Aımaqtar • 23 Tamyz, 2022

Shala uıqyly sharýa arzan janarmaıǵa jarymaı júr

321 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Dıqan men sharýanyń shala uıqyly bolatyn shaǵy keldi. Qyrda shalǵy syryly, etekte oraqtyń daýysy estilip, shóp shabý men egin orý naýqany qyzyp tur. Osy beımaza kezeńdegi eldiń tileýi kún raıy qubylmaı, tehnıka toqtaýsyz júrip, qajetti janar-jaǵarmaı jetkilikti bolsa degenge saıatyny da ras.

Shala uıqyly sharýa arzan janarmaıǵa jarymaı júr

Qýanarlyǵy, qazir Alataý aımaǵyndaǵy aýa qysymy qalypty, oraqshylarǵa tabıǵat kómektesip turǵandaı. Tehnıkanyń da tilin taýyp, jumys istep jatqan besaspap jandar jarap tur. Alaıda memleket qoldaýy­men bólinip, arzan baǵada beriletin janarmaıdyń jetispeýshiligi týyndady. Jalpy, byltyr aımaqta egin egý jumystaryna barlyǵy 29,5 myń tonna dızel otyny bólinip, dıqan men shar­ýa onyń 15,3 myń tonnasyn nemese 51,8 paıyzyn ǵana ıgergen kórinedi. Bul qısynsyzdaý úrdis bıyl baıqalypty. Máselen, osy jyly oblysqa 24,5 myń tonna dızel otyny bólindi. Onyń ishinde kóktemgi egin jumystaryna berilgen 14,4 myń tonna dızel otynynyń 6,9 myń tonnasy ǵana paıdalanylǵan.

Aýyl sharýashalyǵy basqarmasynyń ma­man­dary muny sharýa qojalyqtarynan óti­­nim­­niń az mólsherde bolǵanymen túsin­­­di­redi. Iаǵnı aldyn ala tapsyrys berilme­­gen­­nen keıin qajetti mólsherdegi janar­maı­­dy tómendetilgen baǵada alý múmkin emes.

Biraq osy baǵyttaǵy ju­mysqa tal­daý jasaǵan Qarjylyq monıtorıng agenttiginiń Almaty oblysy bo­ıyn­sha ekonomıkalyq tergeý de­par­ta­menti aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge bólingen dızel otynyn kepildi baǵamen bólý jáne je­ńil­dikpen beriletin dızel otynyn jos­parlaý zańmen rettelmegenin anyq­tady. Eko­no­mıkalyq tergeý departamenti basshysynyń orynbasary Baqytjan Tóleýovtiń aı­týynsha, maýsymdyq jumys kezinde arzandatylǵan dızel otynynyń tapshylyǵy týyndaǵan. Qazir janarmaı baǵasynyń orynsyz ósýine jol bermeý, ony bólý, taratý, ıgerý jáne oryn alǵan kemshilikterdi zań aıasynda sheshý joldary qaras­ty­ryl­dy. Osy oraıda sharýalar men mamandar pikir almasyp, usynys-tilekterin ortaǵa salýy da mańyzdy. Quzyrly organnyń tekserýinen keıin kúzgi jıyn-teringe bólingen 10,1 myń tonna dızel otyny kes­tege saı ıgerile bastaǵan. Qazir jeńildetilgen resýrs­tardy paıda­laný kezinde zań talap­tarynyń saq­talýyn qamtamasyz etý jumysy jal­ǵasýda.

Aıtpaqshy, jeńildikpen berilgen janarmaı jergilikti sharýalarǵa úlken demeý. Muny sezingen sharýa qojalyqtary ekpindi eńbekpen oraq naýqanyna úles qosýda. Mysaly, Balqash aýdanyndaǵy mal ósirýshi sharýashylyqtar jemshóp daıyndaý jumysyna qyzý kiristi. Bıyl aýdan kóleminde 14 877 gektar sýarmaly jerge kópjyldyq jońyshqa egilgen. Búginde ekinshi orylymnyń 6 836 gektary shabylyp, 5 498 gektary bas­tyryldy. Munyń syrtynda 236 gektar jerden 12 828 tonna pishendeme daıyndalǵan. Osy aýdandaǵy «О́tes-Aqdala» seriktestiginiń shabyndyq alqabynda shalǵynyń úninen qulaq tunady. Sharýashylyq brıgadıri Ábish Birlikbaev ózderine tıesili
1 548 gektar jerge kópjyldyq shóp ekkenin, búginde alqapqa ekinshi oraq túskenin aıtady. Shabyndyqtyń 140 gektaryn shaýyp, 60 gektaryn bastyrǵan. Shóp shabýǵa qajetti tehnıkalar da saqadaı saı jumys istep tur eken.

– Qysqy mal azyǵyn ýaqtyly da­ıyndaýdy maqsat etken pishenshiler, tań bozynan keshke deıin mańdaı terletip, eńbek kórigin qyzdyrýda. Jońyshqa japyraǵy kók maısa kú­ıinde tıisti jerge jóneltilip jatyr. Shóp orý naýqany bastalǵaly jumystaryn tııanaqty atqaryp júr­gen Qurysh Qıqaev pen Erǵanat Asanbaı sııaqty mehanızatorlardy maq­tan etemiz, – deıdi sharýashylyq brıgadıri Ábish Birlikbaev.

 

Almaty oblysy