Bilim • 27 Tamyz, 2022

Jańa oqý jyly jaqyn qaldy

210 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jańa oqý jylynda Soltústik Qazaqstan oblysynda 472 mektep bilim beredi. Bul – shamamen myń adamǵa bir mektep degen sóz. Oqýshylardyń sany – 74 myń. Byltyrǵy oqý jylynda budan sál artyq bolǵan, biraq bıyl azaıyp qaldy dep baıbalam salýǵa bolmaıdy. Bıylǵy mektep bitirgenderden birinshi synypqa kelýshilerdiń sany ázirge azdaý, alaıda oqý jyly bastalǵansha mektep tabaldyryǵyn attaýshylar sany kóbeıe túsýi múmkin. Árıne, mektepke alý jónindegi ótinishterdi qabyldaý 1 tamyzda aıaqtalǵan, biraq kóshi-qon máselesimen júrgen ata-analardyń máselesi túsinistikpen qaralady. Sonda byltyrǵy oqýshylar men bıylǵylardyń sany shamamen birdeı bolady. Ázirge, birinshige baratyn baldyrǵandar sany – 7 418.

Jańa oqý jyly jaqyn qaldy

Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»

Bala sany az bolǵany sebepti mek­tepteri jabylǵan 306 eldi mekenderden 2 785 oqýshyny tasymaldaý uıymdastyrylady. Oblystyq bilim berý basqarmasynyń bastyǵy Názir Jáshibekovtiń aıtýyna qaraǵanda, balalardy tasymaldaýǵa ázirge 158 avtokólik daıyn. Osynyń ústine taǵy da 29 mıkroavtobýs satyp alynbaq.

Ata-analardy alańdatatyn bir másele – oqýshylardyń mektep formasy. Bul týraly N.Jáshibekov bylaı dedi: «Mektep formasy jas jetkinshektiń durys tárbıe ­alýyna yqpal etetinin tájirıbe kórsetip otyr. Sondyqtan bul tájirıbeden bas tartpaımyz. Árbir mekteptiń ózderiniń mektep formalarynyń úlgileri bar. Tek asyra siltep, túrli emblemalar men belgiler qadap alý mindet emes. Mektep dırektorlary osyny eskergenderi jón».

Jańa oqý baǵdarlamasyna sáıkesten­diril­gen oqý­lyqtar 30 tamyzǵa deıin to­lyq alynbaq. Bıyl barlyq mektepte «О́zin-ózi taný» sabaǵy alynyp tastal­dy. Jańa oqýlyqtar men kórkem áde­bıet­­ter satyp alýǵa 930,7 mln teńge bólingen.

Qazir barsha elimizde «Mektepke jol» respýb­lıkalyq aksııa júrip jatyr. Onyń basty maqsaty – áleýmettik álsiz toptar balalarynyń mektepten qalyp qoımaýyn qadaǵalaý. Bizdiń oblysta 10 myńdaı oqýshy elimizde jan basyna shaqqanda ár adamǵa belgilengen eń tómengi kiris deńgeıi az otbasylarda turady. Onyń ishinde 1 561 ataýly áleýmettik kómek alatyndar bar. Bıyl osyndaı otbasylardyń balalary úshin kómek beretin Jalpyǵa mindetti oqý qoryna bıýdjetten 1 mlrd 267 mln teńge qarastyrylǵan. Buryn osy qordan balalarǵa kıim, aıaq kıim, oqý men jazý quraldary satyp áperiletin. Al bıyl bul tártip ózgerip, árbir ata-ana qajetti dúnıelerdi balalaryna ózderi satyp ápersin dep banktik kartochkalarǵa 37 389 teńgeden aýdarylatyn bolǵan. Biraq munyń da kúmándi jaǵy bar. Eger ashy sýǵa áýes ata-analar bolsa, kómek úshin berilgen aqshany ishimdikke salyp qoıýy da múmkin. Eger bul amal tıimdi bolmasa, endigi oqý jylynda qaıtadan eski ádiske kóshiriletin shyǵar. Búgingi tańǵa deıin bizdiń oblysta 1 783 bala úshin 16,3 mln teńge ata-analardyń bank kartochkalaryna aýdarylǵan.

Oblystaǵy 23 kolledjde 11 myńdaı stýdent oqıdy. Sonyń ishinde 3,5 myńy – bıyl túskender. Kolledjderde oqyp jatqan barlyq oqýshynyń 2 myńdaıy jumysshy mamandyqtaryn ıgeretinder. Al 1 500 oqýshy orta deńgeıdegi mamandyqtarǵa oqýda.

Bıyl oblystyń 26 aýyldyq mektebine kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen. Keıbiri áli de jalǵasýda. Bul iske «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasymen 1,9 mlrd, oblystyq bıýdjetten 484,7 mln teńge bólindi. Jasalyp jatqan jóndeýlerdiń negizgi bóligi tóbeni jamaý, tereze jaq­taý­laryn aýystyrý, jylý jáne elektr júıelerin jóndeý bolyp otyr. Ba­rlyq jóndeý jumystary oqý jyly bastal­ǵansha aıaqtalady dep kútilýde.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy