Aımaqtar • 29 Tamyz, 2022

Jańa óńirdegi alǵashqy jıyn

270 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Bul – óńirdegi tuńǵysh tamyz keńesi. Jetisý óz aldyna derbes oblys bolǵaly bilim salasynyń mamandary bir shańyraq astynda alǵash ret bas qosyp otyr. Bolashaqtyń baıany, keleshektiń kepili muǵalim bergen sapaly bilimge baılanys­ty. Bıyl bilim salasynyń bıýdjeti 138 mlrd teńgeden asyp otyr. Bul – áleýmettik salaǵa bólingen qarajattyń shamamen 65 paıyzy. Demek jetisýlyqtar basym baǵytty bilim salasyna buryp otyr degen sóz.

Jańa óńirdegi alǵashqy jıyn

Atalǵan konferensııa Bala­lar jylyna oraı daıyndalǵan beınerolık kórsetilimimen shy­myldyq túrdi. Jetisý obly­sy­nyń ákimi Beıbit Isabaev alǵashqy bolyp sóz alyp, tamyz konferensııasy bilim berýdegi baǵytymyzdy aıqyndap, ortaq máselelerdi talqylaıtyn ashyq alań ekenin atap ótti.

«Bilim berý salasynda jańa zaman talabyna saı en­gi­zi­lip jatqan ózgerister men júrgizilip jatqan refor­ma­lardyń basty tiregi – siz­der. Sondyqtan bul iste úlken jaýap­­kershilik te, la­ıyq már­tebe de sizderdiń úles­te­ri­ńiz­de. Bir qýantarlyǵy, bizdiń Jetisý oblysynda apatty jáne úsh aýysymdy mektepter joq. Sondyqtan endigi bizdiń basty nazarymyz – bilim sapasyn kóterý men tárbıe tizginin myqtap ustaýǵa baǵyttalýǵa tıis», deı kele qazirgi tańda oblysta 3 jastan 6 jasqa deıingi balalardy mektepke deıingi bilim­men qamtý kórsetkishi 98,3 paıyzdy qurap otyrǵanyn jetkizdi. Bıyl Jetisý obly­syn­da 1 synypqa baratyn bal­ǵyndardyń 76 pa­ıyzy qazaq mektepterin tań­daǵan.

«Adam – memlekettiń bas­ty baılyǵy bolsa, balalardy oqytý men tárbıeleý – bizdiń eń negizgi mindetimiz. О́kinishke qaraı, bıyl 7 aıda oblystaǵy káme­letke tolmaǵandardyń qa­ty­sýymen 52 qylmys jasal­ǵan. Bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 2,4 esege ósip otyr. Sýısıd máselesi de kún tártibinen túsken joq», dep ózekti máseleni de aıt­qan oblys basshysy muny sheshý maqsatynda bıyldan bastap tárbıe úderisinde mektep pen ata-analardyń ózara jaýapkershiligine negizdelgen «oqýshy – mektep – ata-ana» birlesken jumys formaty engiziletinin tilge tıek etti. Sonymen qatar aımaq bo­ıyn­sha jańa oqý jyly qar­sańynda atqarylǵan isterdi de málimdedi.

Oblys boıynsha 95 mektepke týrnıket, barlyq bilim oshaǵyna «dabyl túımeleri» ornatylǵan. Al 57 mekteptiń beınebaqylaý kameralary ınternet jelisi arqyly Jedel baqylaý ortalyǵyna qosylǵan.

«Jastarǵa tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý, olardy jumyspen qamtý máselesi kún tártibinen túsken joq», dedi óńir basshysy. Oblystaǵy kásiptik bilim beretin mekemelerde 50 mamandyq, 93 biliktilik boıynsha mamandar daıarlanady. Árbir kadrdy naryq suranysyna saı ázirleý kerek. Qazirgi ýaqytta qajetti mamandyqtar úshin oblystyq bıýdjetten 192,1 mln teńge bólinip otyr.

