Elordada ótken Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 69 jyldyǵyna arnalǵan merekelik gúl qoıý rásiminde Elbasy Nursultan Nazarbaev osylaı dedi
Uly Jeńis kúni – tek soǵys ardagerleriniń ǵana emes, barsha qazaqstandyqtardyń aıryqsha merekesi. Bul – surapyl soǵysta janqııarlyqpen erlik jasaǵan, eli úshin janyn qurban etken babalar rýhyna taǵzym etýdiń, qııan-keski urystan aman kelgen ata-ájelerdi qurmetteýdiń naǵyz úlgisi kórsetiletin kún. Bıyl da Jeńis kúni elimizdiń túkpir-túkpirinde erekshe atalyp ótýde.
Al el júregi Astanada mereke Máńgi alaý janynan bastaý aldy. Alańǵa halyq tańsáriden kóptep jınaldy. Keýdeleri jarqyraǵan orden-medalǵa toly ardagerlerge bıyl da jyldaǵy dástúr boıynsha syı-qurmet kórsetilip, gúl shoqtary usynylyp jatty. Máńgilik alaý janynda sap túzegen Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik kúzet qyzmetiniń qurmetti qaraýyly, «Jas Ulan» respýblıkalyq mektebiniń oqýshylary da merekeni aıshyqtaı tústi.
Kóp uzamaı, alańǵa Elbasy da keldi. Prezıdent Máńgilik alaýǵa Memlekettik kúzet qyzmetiniń úrlemeli aspaptar orkestriniń súıemeldeýimen Ataq gırlıandasyn qoıdy. Budan keıin alańǵa jınalǵan kópshilik soǵysta qaza tapqan azamattardy eske aldy. Bir mınýt únsizdikten keıin elimizdiń Ánurany shyrqaldy.
Budan soń Memleket basshysy ardagerlerimiz ben barsha qazaqstandyqty Jeńis kúnimen quttyqtady.
«Qurmetti, Uly Otan soǵysynyń ardagerleri, sizderdi búgingi Jeńis kúni merekesimen shyn júrekten quttyqtaımyn. Jeńis kúni Uly mereke! Bizdiń ákelerimiz ben atalarymyz Otan úshin qasyq qany qalǵansha shaıqasty. О́tken soǵysta 2 mıllıonǵa jýyq qazaqstandyq maıdanǵa attanyp, jartysy maıdan dalasynan oralmady. Budan basqa 700 myń, ıaǵnı shamamen mıllıonǵa jýyq adam tylda eńbektendi. Bizdiń mys, bizdiń qorǵasyn – bári de jaýdy jeńý úshin jumsaldy. Mıllıondaǵan adam bárin de maıdan úshin, jeńis úshin berip, bel sheshpeı eńbek etti. Qazir biz atalarymyz ben ákelerimizdiń arqasynda beıbit aspan astynda ómir súrýdemiz, qýatty memleket quryp, bolashaqqa senimmen qarap otyrmyz», – dedi Nursultan Nazarbaev.
Prezıdent ardagerlerdiń tek jaýyngerlik erligimen ǵana emes, ómirlik ónegesimen de qymbat ekenin atap ótti. Memleket basshysy dostyq, erlik jáne baýyrlastyq tárizdi ulaǵatty uǵymdarmen baılanysty Jeńis kúnin árdaıym este saqtaýǵa shaqyrdy.
«Minekeı, áli kúnge deıin qarttar ózderiniń tájirıbesin jastarǵa úıretip, olardy patrıottyq rýhta tárbıelep keledi. Ultshyldyq pen fashızmniń ne ekenin bizdiń atalarymyz, aǵalarymyz jaqsy biledi, soǵan qarap jastarymyz birlikke, Otandy qorǵaýǵa úırense eken deımiz. Qazir Qazaqstandy damytyp, qýanyshty ómir súrýdemiz, bolashaqqa nyq senimmen qaraımyz. Osynyń bári atalarymyzdyń eńbegi, solardyń batyldyǵynyń arqasy. Sondyqtan sizder, ıaǵnı keıingi urpaq birliktiń, batyrlyqtyń, baýyrlastyqtyń qadirin bilýleriń kerek. Keshegi ótken áskerı sherýde Qarýly Kúshterimizdiń múmkindigin kórsettik. Ony kórgen ardagerler Otan qorǵaıtyn azamattardyń bar ekenine qýanyp jatty», dedi Elbasy.
