Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, «EQ»
Onda dene shynyqtyrý jáne tehnologııa pánderin oqytýda synyptardyń toptarǵa bólinbeýi týraly sheshim qabyldanǵan. Bul jaǵdaı pedagogter sanynyń qysqarýyna, kóptegen muǵalimniń jumyssyz qalýyna ákeledi degen úreı búginde áleýmettik jelide qyzý talqylanýda.
Bul oraıda oqýshy sany az shalǵaı jatqan aýyldardyń da jaǵdaıy máz emes. Aıtalyq, Jambyl oblysynan shalǵaı ornalasqan moıynqumdyq muǵalimder arasynda da óte ózekti máselege aınalyp otyr. Atalǵan aýdan ortalyǵyndaǵy Jambyl mektep-gımnazııasynda 27 jyldan beri dene shynyqtyrý pániniń muǵalimi bolyp kele jatqan Jarqyn Áýesbekuly zańdaǵy ózgeris kóp muǵalimge ońaı tımegenin aıtady. Ol óz sózinde: «Mektebimizde 7 dene shynyqtyrý pániniń muǵalimi bar. Báriniń saǵaty qysqardy. Dene shynyqtyrý men kórkem eńbek páni buǵan deıin de ul men qyz bolyp bólinip kelgen. Aýyldyq jerlerde 20 oqýshy bolǵan kezde de eki topqa bóline beretin. Al qazir 24 oqýshyǵa barlyq synyp tolmaıdy. Negizi muǵalimniń stavkasy 16 saǵat bolýy kerek. Endi bárine bólgende 0,5 stavka ǵana bolyp, 16 saǵatqa tolmaı, bar bolǵany 9,6 saǵat bolyp otyr. Bul degenińiz, kúndelikti kónkóriske jetpeıdi degen sóz. Muǵalimderdiń jumysqa degen qulshynysy bolmaı otyr. Qazirgi qymbatshylyqta muǵalimderdiń saǵatyn qysqartqany kóńilge syımaıdy. Kúnde bir ózgeris, endi ne bolar eken dep alańdap otyrmyz» deıdi.
Al atalǵan mekteptiń 31 jyl eńbek ótili bar, Syzý, beıneleý óneri jáne eńbekke baýlý pániniń muǵalimi Svetlana Aıkenova: «Qysqartý degen halyqty ashtyqqa ıterý degen sóz. Sol pánniń ornyna jańa pán engizý kerek edi. Oqýshy sanyn 24-ke qalaı jetkizemiz? Ár synypta 20-21 baladan otyr. Saǵatymyz ne bolmaq? Mektebimizde 10-nan asa orys tili páni muǵalimi bar. Jarty stavkamen jumys isteımiz be? Kórkem eńbek páni ul-qyz bolyp bólinbeıtin bolsa, qandaı baǵdarlamamen, qaı kitappen oqytamyz? Kórkem eńbek pánin ul-qyz nege birge oqýy kerek? Qyz bala stanok, balta, balǵamen jumys isteýdi uldarmen birge úırengende, is tigip, toqyma toqýdy, qol ónerin, tamaq daıyndaýdy qaı kezde úırenedi? Ortaq bilim beretin oqýlyq ta shyqqan joq», degen jan shyrylyn jetkizdi.
Iá, rasynda bul sheshim muǵalimder úshin múlde kútpegen jaǵdaı boldy. Mamyr aıynda Oqý-aǵartý mınıstrliginiń jaýapty qyzmetkerleri pedagog qaýymǵa jańa oqý jylynyń basynan bastap eldegi mektepterde dene shynyqtyrý jáne tehnologııa pánderi ul-qyzǵa bólip oqytylatynyn málimdegen edi. Endi oqý jylynyń bastalýyna 10 kún qalǵanda bul jańalyq muǵalimderge «Jer astynan jik shyqty, eki qulaǵy tik shyqty» degendeı áser etip otyr. Baıqaǵanymyzdaı, áleýmettik jelidegi pikirler de eki ushty. Bul sheshimdi biri qoldasa, biri tıimsiz dep sanaıdy. Ásirese aýyldyq jerdegi synyp oqýshysyn 24 balaǵa toltyrý tipti múmkin emes.
Al Qazaqstandyq salalyq bilim jáne ǵylym qyzmetkerleri kásipodaǵynyń baspasóz qyzmeti kásipodaq pedagogter men olardyń otbasy músheleriniń máselelerine beıjaı qaraı almaıtyndyqtaryn, oqý-aǵartý salasyndaǵy ýákiletti memlekettik organǵa týyndaǵan shıelenisti qysqa merzimde Áleýmettik áriptestik taraptarynyń kelisimi aıasynda sheshý týraly usynys joldanǵanyn habarlady.
Ýálıhan JAILAÝ,
jýrnalıst
Jambyl oblysy
