«Astanany» ańsaý

Áli esimde Qazaqstan ÝEFA quramyna engennen keıin qart qurlyqtyń eń mártebeli týrnıri – Chempıondar lıgasyna «Jeńis» attandy. Jerebe Moldovanyń «Sherıf» klýbymen túsken-di. Birinshi oıynda syrt alańda 2:1 esebimen jeńilgen elordalyq komanda qarymta kezdesýde ese qaıtaratyndaı kórindi. Rasynda, ekinshi matchtyń 58-mınýtyna deıin qarsylastarynan 3:0 esebimen alda turǵan «Jeńis» aınaldyrǵan eki mınýttyń ishinde eki gol jiberip, jeńisten aıyrylyp qaldy.

Budan keıin elordalyq klýb eki ret Eýropaǵa attanyp, ekeýinde de sátsizdikke ushyrady. 2003-2004 jyldary ÝEFA kýbogy úshin talasta Chehııanyń «Vıktorııa Jıjkov» komandasymen sheberlik baıqasyp, eki oıynnyń qorytyndysy boıynsha 1:6 esebimen utyldy. Keıinnen 2007-2008 jyly «Astana» retinde Chempıondar lıgasyna qatysty. Alǵashqy kezeńde Grýzııanyń «Olımpı» klýbymen kezdes­ken elordalyqtar birinshi matchta teń tarqassa, ekinshi oıynda qarsylastar qaqpasyna jaýapsyz úsh gol saldy. О́kinishke qaraı, kelesi raýndta Norvegııanyń «Rýsenborgyna» qarsy tura alǵan joq. Qajymuqan Muńaıtpasuly stadıonynda skandınavtarǵa 1:3 esebimen ese jiberip, jankúıerlerin muńaıtty. Al Tronheımdegi matchta 7:1 esebimen ońbaı jeńil­di. Sóıtip, «Astananyń» qart qurlyqtaǵy jo­ry­ǵy aıaqtaldy.

Jalpy, «Jeńis» klýby ózi ornalasqan qala sekildi tarıhynda ataýyn birneshe ret ózgertken. 1964 jyly, ıaǵnı komandanyń irge­ta­sy qalanǵanda onyń ataýy «Dınamo» bolǵan. On bir jyldan soń klýbty «Selınnık» dep atady. El astanasy Aqmolaǵa kóshkennen keıin 1998 jyly komanda bir jylǵa jýyq «Astana» ataýymen óner kórsetti. 1999 jyly «Jeńis» bolyp ózgerdi. 2006 jyly komandany qaıtadan «Astana» dep tirkeý týraly sheshim qabyldandy. Biraq 2011 jyly almatylyq «Lokomotıv» klýbynyń elordaǵa kóship kelip, esimin «Astana» dep aýystyrýyna baılanysty jergilikti komanda «Astana-1964» dep atala bastady.

Elordalyq komanda úshin myńjyldyqtar toǵysy tabysty bolǵanyn aıta ketken jón. 2000 jyly klýb el birinshiliginde top jardy. Sóıtip, toǵyzynshy terrıtorııanyń chem­pıony atanǵan besinshi komanda boldy. «Je­ńis­tiń» jeńisine brazılııalyq Nılton Mendes pen Vladımır Nıdergaýs zor úles qosty. Marqum brazılııalyq fýtbolshy 21 gol salsa, qazaqstandyq shabýylshy 15 márte qarsylas qaqpasyn dál kózdedi. Aıta keterligi, sol jylǵy birinshilikte elordalyq komanda qyzyljarlyq «Aksess-Golden-Greın» klýbynan altyn júlde úshin ótken oıynda basym túsken-di.

2001 jyly «Jeńis» ekinshi márte top jardy. Bul joly 81 upaımen jeke-dara kósh bas­t­ap, Chempıondar lıgasyna qatysý quqyǵyn jeńip aldy. Sondaı-aq Qazaqstan kýbogy úshin tartys­ta aqtyq synǵa deıin jetip, kerekýlik «Ertis­ten» aılasyn asyrdy. 2002 jyly «Jeńis» taǵy bir márte kýbok ıegeri atandy. Bul joly elordalyqtar taǵy da «Ertisti» jerge qa­ratty.

Chempıonattaǵy úshinshi altynyn elordalyq ko­manda «Astana» ataýymen 2006 jyly jeńip aldy. Al odan bir jyl buryn el kýbogy úshin talas­ta almatylyq «Qaırattan» basym túsken edi. Budan bólek, «Jeńis» chempıonatta bir ret qola júldeger (2003 jyl) atanyp, kýbok úshin talasta eki ret aqtyq kezeńde súrindi (2001 jyl, 2006 jyl).

«Jeńis» fýtbol klýby kezinde jastardyń tomaǵasyn sypyratyn elimizdegi úzdik koman­da­lar­dyń biri sanalatyn. Máselen, Davıd Lorııa, Maksım Jalmaǵambetov, Anton Chıchýlın, Islambek Qýat sekildi fýtbolshy­lar «Jeńiste» júrip aıaqdoptyń qyr-syryn meńgerdi. Sondaı-aq Aleksandr Mokın, Jambyl Kókeev, Murat Tileshov sekildi saıyp­qy­randar da elordalyq komandanyń jeı­de­sinde ter tókti.

Biraq qarjylyq qıyndyqtarǵa baılanysty klýb 2015 jyly jabylyp tyndy. Osylaısha, Qazaqstannyń úsh dúrkin chempıony, úsh márte kýbok ıegeri tarıh qoınaýyna ketti. Biraq jankúıerlerdiń qýanyshyna oraı, komanda 2021 jyly qaıta «tirildi». Komanda «Jeńis» ata­ýy­men birinshi lıgaǵa qosylyp, byltyr úshin­shi oryn ıelendi.

Sondyqtan shyǵar, baıyrǵy turǵyndar elor­danyń negizgi klýby retinde «Jeńis» ko­man­dasyn esepteıdi. Oıyny júrmeı tursa da, Q.Muńaıtpasuly stadıonyndaǵy ahýal nashar bolsa da, oń jaǵalaýdaǵy alańǵa aǵylatyn jurt­­tyń qarasy qalyń. Osyndaıda kezinde atoı salǵan «Astanany» ańsaıtynymyz ras. Bálkim, kúnderdiń bir kúni elordalyqtar burynǵy ataýyn qaıtaryp qalar. Áıteýir, «Jeńistiń» kúnderinde júzdese bereıik.