýapkershilikten bosap ketkenin palestınalyq basylymdar ashyna jazdy. Izraıl «balalardyń qaıǵyly ólimi» «Islamdyq jıhad» uıy­mynyń zymyrandy sátsiz ushyrýynan dep málimdedi. Jerusalem Post gazetiniń málimetinshe, Izraılge 950-den astam zymyran atqylanǵan. Olardyń 200-ge jýyǵy Gaza sektorynyń aýmaǵyna qulaǵan.

 Izraıldiń áýe shabýyldary 56 saǵatqa sozylyp, shabýyl saldarynan 44 adam, onyń ishinde 15 bala men 4 áıel kóz jumyp, jalpy sany 300-den astam palestınalyq jaralanǵan. Al Izraıl tarapynan zardap shekkender joq.

Izraıl óz áreketin Iran qoldaıtyn «Islamdyq jıhad» uıymynyń ulttyq qaýipsizdikke qater keltiretin shabýylyna qarsy aldyn ala jasalǵan soqqy dep aqtaldy. Sondaı-aq qaqtyǵys kezinde palestınalyq tarap Izraılge myńnan astam zymyran atqylaǵanyn, al eldiń ońtústik bóligi men Tel-Avıv sııaqty iri qalalardyń turǵyndary býnkerlerge qonǵanyn atap ótti.

«Islamdyq jıhad» uıymynyń jetek­shisi Zııad ál-Nahala atysty toqtat­qan­nan keıin «Ál-Maıadın» telearnasynan berilgen baspasóz máslıhatynda: «Bul jeńis» dep qýana habarlady.

Izraıl resmı ókilderiniń habarlaýynsha, áýe operasııasynda «Islamdyq jıhad» uıymynyń eki qolbasshysymen qosa 20-ǵa jýyq jaýynger qaza tapqan, kóptegen áskerı tank, qarý-jaraq pen zymyran óndirisi jáne saqtaý oryndary joıylǵan.

«Biz «Islamdyq jıhadty» joıǵan joqpyz jáne bul bizdiń maqsatymyz emes», dedi Izraıldiń resmı ókili. Son­daı-aq ol osy qaqtyǵys barysynda «Izraıl­diń barlaý jáne áskerı opera­sııalyq múmkindikteriniń deńgeıine bárin tańǵaldyrdyq», dedi.

Al Gazadaǵy «Islamdyq jıhad» uıymynyń ókili bul toptyń basshy­lyǵy soǵys barysynda shyǵynǵa ushyra­ǵanymen, Izraılge sharttar qoıyp, birlik pen kelisimdi saqtaı alǵanyn aıtty. «Dushpandarymyz «Islamdyq jıhadty» toqtatýdy soǵys maqsatyna aınaldyrdy, biraq bul aldamshy maqsat júzege aspady», dedi top ókili.

Qaqtyǵystyń órship ketýin túsingen Izraıl Gazany baqylaıtyn áldeqaı­da úlken jáne qaýqarly «Hamas» sodyr­larynyń soǵysqa aralasýynan qaýiptenip, «Islamdyq jıhad» uıymymen bir má­milege kelýge sheshim qabyldady.

2021 jyldyń mamyrynda Izraıl men «Hamas» toby arasynda 250 gazalyq qaza tapqan jáne aımaqtyń ekonomıkasyn kúıretken 11 kúndik soǵys boldy. Atalǵan qaqtyǵystan keıin «Hamas» óziniń odaqtasy «Islamdyq jıhadqa» bel­gili bir deńgeıde aýyzsha túrde qoldaý kórsetip otyrdy. Alaıda bul joly «Islamdyq jıhadty» qaqtyǵysta Izraılmen betpe-bet qaldyryp, shaı­qasqa aralaspaýdy jón kórdi. Alaıda «Hamas» uıymy Izraıl operasııasy sozylyp, qurbandar sany arta berse, olar «Islamdyq jıhadqa»» qosylýǵa májbúr bolatynyn aıtqan bolatyn.

Gazadaǵy atysty toqtatý kelisiminen keıin Izraıl tańerteń Gaza sektoryna salǵan bógetterdi alyp, janarmaı tasıtyn kólikterdiń kirýine ruqsat berdi. Osylaısha eki el arasyndaǵy shekara qaqpalary qaıta ashyldy. Shekaranyń ashylýy Gazadaǵy jalǵyz elektr stan­sasyn qýattandyrýǵa múmkindik berdi, bul osyǵan deıin úlken másele bol­ǵan Gazadaǵy elektr qýatynyń qolje­tim­di­ligin arttyrdy. Sondaı-aq eki tarap­tyń atysty toqtatý kelisimi kúshine engennen keıin Gaza kóshelerinde merekelik sharalar uıymdastyrylǵany habarlandy.

Oqıǵaǵa qatysty Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Antonıý Gýter­rısh óz pikirin bildirdi. «Tek kelissózder arqyly júzege asyrylatyn turaqty saıa­sı sheshim ǵana zorlyq-zombylyqty túpkilikti toqtatady jáne bul sheshim palestınalyqtar men ızraıldikter úshin beıbit bolashaqtyń kepili», dedi Antonıý Gýterrısh.

Ol óz sózinde Gaza men Izraıldiń atys­­ty toqtatý týraly kelisimge kelge­nine qýanyshty ekenin aıtty. Sondaı-aq Bas hatshy Gazaǵa jasalǵan áýe shabýyl­dary men Izraılge atylǵan zymy­ran­dardyń saldarynan qaza tapqandar men jaralan­ǵandardyń arasynda balalar da bolǵanyna qaıǵyrǵanyn tilge tıek etti.