Aımaqtar • 21 Tamyz, 2022

Pavlodardyń damý múmkindikteri mol

274 ret
kórsetildi
11 mın
oqý úshin

Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylov jumys saparymen Pavlodar oblysynda bolyp, ónerkásip pen aýyl sharýa­shylyǵynyń damý qarqynymen, áleýmettik ınfraqurylymdy jańǵyrtý barysymen tanysty, sondaı-aq oblysty keshendi damytý máseleleri jóninde keńes ótkizdi.

Pavlodardyń damý múmkindikteri mol

Pavlodardyń «Jasyl beldeýin» qurý qajet

Úkimet basshysy eń aldymen memleketten qoldaý alyp, 1 700 ga jerde zamanaýı sýarý tehnologııalaryn qoldana otyryp, kartop ósirýmen aınalysatyn «AgroTrade PV» JShS sharýa qojalyǵyna bardy. Munda qýattylyǵy 10 myń tonna kókónis qoımasy salyndy, sondaı-aq qazirgi ýaqytta jylyna 10 mln tonna sút óndiretin taýarly sút fermasynyń qurylysy júrgizilýde. Jobaǵa salynǵan ınvestısııalardyń jalpy kólemi – 11 mlrd teńge, onyń 7,6 mlrd teńgesi «Agrarlyq nesıe korporasııasy» jelisi boıynsha jeńildikpen nesıelendirý jáne 2,7 mlrd teńgesi sýbsıdııalaý esebinen salyndy.

«Qazirgi azyq-túlik qaýipsizdigi máseleleriniń shıelenisýi jáne tamaq ónimderi baǵasynyń ósýi aıasynda zamanaýı sý únemdeý tehnologııalary qoldanylatyn aýyl sharýashylyǵy jobalaryn damytýǵa basa nazar aýdarý kerek. Mundaı jobalardy basqa óńirlerde de qolǵa alý qajet dep sanaımyn. Memlekettik qoldaý arqyly bul úlken áleýmettik jáne ekonomıkalyq nátıje bermek», dedi Premer-Mınıstr.

Á.Smaıylovtyń óńirdegi aýyl sharýa­shylyǵy qurylymdarynyń basshy­larymen kezdesýinde tuqym ósirý sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men mıneraldyq tyńaıtqyshtardy satyp alý, mal sharýashylyǵyn damytý jáne qus sharýashylyǵyn qoldaý máseleleri kóterildi. Úkimet basshysy kóterilgen árbir másele boıynsha egjeı-tegjeı túsinikteme berip, oblys basshylyǵyna baqylaýda ustaýdy tapsyrdy.

Odan keıin Premer-Mınıstr jylyna 250 myń tonna alıýmınıı óndiretin Qazaqstan elektrolız zaýytynyń qyzmetimen tanysty. Bul zaýyt ónimdi ishki naryqqa baǵyttaıdy, sondaı-aq Túrkııa, Nıderland, Brazılııa, AQSh, Italııa, Bolgarııa, Polsha, Nor­vegııa jáne basqa da birqatar elge eks­port­taıdy. Ol zaýyttyń oblys eko­no­mıka­syna aıtarlyqtaı úles qosyp, ózi­niń áleýmettik mindetterine jaýap­kershi­likpen qaraıtynyn aıtty. Sony­men qatar óndiris qarqynyn jáne eksport­qa baǵdarlanýdy saqtap, jańa ótkizý naryqtaryna shyǵý qajettigin aıtty.

«Shyǵaryndylardy azaıtý jáne óndiris qaldyqtaryn qaıta óńdeý – oblys turǵyndary úshin búgingi eń ózekti másele. Sondyqtan osy baǵytta eleýli nátıjeler qajet. Iri kásiporyndar aldyńǵy qatarly ekologııalyq taza jáne qoljetimdi tehnologııalarǵa kóshýi kerek. Taý-ken metallýrgııa jáne energetıkalyq ónerkásip kásiporyndary óndiris qaldyqtaryn azaıtý, qaıta óńdeý jáne qaıta paıdalaný jónindegi strategııany ázirleýi qajet», dedi Á.Smaıylov.

Oblys ákimdigine Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstr­ligimen jáne kásiporyndarmen birlesip, shyǵaryndylardy azaıtý men ónerkásiptik qaldyqtardy qaıta óńdeýdiń zamanaýı tehnologııalaryn qoldaný boıynsha ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizý tapsyryldy.

Budan keıin Úkimet basshysy ár jyldary «Bıznestiń jol kartasy» jáne «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamalary boıynsha memlekettik qoldaýǵa ıe bolǵan arhıtektýralyq shynypaketter men shynydan jasalǵan ınterer zattaryn shyǵaratyn «Steklomır» JShS kásipornyna bardy. Kompanııa ónim­deri ishki naryqta jáne kórshi memleket­terde satylady. Qurylys salasyn damytý aıasynda qurylys materıaldaryna qajettilik artyp kele jatqanyn atap ótti. Osyǵan baılanysty Úkimet osy óndiristik baǵytty barynsha qoldaýǵa ázir.

