Men búgin ákemdi oılap, tolǵanamyn...

Ákem jaryqtyq, (sýrette) óle-ólgenshe soǵystyń qasiretin, adamzatqa salǵan aýyr jarasyn aıtyp ótti. О́tkenin eske alyp, búgingi kúnine shúkirshilik qylatyn. «Ol kezeńdi adam balasynyń basyna ber­mesin. Sender aman bolyńdar, aı­­na­laıyndar», dep sát saıyn Alladan ur­paǵynyń amandyǵyn tileýshi edi. Ákem Naýat 1941 jyly soǵys órti burq ete qalǵan kezde ásker qataryna alynǵan eken. Bizdiń Kókterek aýylynda sol jyldary 70 shaqty tútin bolsa, sonyń ishinde eki-úsheýinen ǵana basqa otbasylardyń bárinen bir-eki adamnan soǵysqa attanypty. Kókem inisi Yntymaq ekeýi birge attanady. Qandy soǵysty Stalıngrad shaıqasynan bastaıdy. «Alǵashqy kezde nemister qalany túgel jaýyp tastady. Stalıngradty qorshap alyp, jergilikti halyqty, ony qorǵap turǵan áskerdi ashtyqtan qyrmaqshy boldy. «Adam ıt-jandy» degen ras eken, shyǵyn kóp bolsa da, ásker de, halyq ta aıaǵyna deıin shydady. Áli esimde... Qalanyń shet jaǵyna egip, jerdiń astynda qalyp qoıǵan kartopty qystyń kúnderi túndeletip baryp qazyp alyp kelip, jan baqtyq», – dep otyrýshy edi ákem marqum. «Qyryq jyl qyrǵyn bolsa da ajaldy óledi» degen. Ákemiz osy qantógisten aman shyǵyp, Berlınge deıin bardy. Ýkraına, Polsha, Chehoslovakııa elderin azat etip, nebir jantúrshigerlik jaýyzdyqtardyń kýási bolǵanyn kózine jas alyp, áńgime qyp otyratyn. Jyl saıyn Jeńis meıramyna barǵan kezde ákemiz barlyq orden-medaldaryn taǵyp alatyn. Onysy kóp te edi. Ákemiz soǵysta artıllerıst bolǵan. Keı kezderi bizge zeńbirekti qalaı oqtap, qalaı oq atatynyn, qandaı bólshekteri bar ekenin aıtyp, ony qolmen kórsetip, ynty-shyntymen kirisip ketýshi edi. Soǵystan aman-esen kelip, keńshar basshysynyń  orynbasary bolyp, uzaq jyldar eńbek etti. Maqtaaral aýdanynda kanal salý jumystaryna eldi uıymdastyryp aparyp, ózi de belsenip atsalysyp, úlken úles qosty. Al inisi Yntymaq 1943 jylǵa deıin vzvod komandıri bolyp, sol jyly aýyr jaraqat alyp, elge oraldy. 50 jylǵa jýyq bilim salasynda jemisti eńbek etip, 90 jasqa qaraǵan shaǵynda qaıtys boldy. Árıne, musylman balasy bolǵandyqtan, ákemizge jıi quran baǵyshtap turamyz. Áıtse de, soǵysty kórgen ardagerler úshin Jeńis kúniniń orny bólek qoı. Tiri bolǵanda bar orden-medaldaryn taǵyp alyp, eldiń aldynda jarqyrap júrer edi, jaryqtyq ákem... Ákemniń jambasy jerge 1980 jyly tıdi. Búginde tórt ulynan taraǵan urpaqtary bir qaýym el bolyp otyr. Ákem aıtpaqshy, biz de ótkendi eske alyp, búgingi kúnge jetkizgen Allaǵa myń mártebe shúkirshilik deımiz. О́miriniń jalǵasy bar. Laıym, táýelsiz elimizdiń árbir tańy jarqyrap, tynyshtyqpen ata bersin. Oraztaı ÚSIPBAEV. Ońtústik Qazaqstan oblysy, Túlkibas aýdany.