Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Ártúrli baǵalaýlar boıynsha farmasevtıka naryǵyndaǵy medıkamentterdiń 2-10 paıyzy – jalǵan jáne sapasyz ónimder. AQSh, Qytaı, Brazılııa jáne Eýroodaq elderi taýarlardy tańbalaý jáne baqylaý bastamasyn burynnan júzege asyryp kele jatyr. Máselen, shvesııalyq Ferring bıofarmasevtıka kompanııasy 1950 jyldan beri dárilik preparattardy ázirleýmen aınalysady. Kompanııa ókildikteri álemniń 60 elinde jumys istese, kompanııa ónimderi 110 memlekette qoljetimdi. Zertteýshilik qyzmettiń basty baǵyttary – reprodýktıvti densaýlyqty qorǵaý, onkologııa, ýrologııa, gastroenterologııa, endokrınologııa jáne ortopedııa.
«Jalǵan dárini tutynýdyń basty táýekeli – baqylaý sapasynyń joqtyǵynda. Jasandy dárilerdiń sapasynyń tómen bolýyna baılanysty quramy tómen nemese belsendi zattyń shamadan tys úlesi bar preparatty qabyldaý qaýpi bar. Tańbalaý júıesi Reseıde iske qosylǵaly beri bizdiń kompanııa jalǵan dárini ushyratqan joq. Alaıda «sur» ımport jaǵdaıy kezdesti. Búginde eń tıimdi jáne negizgi ádis – dárilik zattardy mindetti túrde tańbalaýdy engizý. Naryqta kompanııanyń tek túpnusqa preparattary usynylǵan. Sıfrlyq tańbalaý Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ruqsat etpegen kontrafaktilik ónimderdiń taralýyn azaıtady. Ekinshiden, júıe dári-dármek óndirýshi kompanııalarǵa damý strategııalaryn qurýǵa múmkindik beretin qýatty analıtıkalyq qural bolyp sanalady», deıdi Ferring kompanııasynyń menedjeri Artem Bersenev.
STADA farmasevtıkalyq kompanııasy da 125 jyldan beri naryqta jumys istep kele jatyr jáne 2D-kodtaý tehnologııasyn qoldaný arqyly kontrafaktimen kúresedi.
«Dárilik preparattardy tańbalaý – halyqty sapaly ónimdermen qamtýda jáne jalǵan ónimderden qorǵaýdaǵy mańyzdy aspekti. Sebebi jalǵan dárisi bar bir qaptamanyń ózi-aq naýqas densaýlyǵyna zalal keltirýi múmkin. Jańa talaptardy engizýge daıyndyq jańa óndiristik jabdyqty satyp alýdy, IT júıelerin jetildirýdi, baqylaý júıesinde jumys isteý úshin elektrondyq sıfrlyq qoltańbany alýdy, oraý materıaldaryn beıimdeýdi jáne taǵy basqalardy qamtıtynyn eskere otyryp, bizdiń tájirıbemiz boıynsha daıyndyq 16 aıdan 28 aıǵa deıin sozylady. Jańa ulttyq júıeni engizýden ındýstrııaǵa tıetin taǵy bir paıda – bul baqylaý júıesinen menshikti ónimderdiń qozǵalysy týraly málimetterdi alý. Bul óndirýshiler men ımporttaýshylarǵa taýarlyq-materıaldyq qorlardy azaıta otyryp, ónimdi óndirýdi jáne naryqqa jetkizýdi dálirek josparlaýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi dep kútilýde», deıdi dárilik preparattardy tańbalaý menedjeri Artem Sılıanskıı.
Qazir de osy STADA Qazaqstan aýmaǵynda dárilerge mindetti tańbalaý engizý boıynsha jumys júrgizip jatyr. Eske salaıyq, elimizde dárilik preparattardy sıfrly tańbalaýdyń qanatqaqty jobasy 2019 jyldyń kúzinde bastalyp, 2021 jyldyń 31 shildesinde aıaqtaldy. Oǵan óndirýshiler, dıstrıbıýtorlar, ımporttaýshylar, dárihanalar jáne medısınalyq uıymdar qatysty. Qazir el Úkimeti bekitken tizimdegi 90 dárilik zatty tańbalaýdyń birinshi kezeńi engizilýde. 2023 jyldyń sońyna deıin eldegi dárilik preparattardy sıfrly tańbalaý tolyǵymen aıaqtalmaq.
Sıfrlandyrý jumystary jer qoınaýyn paıdalaný sektorynda da belsendi engizilip jatyr. Sózimizge bıyl qyrkúıekte iske qosylǵaly otyrǵan KazNedra sıfrly servısi dálel. Sıfrlyq damý mınıstri Baǵdat Mýsınniń aıtýynsha, servıs ashyqtyqty qamtamasyz etýge jáne baqylaýdy kúsheıtýge arnalǵan. Biryńǵaı KazNedra júıesi pılottyq formatta erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar, jerasty sýlary, gıdrotehnıkalyq jáne ınjenerlik qurylystar týraly málimetterdi beredi. Buǵan deıin jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn alý úshin birneshe uıymǵa baryp, sertıfıkat jınaý qajet bolatyn. Qyzmetti iske asyrǵannan keıin búkil prosess avtomattandyrylady. Jer ýchaskelerin izdeý, geologııalyq aqparat alý jáne lısenzııa alý rásimderine onlaın-qoljetimdilik beriledi.
Sonymen qatar aldaǵy ýaqytta bul platformada tirkelý QR-kod arqyly júzege asyrylmaq. Mınıstrdiń sózine qaraǵanda, platformadaǵy azdaǵan kemshilikter túzetiledi.