Memleket basshysy, sondaı-aq, qazaqtyń ardagerlerdi ardaqtaıtyn, qarttarymyzdy qadirleıtin halyq ekenin atap ótip, maıdangerler men tyl eńbekkerlerine memlekettiń qajetti jaǵdaıdy jasap, áleýmettik qoldaý kórsetip otyrǵanyna da nazar aýdardy. «Memleket ardagerlerge qoldan kelgenshe barlyq jaǵdaıdy jasaýda. Máselen, zeınetaqy kólemi artyp keledi, al jergilikti bıýdjet esebinen arnaıy syıaqylar qarastyrylýda. Maıdangerler qatary jyl ótken saıyn sırep barady. Sondyqtan bárimiz ardagerlerimizdi ardaqtap, qadirlep, qurmettep, olardan batyrlyqty, erlikti úıreneıik. Keler jyly olarmen Uly Jeńistiń 70 jyldyǵyn atap ótýge jazsyn. Barsha ardagerdiń otbasynda amandyq, jaqsylyq bolsyn. Aspanymyz ashyq, barlyq tilegimiz oryndalyp, Qazaqstanymyz gúldene bersin», – dep túıindedi óz sózin Prezıdent.
Máńgilik alaýǵa gúl shoqtaryn qoıý rásiminen keıin Prezıdent Jeńis kúnine oraı arnaıy tigilgen shatyrlar qalashyǵyna baryp, áskerı botqadan dám tatty, merekelik asqa shaqyrylǵan ardagerlermen áńgimelesti. Bul kezde shatyr mańyna jınalǵan ánshiler kópke tanys áskerı ánderdi shyrqap, kópshilikke merekelik kóńil-kúı syılady.
Eske salaıyq, qazirgi ýaqytta Astanada 258 Uly Otan soǵysynyń ardageri turyp jatsa, olardyń 64-i Uly Otan soǵysynyń múgedegi bolyp tabylady. Ardagerlerdiń 218-i er, 40-y áıel adam. Olardyń bárine jergilikti bıýdjet esebinen 150 myń teńge kóleminde bir rettik áleýmettik qoldaý kórsetildi. Uly Otan soǵysynyń ardagerleri tolyqtaı turǵyn úımen qamtamasyz etilgen. Olarǵa 2009-2013 jyldary 218 páter berildi. Tarqatyp aıtar bolsaq, 2009 jyly – 115, 2010 jyly – 56, 2011 jyly – 22, 2012 jyly – 6, 2013 jyly 19 ardager baspanaly boldy.
Astana qalasynda Uly Otan soǵysynyń ardagerlerine birqatar áleýmettik qoldaý sharalary qarastyrylǵan. Aı saıyn turǵyn úıdiń aýdanyna baılanysty kommýnaldyq jáne basqa da qyzmetterge tóleý úshin áleýmettik kómek usynylady. Budan basqa, Astanada Uly Otan soǵysyna qatysýshylar men múgedekterge birqatar tegin qyzmetter kórsetiledi, aıtalyq, qalalyq jolaýshylar kóliginde tegin júrý, tis protezdeý, sanatorıılerde emdelý, dári-dármektermen qamtý qarastyrylǵan. Árıne, munyń bári surapyl soǵysta dushpanynyń saǵyn syndyrǵan maıdangerler aldyndaǵy perzenttik paryzymyzdy óteýdiń az ǵana bóligi. Sebebi, ot pen oqtyń ortasynda júrip, erliktiń eren úlgisin kórsetken qazynaly qarttarymyz qandaı qurmet-qoshemetke de laıyq.
Dınara BITIKOVA,
Láıla EDILQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Lebizder legi
Nurǵazy AQTAEV,
soǵys ardageri:
– Búgingi merekelik sharaǵa qatysyp, kóńilimdi shattyq kernep otyr. Eldiń amandyǵynan, beıbit ómirden artyq qandaı baqyt bar. Jyl saıyn Jeńis kúnin erekshe atap ótemiz. Osydan 69 jyl buryn «Jeńis» degen sózdi estip bir qýansaq, qazir biz sol Jeńistiń qadirin jyl saıyn sezine túsýdemiz. Memleket bizderge óte jaqsy kóńil bólýde. Zeınetaqymyzdy ýaqytynda alamyz. Barlyq áleýmettik jaǵdaılar jasalǵan. Árdaıym elimizdiń tynyshtyǵyn tileımin. Endi soǵys bolmasa eken!