«Biz otandyq qurylys materıaldaryn óndirýshilerdiń belsendiligin qoldaımyz. Mundaı kásiporyndar bizge qury­lys shyǵyndaryn edáýir azaıtýǵa jáne álemdik baǵalardyń aýytqýyna táýel­dilikti tómendetýge múmkindik bere­di», dep túıindedi Premer-Mınıstr.

Ana men bala ólimin azaıtý kerek

Úkimet basshysy «Dostyq» shaǵyn aýdanynyń qurylysy barysyn tekserdi. Onyń birinshi kezegin 2023 jyly aıaqtaý josparlanǵan. Qazirgi kezde munda 6 jańa kóppáterli turǵyn úı salyndy, taǵy 11 úıdiń qurylysy men ınjenerlik kommýnıkasııalar tartý jumystary júrgizilip jatyr. Shaǵyn aýdanda 2 myń oqýshyǵa arnalǵan eki mektep, 600 balaǵa arnalǵan eki balabaqsha, dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni jáne jedel járdem stansasy salynady. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha jańa turǵyn úı saıasatynyń negizgi qaǵıdaty, ásirese halyqtyń áleýmettik osal toptary úshin turǵyn úıdiń qoljetimdiligin arttyrý bolýǵa tıis ekenin eske saldy.

«Pavlodar oblysynyń ákimdigi tur­ǵyn úı qurylysyn damytý, son­daı-aq jylý jelilerin jańǵyrtý jáne rekonstrýksııalaý boıynsha bar­lyq sharalardy qabyldaýy qajet. Pavlo­darlyqtardy jylýmen jáne ystyq sýmen úzdiksiz qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdarǵan jón», dep atap ótti ol.

Qazirgi ýaqytta Reseı tarapymen eldiń soltústik jáne shyǵys óńir­lerin gazdandyrý týraly kelis­sózder júrgizilip jatqanyn aıtty. Sondaı-aq «Zamanaýı mektep» óńirlik baǵdarlamasy aıasynda kúrdeli jóndeý júrgizilgen 880 oqýshyǵa arnalǵan №7 jalpy bilim beretin mektepke bardy. Elimizde bilim berý salasyn damytý boıynsha júıeli sharalar qabyldanyp jatqanyn atap ótti: jańa mektepter salynyp, memlekettik tapsyrys pen granttar sany artyp keledi. Atap aıtqanda, Pavlodar oblysynda jyl sońyna deıin 6 700 oqýshyǵa arnalǵan 5 mektep ashý jos­parlanyp otyr. 

Jumys sapary barysynda Premer-Mınıstr 2015 jyly iske qosyl­ǵan 160 tósektik orynǵa shaq­tal­ǵan oblys­tyq perınataldyq orta­lyqqa baryp, den­­saý­lyq saqtaý salasyn qarjy­lan­dyrý jyl saıyn artyp kele jatqanyn, son­daı-aq oblysta náresteler men analar ólimi kórsetkishteri joǵary ekenin atap ótti.Osyǵan qosa túrli aýrýy bar balalardy ońaltý úshin jaǵdaı jasaý – ákimdiktiń osy saladaǵy negizgi mindetteriniń biri ekenin aıtty.

Sonymen qatar jeńil balqıtyn avtomobıl dıskilerin shyǵaratyn «Vektor Pavlodar» JShS kásipor­nynda da boldy. Bul óndiris 2017 jyly jeke ınves­tı­sııalar esebinen iske qosylǵan. Qazirgi ýaqytta shyǵa­rylǵan ónim eksport­qa jáne otandyq avtozaýyttarǵa jetkizilip jatyr.

«Memleket osyndaı kompanııalarǵa qajetti qoldaý kórsetýge daıyn. Pavlo­dar oblysynyń ákimdigi ımportty almastyratyn jobalardy iske asyrýdy keńeıtýi qajet», dep túıindedi Úkimet basshysy.

Premer-Mınıstr taıaýda josparly jóndeýden shyqqan Pavlodar munaı-hımııa zaýytyna bardy. Kásiporyn dırektory Qýanysh Bıshimov 8-27 shilde aralyǵynda josparly jóndeý jumystary júrgizilgenine qaramastan, zaýyttyń 7 aıdyń qorytyndysy bo­ıynsha dızel otynyn, benzındi jáne basqa da ónim túrlerin shyǵarý boıynsha kórsetkishterdi asyra oryndaǵanyn habarlady. Úkimet basshysy munyń kúzgi dala jumystary qarsańynda mańyzdy ekenin atap ótti.

PMHZ basshylyǵy óz kezeginde kásiporynǵa kelip túsetin munaıdyń sapasy jáne jabdyqty satyp alý kezinde erkindikti barynsha qamtamasyz etý máselelerin kóterdi. Úkimet basshysy tıisti sheshimder qabyldaý úshin memlekettik organdarǵa atalǵan máselelerdi pysyqtaýdy tapsyrdy.