О́z kezeginde baıandama jasa­ǵan oblystyq bilim basqar­ma­synyń basshysy Aıjan Adambekova:

«Búgingi tamyz keńesiniń «Bi­limdi ult: tereń bilim, eńbek­qorlyq jáne otanshyldyq qa­sıet» taqyryby asa mańyzdy qundylyqtardy mindetteıdi. Oblysta 405 mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda 3 328 pedagog 36 524 balaǵa tár­bıe berýde. Balabaqsha tár­bıe­shileriniń biliktilik artty­rý kýrstarynyń mazmuny qaı­ta jańardy. Jalpy, 3 328 tár­bıeshiniń 26 paıyzy ǵana jańa júıe boıynsha attestat­­­talǵan. Demek mektepke de­­­ıin­gi bilim berý uıymdary bas­­­shylarynyń aldynda pedagog áleýetin arttyrý bo­ıyn­sha jú­ıeli túrde jumysty at­qa­rý – basty baǵyt», deı kele, jańa oqý jylynda orta bilim be­rý júıesine birshama ózgeris engizilgenin aıtty.

Bıyl jastardyń tehnı­ka­lyq jáne kásiptik oqýmen qamtylý kórsetkishin arttyryp, naryqqa qajetti ju­mys­shy mamandyqtardy daıyn­daý­ǵa erekshe nazar aýdarylady. Sol sııaqty mektepke deıingi uıymdar jelisin ul­ǵaı­tý maqsatynda memleket-jekemenshik serik­testik tetigi jandandyrylyp, ınvestısııa tartý jumystary júıeli júrgizilýge tıis. Bas­tal­ǵaly otyr­ǵan oqý jylyn­daǵy baǵyt-baǵdar negizinen osyn­­daı min­det­terge negiz­de­ledi.

«Biz pedagogterdiń áleýetin qoldana otyryp, ár muǵa­lim­niń kásibı ósýine jaǵdaı jasaımyz. Sonymen qatar jas mamandardy jáne tájirıbesi joq mamandardy qabyldaýda da ózgeris bar, ıaǵnı pedagog kategorııasyn alý úshin mindetti túr­de ulttyq kvalıfı­kasııa­lyq test ótkizýi qajet. Jas pedagogterdi qoldaý maqsa­tyn­­da «Jas muǵalimnen – ja­sam­­paz ustazǵa» jobasy ázir­le­nýde. Bul joba aıasynda ár jas pedagogtiń kásibı ósý marsh­rýty qurylyp, men­tor­lyq ju­mys­tar uıym­das­tyrylady», dep atap ótti A.Adambekova.

Bilim basqarmasy basshy­synyń sózine súıensek, bıyl 10 mektep iske qosylady. 9 bilim berý nysanyna 4,9 mlrd teńgege kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen. 90 mektepke ja­ńa modıfıkasııalyq kabınet alynýda. Barlyq oqýshy oqý­lyq­pen qamtamasyz etilgen. Sonymen qatar erekshe bilim berý qajettiligi bar bala sany – 7 264, onyń ishinde múgedek bala – 2 059. Búginge deıin 996 balaǵa qyzmet kórsetilse, kezekte 1 060 bala tur. Osy máse­leni sheshý úshin 2023 jylǵa Taldyqorǵan qalasynda jáne Kóksý aýdandarynda psıho­lo­gııa­lyq-pedagogıkalyq túzetý kabınetterin ashý josparlanyp otyr.

Jıyn barysynda tehnı­ka­lyq jáne kásip­tik bilim berý júıesi baǵytyndaǵy máseleler de sóz etildi. Jetistikter saralandy. Sonymen qatar arnaıy shaqyrtylǵan bilikti maman­dardyń dáristeri tyń­daldy. Odan keıin úzdik jetistik kór­set­ken ustazdar marapattaldy.

Aıta keteıik, jalpy oblys­taǵy 340 mektepte 15 691 muǵa­lim, 405 mektepke deıingi bilim berý uıymynda 3 328 pedagog jumys isteıdi. О́ńirdegi pedagog kadrlarǵa qajettilik 176 birlikti qurap otyr.

 

Jetisý oblysy