Sport • 08 Qyrkúıek, 2022

Reıtıngte básimiz tómen

211 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Osy aptanyń sońynda Serbııanyń astanasy Belgradta kúres túrlerinen álem chempıonatynyń shymyldyǵy túriletini belgili. Bul básekelerde barlyǵy 30 júlde jıyntyǵy sarapqa salynady. Baq synaýshylar qatarynda ár jyldary Olımpııa oıyndary men álem chempıonattarynda atoı salǵan sańlaqtardyń qatary qalyń. Atalǵan jarys qarsańynda biz oqyrmandardy Birikken kúres áleminiń (UWW) reıtıngimen tanystyrýdy jón kórip otyrmyz.

Reıtıngte básimiz tómen

Grek-rım kúresinde TOP-10 balýan­nyń qataryna Qazaqstannyń eki ókili ǵana enip otyr. Olar – Qorlan Jaqansha men Almat Kebisbaev. 55 kılo salmaqta saıysqa túsip júrgen 30 jastaǵy Jaqansha 2019 jyly Nur-Sultandaǵy álem chempıonatynda fınalǵa deıin jetip, jankúıerlerdiń nazaryn ózine aýdarǵan bolatyn. Odan bólek, ol Azııa bi­rinshiliginde úsh ret úshinshi orynǵa taban tiredi. Qorlan qazirgi kezde jetinshi satyǵa jaıǵasty. 67 kılo salmaqta úzdik ondyqty túıindep turǵan 34 jastaǵy Almat Kebisbaev ja­ıynda uzaq áńgimeleýge bolady. Ol – álem chempıonatynyń bes jáne Azııa oıyndarynyń eki dúrkin júl­degeri, Azııa birinshiliginiń fınalynda bes márte beldesip, eki altyn men úsh kúmis medal oljalady. Biraq Belgradqa baratyndardyń tiziminde ekeýi de joq. Sebebi bul joly ulttyq qurama bapkerleri asa jeńil salmaqta Amanǵalı Bekbolatovty boz kilemge shyǵarýdy jón kórgen eken. Al Almat bolsa, byltyr úlken sporttan qol úzip, bul kúnderi elimizdiń jasós­pirimder quramasyn jattyqtyrýda. Mine, úzdik­ter tiziminen Qazaqstannyń osy eki «klassıginiń» ǵana esimderin keziktirdik. Árıne, bul qýanatyndaı jaǵdaı emes.

Qazirgi kezde Ázerbaıjan balýan­darynyń qarqyny óte kúshti. Qap taýy bókterinde ornalasqan bul memlekettiń 10 balýany úzdikter sanatynda. Solar­dyń ekeýi álemdik reıtıngte kósh bas­tap tur. Olar – Sanan Sýleımanov (77 kılo) men Rafıg Gýseınov (82 kılo). Alǵashqysynyń álem chempıonatynyń kúmis júldegeri, Eýropa chempıony degen ataǵy bar. Ekinshisi – Tokıo Olım­pıadasynyń qola júldegeri, álem chempıony jáne Eýropa birinshiliginiń úsh dúrkin jeńimpazy. Parsy eli pehlevandary Mohammadreza Geraeı (67 kılo) men Mohammadhadı Saravıge (87 kılo) de teń keler eshkim joq. Geraeı sońǵy úsh jyldaǵy baıraqty báse­ke­lerdiń barlyǵynda jeńis toıy­n toılady. Ol Olımpıada, álem jáne Azııa chempıony atandy. Saravı Tokıodaǵy oıyndarda qola alsa, álem jáne Azııa birinshilikterinde qarsylas shaq keltirmedi. Grýzııa quramasynyń da qos qyrany – Lerı Abýladze (63 kılo) men Iаkob Kadjaıa (130 kılo) UWW reıtınginde aldaryna jan salar emes. Sondaı-aq japonııalyq Ken Matsýı (55 kılo), moldovalyq Vıktor Chobaný (60 kılo), lıtvalyq Krıstýpas Shleıva (72 kılo) jáne serbııalyq Zýrabı Datýnashvılı (87 kılo) syndy dúldúlder óz salmaqtarynda dara tur.

Álemdik reıtıngte TOP-10-dyq­qa myna elderdiń grek-rım kúresi sheberleri enip otyr: Ázerbaıjan –10, Reseı – 9, Túrkııa – 8, Iran – 7, Grýzııa, Germanııa, Ma­jarstan – 5, Japonııa, Armenııa, Moldova, Pol­sha – 4, Qyrǵyzstan, Ýkraına, Lıt­va, Norvegııa – 3, Qazaq­stan, AQSh, Kýba, Fınlıandııa, Serbııa – 2, Qytaı, Úndis­tan, Ońtústik Koreıa, Mysyr, Shvesııa, Es­to­nııa, Belarýs, Danııa, Aljır, Bolga­rııa, Italııa jáne Chılı – 1.

Erkin kúrestegi jaǵdaıymyz «klassıkterge» qaraǵanda birshama jaqsy. Qazirgi kezde Qazaqstannyń alty birdeı óreni úzdik ondyqtyń qatarynda. Olar – Nurıslam Sanaev (57 kılo) – 6-oryn, Aza­mat Dáýletbekov (86 kılo) pen Oleg Boltın (125 kılo) – 7-oryn, Talǵat Syrbaz (70 kılo) – 8-oryn, Iýsýp Batyr­murzaev (125 kılo) – 9-oryn jáne Ádilet Daýlynbaev (92 kılo) – 10-oryn.

