Aty aıtyp turǵandaı, jańa joba elimizdegi múmkindigi shekteýli jandardyń zańdy tereńirek bilýine, laıyqty jumysqa ornalasýyna kómektesip, psıhologııalyq qoldaý kórsetýge arnalǵan bolatyn. Osy jyldyń sońyna deıin júretin joba qazirdiń ózinde talaı jannyń alǵysyn alyp úlgerdi.
Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy jarııalaǵan osynaý jobany ashyq konkýrsta jeńip alyp, júzege asyrýǵa kirisken «Jeńis» batysqazaqstandyq múgedekter qoǵamdyq birlestiginiń jetekshisi Aıgúl Hasanǵalıeva osy kezge deıin Almaty, Aqtóbe, Oral qalalarynda, Qostanaı oblysyndaǵy Rýdnyı qalasynda birneshe sátti shara ótkizgenin aıtady.
Mysaly, Almatyda ótken «Qazirgi zamanǵy qıyndyqtar men erekshe qajettilikteri bar adamdardy áleýmettendirý múmkindikteri» atty semınarda jobanyń zańgeri Marıetta Dáýletııarova respýblıkalyq joba aıasynda tegin keńes bergen. Al «Tiginshi - Modeler - Pishýshi» baǵdarlamasy boıynsha taǵy bir top teorııalyq jáne praktıkalyq bilimin jetildirip, sáıkestik kýálik aldy. Múmkindigi shekteýli adamdardyń jeke kómekshileri men týystaryna arnalǵan trenıng te óte paıdaly boldy. Oral qalalyq demalys saıabaǵynda ótken trenıngte psıholog Roza Bákesova ártúrli tehnıka men jattyǵýlardy úıretip, óz tájirıbesimen bólisti.
Aıgúl Kenjeǵalıqyzynyń aıtýynsha, múmkindigi shekteýli jandardy áleýmettik qoldaý isinde tájirıbesi kóp almatylyq qoǵamdyq birlestiktermen áriptestik óte paıdaly bolǵan. Shildeniń 18-i kúni Almaty qalasyndaǵy «ITeachMe» quziretti damytý ortalyǵy» qoǵamdyq qorynyń alańynda ótken «Múmkindigi erekshe adamdardy áleýmettendirýdiń zamanaýı máseleleri men múmkindikteri» atty semınarǵa qatysýshylar ózara tájirıbe almasyp, kedergisiz qoǵam qalyptastyrý ıdeıalarymen bólisti. Bul jerde «ITeachMe» onlaın-mektebi múgedek jandarǵa IT salasynda sapaly bilim berip, eńbek naryǵynda óz ornyn tabýyna, jaqsy tabysqa qol jetkizýine erekshe kómektesip júrgenin aıtý kerek.
«Jeńis» qoǵamdyq birlestiginiń janynda konsýltatıvtik kabınet jelisi turaqty qyzmet etip tur. Bul jerden muqtaj adamdar ózi qalaǵan taqyrypta zańgerlik nemese psıhologııalyq kómekti onlaın da, oflaın da ala alady. Sondaı-aq ártúrli daǵdyǵa úıretetin semınarlar, sharalar turaqty uıymdastyrylady. Joba aıasynda elimizdiń ár túkpirinen 7 qoǵamdyq birlestik jáne «Teń qoǵam» áleýmettik qoldaý ortalyǵynyń 8 baǵyty iske tartylǵan.