Men soǵysqa 17 jasymda attandym. Oq pen ottyń arasynda júrip, Otanymyzdy qorǵadyq. Alǵash ret Stalıngrad maıdanyna qatystym. Stalıngradtaǵy traktor zaýytyn nemister basyp alǵan eken, sony jaýdan azat ettik. Alasapyran soǵystan aman oralyp, qazirgi Táýelsiz elimniń beıbit kúnin kórip otyrǵanyma Allaǵa myń da bir shúkirshilik etemin. Aman bolaıyq, Otanymyz tynysh bolsyn!
Halııa AMANDOSOVA,
tyl ardageri:
– Men ákelerimdi, aǵalarymdy soǵysqa attandyryp, olarǵa tylda júrip, as-sý ázirlep otyrǵan jandardyń qatarynda boldym. Soǵys bastalǵanda nebári 8 jasar ǵana bala edim. О́zimniń 1 klastyq qana bilimim bar. Soǵys jyldary aýyq-aýyq poıyzben 10-15 adamnan kelip toqtaıtyn, solarǵa tamaq ázirlep berip, jaǵdaılaryn jasaýǵa tyrystyq. Eginde júrip, 6-7 aılyq shamasyndaǵy 10 shaqty balany baqqan da kezim boldy. Bul – óte qıyn jyldar edi. Biraq, bala bolsaq ta sol qıyndyqtardy, aýyrtpalyqtardy eńsere bildik.
Bastan ótkergen qıyndyqtarymdy qaıta kóz aldyma elestetkende, júregim qan jylaıdy. О́ıtkeni, bizde balalyq shaq bolǵan joq. Sondyqtan, men ár balanyń óz balalyq shaǵynyń bolǵanyn, nemere-shóberelerimizdiń biz sekildi eshqandaı soǵysty kórmegenin qalaımyn. Únemi jastarymyzdyń tileýin tilep otyramyn. Elimizde árqashan tynyshtyq, beıbitshilik bolsyn. Ardagerlerge densaýlyq, otbasylaryna amandyq tileımin.
Dıqan JÚNISBEKULY,
tyl ardageri:
– Soǵys jyldary Selınograd aýdanyndaǵy ujymsharda jumys istedim. Osylaısha, tylda eńbek etip, qııankeski urystyń ortasynda júrgen erjúrek jandarǵa qoldaý kórsettim. Meniń surapyl soǵys jyldary kóppen birge sińirgen eńbegim dalaǵa ketken joq, baǵalandy. Jeńistiń 55 jyldyǵynda soǵys ardagerine teńestirildim. Búginde jasym 86-da. Qudaıǵa shúkir, 6 balam, 10 nemerem, 12 shóberem bar. Osy urpaǵymnyń ortasynda, mine, beıbit kúndi kórip, táýelsiz Qazaqstannyń qol jetkizgen jetistigine kýá bolyp otyrmyn.
Búginde memleketimiz qazynaly qarttarǵa barynsha qoldaý tanytyp, qurmet kórsetip keledi. Bul rette, Elbasy Nursultan Nazarbaevqa alǵys aıtamyn. Keıingi urpaq baqytty ǵumyr keshsin, soǵysty kórmesin. Árdaıym, egemen elimizdiń tuǵyry berik, eńsesi bıik bolsyn. Eshqashan jamandyq bolmasyn. Qazaqstanymyz ári qaraı da kórkeıip, órkendeı bersin.
Tezıs SAǴIMOLDINA,
tyl ardageri:
– Osyndaı merekege jyl saıyn qatysamyn. Bul – biz úshin úlken qýanysh. Men ózim soǵysqa qatyspasam da, bar bolǵany alty jasymda ákemdi soǵysqa attandyryp, tylda eńbekte bolǵan shesheme qolǵabys jasadym. Sol qıyn kezeńder bizdi erte eseıtti. Ol kez bala-shaǵa dep qarap jatpaıtyn. Árbir adam qoldan kelgenshe soǵystaǵy soldattarǵa kómek qolyn sozýǵa tyrysty.
Al 1945 jyly 9 mamyrda «Jeńis» degen sózdi estip, biz baqytqa bólendik. Sodan beri bul kún biz úshin erekshe qasterli. Meniń ákem soǵystan jaraly bolyp oralǵan edi, densaýlyǵy syr berip, erterek qaıtys bolyp ketti. Qanshama týystarymyz sol soǵystan oralmaı qaldy. Anam da soǵystyń aýyr kezeńderinde jaǵdaıy bolmaı, syrqatqa shaldyǵyp, ómirden erte ozdy. Mine, soǵystyń kermek dámin bizder osylaı tattyq. Qazir beıbit ómirdiń qadirin bilemiz. Laıym, elimiz tynysh, jurtymyz aman bolsyn!