Kúrestiń bul túrinde AQSh-tyń aldyna eshkim túse alar emes. Bul eldiń 10 balýany TOP-10-dyqqa kirgeni bylaı tursyn, solardyń tórteýi álemdik reıtıngte kósh bastap tur. Olar – Olım­pıadanyń qola júldegeri, álem chempıony Tomas Gılman (57 kılo), Olımpıadanyń qola júldegeri, álemniń úsh dúrkin chempıony Kaıl Deık (74 kılo), Olımpıada chempıony, álem birinshiliginiń bes dúrkin jeńimpazy Djordan Barroýz (79 kılo), Olımpıada chempıony jáne fınalısi, álemniń eki dúrkin chempıony Kaıl Snaıder (97 kılo). Sonymen qatar olardyń árqaısy Panamerıka oıyndary men birinshiliginde san márte top jarǵanyn da aıta ketken abzal. Myqtylardyń aldyńǵy leginde Irannyń eki balýany bar. Rıo Olımpıadasynda altyn, Tokıoda kúmis alyp, álemniń úsh dúrkin chempıony atanǵan Hassan Iаz­danı (86 kılo) men álem chempıony Kamran Gasempýrge (92 kılo) bú­gingi tańda teń keler eshkim joq. О́zge salmaq dárejelerinde reseılik Abas­gadjı Magomedov (61 kılo), moń­ǵo­­lııa­lyq Týlga Týmyr Ochır (65 kılo), qyrǵyzstandyq Ernazar Ahma­talıev (70 kılo) jáne grýzııalyq Geno Petrıashvılı (125 kılo) syndy sań­laqtar dara tur.

TOP-10 erkin kúres sheberleri arasynda myna memleketterdiń marqas­qalary bar: Reseı –11, AQSh – 10, Iran – 9, Túrkııa – 7, Qazaqstan, Ázer­baıjan – 6, Úndistan, Grýzııa – 5, Belarýs, Mońǵolııa – 4, Armenııa, Japo­nııa, Qyrǵyzstan – 3, Germanııa, Make­donııa, Slovakııa, Mysyr, Italııa, Ýkraına – 2, Bolgarııa, Brýneı, Pýerto-Rıko, Majarstan, Polsha, Moldova, О́zbekstan, Grekııa, Kamerýn, Fransııa, Kanada jáne Kýba – 1.

Áıelder kúresinen Japonııa qurama komandasynyń 14 múshesi úzdik on­dyqtyń tizimine engenimen, olar­dyń bireýine de kósh bastaý baqyty buıyr­mady. Bul rette AQSh-tyń asyǵy alshysynan túsip tur. Búgingi tańda amerıkalyq balýandardyń tórteýi top jarýda. Olar – Sara Hıldebarndt (50 kılo), Helen Lýıza Marýlıs (57 kılo), Forrest Enn Molınarı (65 kılo) jáne Adelaın Marııa Greı (76 kılo).

Sońǵy ýaqytta Qyrǵyzstannyń qyzdary keremet nátıje kórsetip júrgeni barsha jurtqa málim. О́zde­riniń óreli óneri men orasan zor tabys­tarynyń arqasynda bul kúnderi Aısulý Tynybekova (62 kılo) men Meıirim Jumanazarova (68 kılo) óz salmaq dárejeleri boıynsha UWW reıtınginde jeke-dara kósh bastap keledi. Al asa aýyr salmaqta saıysqa túsip júrgen Aıperi Medetqyzy ekinshi oryndy ıelenýde. Bul alaqandaı ǵana qyrǵyz eli úshin kermet jetistik ekeni sózsiz.

Qazaq qyzdary arasynda úzdikter tiziminen jalǵyz ǵana Jámıla Baqber­genovany keziktirdik. Desek te Alash­tyń arýy qalyń toptyń arasynda emes, 72 kılo salmaqta kúresetin burym­dylardyń kósh basynda. Tipti ataǵy alysqa jaıylǵan túrkııa­lyq Býse Tosýn, germanııalyq Anna Shell, japo­nııalyq Masako Fýrýıtı, fransııalyq Vanessa Veskan, mońǵolııalyq Davaanasan Enh-Amar, úndistandyq Dıvııa Kak­ran syndy balýandardyń ózderi Baqber­genovanyń artynan syǵalap qaldy. Myq­tylar kóshin bastap turǵan Já­mılaǵa biz aldaǵy jarysta da jarqyn jeńis tileımiz. Sondaı-aq mońǵo­lııalyq Bolotýıa Bat-Ochır (53 kılo), ger­ma­­nııa­lyq Nına Nemmer (55 kılo) jáne úndis­tan­dyq Sarıta Sarıta (59 kılo) tórt­kúl dúnıeniń teń­dessizi dep tanylýda.

TOP-10 balýandardyń tizimine engenderdiń sany jaǵynan Japonııanyń alda turǵanyn joǵaryda aıt­tyq. Odan keıingi oryndarǵa myna koman­dalar jaıǵasty: AQSh – 10, Moń­ǵolııa – 8, Bolgarııa, Ýkraına – 6, Reseı, Úndistan – 5, Kanada, Belarýs, Ger­manııa – 4, Rýmynııa, Qytaı, Moldova, Shvesııa, Polsha, Túrkııa, Qyrǵyzstan – 3, Brazılııa, Ázerbaıjan – 2, Ekvador, Meksıka, Týnıs, Nıgerııa, Chehııa, Qazaqstan, Fransııa, Mysyr jáne Estonııa – 1.

10 qyrkúıekte shymyldyǵy túrile­tin álem chempıonatynda alǵashqy bolyp boz kilemge grek-rım kúresi she­ber­leri shyǵady. Olar úsh kún boıy aıqa­sady. 12 qyrkúıekte burymdylar ózderi­niń alǵashqy júldelerin sarapqa salady. Al sońǵy kúnderi erkin kúres sheberleriniń ónerin tamashalaımyz. Atalǵan doda 18 qyrkúıekte óz máresine jetedi.