Bıylǵy shilde aıynda múgedek jandarǵa arnalǵan onlaın oqytý kýrstary memlekettik jáne orys tilinde ótti. Sabaqqa daıyndyq mamyr aıynda bastalyp, birneshe márte zoom-konferensııa uıymdastyryldy. Oqýǵa ynta bildirgen jandar anketalyq málimetteri boıynsha túrli mamandyqqa bólindi. Sabaqty elimizdiń ár túkpirinen tájirıbeli mamandar júrgizdi. Bul sharaǵa Qzaqstannyń barlyq óńiri, Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalary ókilderi qatysty. Sóıtip, olar qazirgi qoǵamda eń qajetti «SMM jáne target jarnama», «Targetıng», «Grafıkalyq dızaın», «Býhgalter» sekildi kýrstardy onlaın ótip, sertıfıkat aldy. Sondaı-aq maýsym-shilde aılarynda Aqtóbe men Oral qalalarynan 19 adam aspazdyq pen tiginshiliktiń qyr-syryn úırenip shyqty. Buǵan Rýdnyı qalasyndaǵy 10 adamnyń dánekerleý, ustalyq, aspazdyq salasynan bilimin jetildirgenin qosyńyz. «Jeńis» qoǵamy múgedek jandardy oqytyp qana qoımaı, odan ári olardy eńbekke ornalastyrý máselesin de qarastyrýda.
Múgedek adam da qoǵamnyń bir múshesi. Sondyqtan joǵarydaǵy is-sharalardyń bárinde mundaı jandarǵa qoǵamnyń oń kózqarasyn qalyptastyrý máselesi qarastyrylǵan. Ásirese múmkindigi shekteýli bolǵanyna qaramastan qoǵamnan óz ornyn tapqan, úlken jetistikterge jetken tulǵalarmen kezdesý, olar týraly beınerolıkter daıyndap, YouTube arnasyna, áleýmettik jelilerge ornalastyrý da óte mańyzdy.
Máselen, «Jeńis» qoǵamdyq keńesiniń múshesi, belsendi azamat, múmkindigi shekteýli adamdardyń quqyqtaryn qorǵaýshy Bogdan Djepkamen, Qazaqstan Eńbek Eri, qoǵam qaıratkeri, Aqtóbe qalasyndaǵy sal aýrýyna shaldyqqan azamattardy qoldaý ortalyǵynyń tóraǵasy, Aqtóbe qalasynyń Qurmetti azamaty, ańyzǵa aınalǵan Quralaı Báımenovamen, Batys Qazaqstan oblystyq paralımpıadalyq sýrdolımpıadalyq sport túrleri federasııasynyń basshysy, sportshy, paýerlıftıng, armrestlıng jáne voleıboldan birneshe dúrkin chempıon, kásipker Azon Nurmuhanulymen ótken kezdesýler erekshe áser etti. Olardyń ómir tájirıbesi, basynan ótken oqıǵalary tyńdaǵan janǵa úlken motıvasııa begeni anyq.
Bul jerde múgedek adamdardyń tarapynan aıtylatyn oılar men pikirlerge qulaq qoıý da mańyzdy. Múmkindigi shekteýli azamattardy memlekettik qoldaý, olardy saýyqtyrý, medısınalyq kómek kórsetý, áleýmettik kásipkerlikti damytý, sıfrly aqparat pen mobıldi qondyrǵylardy múgedekterge qoljetimdi qylý, paralımpıadany damytý, t.b. san-salaly taqyrypta osy toptaǵy azamattardyń talap-tilegi aldymen eskerilýge tıis. Qoǵamdyq kólikte, turǵyn úıler men keńselerde múgedek jandardyń kedergisiz júrip-turýy – qoǵam damýynyń bir kórinisi.
– Osy joba qolǵa alynǵaly biz óńirlerde qolǵa alynǵan oń isterdi kórip, ol tájirıbeni búkil elimizge taratýdy qolǵa aldyq. Joǵaryda aıtylǵan Rýdnyı, Aqtóbe, Almaty qalalaryndaǵy jaqsy bastamalarmen tanysqan ózge óńirlerdegi múmkindigi shekteýli jandar belsendi bola tústi. Olar jıi pikirtalasqa túsip, óz quqyqtary men múmkindikterin jańasha baǵamdaı aldy, – deıdi Aıgúl Hasanǵalıeva.
Batys Qazaqstan oblysy