Ertiske avtokólik kópiri salynady

Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylov óńirdiń keshendi áleýmettik-ekono­mıkalyq damýy jóninde keńes ótkizdi. Keńes barysynda ob­lys ákimi Ábilqaıyr Sqaqov, Indýs­t­rııa jáne ınfraqurylymdyq damý mı­nıstri Qaıyrbek О́skenbaev, Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Serikqalı Brekeshev, sondaı-aq Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Baýyrjan Omarbekov, Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Aıbat Ilııasov jáne Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Vıacheslav Dýdnık baıandama jasady.

Úkimet basshysy Pavlodar oblysy taý-ken óndirý, metallýrgııa, hımııa ónerkásibi jáne qurylys salasy boıynsha belsendi túrde damyp kele jatqan elimizdiń asa mańyzdy ındýstrııalyq óńirleriniń biri ekenin atap ótti. 2022 jyly oblysty damytýǵa shamamen 134 mlrd teńge qarastyrylǵan, oǵan qosa respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaý aıasynda qosymsha 23 mlrd teńgeden astam qarajat bólindi.

«Bul qarajat óńirdiń áleýmettik qajettilikterine, ınjenerlik ınfra­qurylymdy damytýǵa, agroónerkásip keshenin qoldaýǵa jáne basqa da ınfra­qurylymdyq jobalarǵa baǵyttalǵan. Sapaly nátıjelerge qol jetkizý úshin olardyń maqsatyna saı paıdalanylýyn jáne tıimdi ıgerilýin qamtamasyz etý qajet», dedi Á.Smaıylov.

Sondaı-aq óńirde azyq-túlik ónimderiniń jetispeýshiligi men baǵanyń negizsiz ósýine jol bermeý boıynsha josparly túrde jumys júrgizý qajettigine nazar aýdardy.

«Bul másele Úkimet deńgeıinde únemi qaralyp otyrady. Barlyq qajetti qural­dar men mehanızmder anyqtalǵan. Olardy belsendi túrde qoldaný kerek», dedi ol.

Úkimet basshysynyń aıtýynsha, taǵy bir ózekti másele – óńir ekonomıkasyn ártaraptandyrý. Osy maqsatta bıyl jeke ınvestısııalar esebinen 44 mlrd teńgege jýyq somaǵa 66 jobany aıaqtaý josparlanyp otyr. Odan bólek, 1,7 trln teńgeden astam somaǵa taǵy 48 joba jobalaý satysynda tur.

Keńesti qorytyndylaı kele, Premer-Mınıstr Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý, Qarjy, Ulttyq ekonomıka mınıstrlikterine oblys ákimdigimen birlesip Ertis ózeni arqyly ótetin avtomobıl kópirin salýǵa, «Lenın – Ertis – Rýsskaıa polıana» jáne «1-MAES – Basqamys – Razýmovka» joldaryn rekons­trýksııalaýǵa, sýmen jabdyqtaý obektilerin salýǵa jáne jylýmen jabdyqtaý jelilerin jańartýǵa qarajat bólý múmkindigin qarastyrýdy tapsyrdy.

Sonymen qatar ákimdikke Eki­bas­tuzdyń jylý energetıkalyq ortalyǵyna tehnıkalyq aýdıt júrgizý jáne onyń tıimdi jumysyn qamtamasyz etý boıynsha naqty usynystar engizý, sondaı-aq «QazAvtoJol» kompanııa­symen birlesip jyl sońyna deıin normatıvtik jaı-kúıdegi joldardyń úlesin respýblıkalyq jeli boıynsha 97%-ǵa deıin jáne jergilikti jeli boıynsha 93%-ǵa deıin arttyrý tapsyryldy.

Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine múddeli memlekettik organdarmen jáne ákimdikpen birlesip óńirdiń sýar­maly ýchaskelerine ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylym júrgizý jobalaryna, al Densaýlyq saqtaý, Qarjy, Ulttyq ekonomıka mınıstrlikterine ákimdikpen birlesip Pavlodardaǵy №1 kópbeıindi aýrýhanany rekonstrýksııalaýǵa qarajat bólý múmkindigin qaraý tapsyryldy.

Sonymen qatar Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligine kásiporynd­ardyń keshendi ekologııa­lyq sheshim­derge jedel kóshý másele­lerin qaraýdy, al Oqý-aǵartý mınıstr­ligine ákimdikpen birlesip, úsh aýysymmen oqytatyn mektepter, oqýshy oryn­dary men mektepke deıingi bilim berý mekemelerindegi oryn jetispeý­shiligi problemalaryn sheshý úshin sharalar qabyldap, sondaı-aq jańa oqý jylynyń bastalýyna sapaly daıyndyq júrgizýdi tapsyrdy.

«О́ńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý máselelerin sheshý ortalyq memle­kettik organdar men oblys ákimdigi­niń birlesken tıimdi jumysyna baılanys­ty. Barlyq áriptesimdi osy baǵyt­ta belsendi túrde jumys isteýge sha­qyramyn», dep túıindedi Á.Smaıylov.

 

Pavlodar oblysy