О́ner • 22 Tamyz, 2022

Tońazyǵan tań

1144 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Absýrd. Bulyńǵyr tartqan dúnıede armanyńnyń dińkesi quryǵanda qushaǵyna qysar qaısyńyz bar? Qara kóńildiń kóleńkesi de qara… dál solaı ómirdiń de ózegi talǵan, úmit ózeý­reıdi, senim uıqyda. Adam bar ǵumyryn qaryn toıǵyzýmen ǵana ótkizedi eken ǵoı… áıtpese, qazaqtyń tańda maldy óriske aı­dap salyp, ymyrt úıirile tóbe basyna taıaq alyp shyǵatyny nesi!?

Tońazyǵan tań

Birden aıta ketý kerek, ke­neptiń eskirgeni sonsha, tipti fotosýrette boıaýdyń azdap toz­ǵa­nyn, keıbir jerleriniń ketil­genin ańdaýǵa bolady. Sondyqtan kompozısııada ne bolyp jatqanyn baǵdarlaý kórermenge ońaıǵa soqpaıdy. Áıtse de, kartınada aýyz toltyryp aıtar eshteńe joq. Tek kúıbeń ómirdiń kóz shyrymyn alǵan sáti ǵana syǵalaıdy. Qońyr tirshilik, qojaıynnyń qabaǵyna qaraǵan qolbala qyzmetkerler… Bul fransýz sýretshisi Kamıl Koronyń «Tań» atty kartınasy.

Baqsańyz, qalyń orman ishinen úıdi birden kórý múmkin emes, qoıý túster arasynda árbir detal keıinnen menmundalaıdy. Qýraǵan aǵashtardyń arǵy betinde munartyp turǵan úı avtordyń ıdeıasyn jańǵyrtyp tur. Al al­dyńǵy qatardaǵy keneptiń dál ortasynda ornalasqan eki fıgýra ne istep jatyr? Ne tańǵy as iship otyr, ne otyn aralaýda. Ártúrli oıǵa shomasyz.

Bul bizdiń boljam ǵana, biraq eki nusqa da shynaıy bolýy múmkin. Kompozısııanyń ortasyna syzylǵan úlken bórene ústel retinde de, aralaýǵa arnalǵan materıal retinde de mańyzdy ról atqara alady. Onyń ústine, adam izderi bizge kesilgen bóreneler túrinde kórinedi.

Munda adamnyń tańǵy kóńil kúıi sondaı názik, sondaı dál beınelengen. Aspan áli kógildir emes, biraq sútti sur. Alystaǵy aımaq qara tuman. Tek aldyńǵy qatardaǵy aǵashtardyń yǵy bizge jyldyń qaı mezgilinde eke­ni­mizdi bilýge múmkindik beredi. Oıymyzǵa aldymen kúz keledi, kóktem de bolýy múmkin. О́ıtkeni aldyda turǵan jas aǵash endi ǵana tús ala bastaǵan sııaqty jáne onyń óz táji bar.

Kenep qııalǵa oryn beredi jáne eń bastysy – oılanbaı áre­ket etý. Áıtpese, avtordyń oıy­­na da kelmegen nárseni ózińiz úshin oılap tabýǵa bolady. Tipti sý­retker úshin orman oılanyp tur­­­ǵandaı. Al bizdiń oıymyzǵa jo­ǵarydaǵy mátinder keldi.