Jańa Joldaýynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý baǵytyn belgilep, ekonomıkalyq saıasattyń jańa formatyn usynyp otyr. Bul oraıda kóptegen faktor – elimizdiń salyq júıesin sıfrlandyrý, elektr jáne káriz júıesin jańǵyrtý, tarıfterdi retteý boıynsha kóptegen kúrdeli másele kóterildi. Atap ótý kerek, memleket pen jekemenshik sektordyń birlese jumys isteýi, jeke kásipkerlikke memleket tarapynan qoldaý kórsetý – burynnan basymdyqqa ıe sala bolatyn. Qazirgi tańda ulan-ǵaıyr dalamyzdyń basty máselesi – respýblıka jáne jergilikti deńgeıdegi avtojoldardyń syn kótermes jaǵdaıy bolyp tur. Ásirese bizdiń Batys Qazaqstan oblysynda kúıip turǵan taqyryp. Memleket basshysy Joldaýda qalaaralyq, aýylaralyq jol qurylysy boıynsha naqty tapsyrmalar berdi. Qazirgi tańda Aqjaıyq óńiri turǵyndaryn tolǵandyryp, halyqtyń zar-muńyna aınalǵan osy másele tezirek sheshilse deımiz.
Kez kelgen memlekettiń tiregi, keleshegi – jastar. Qazirgi tańda bala tárbıesi, urpaq tárbıesi biz úshin óte mańyzdy. О́ıtkeni elimizdiń ári qaraı damýy, órkendeýi bolashaq jastardyń qolynda. Bul jóninde Memleket basshysy atap aıtty. О́z basym mektepke deıingi bilim berý júıesine eń joǵary deńgeıde nazar aýdarylǵanyna qýandym. О́skeleń urpaq boıyna bilim men tárbıeniń irgetasyn quıatyn jer – balabaqsha. Aldaǵy kúnderi balabaqsha tárbıeshileriniń mártebesi kóteriletinine qýanyshtymyz.
Áleýmet úshin erekshe áseri bar jańalyq – eń tómengi jalaqy mólsheriniń ósýi der edim. Mysaly, osydan bir jyl buryn eń tómengi jalaqy 60 myń teńge bolatyn, endi ol 70 myń teńgege deıin kóteriletin boldy. Men óńirdegi jastar resýrstyq ortalyǵynyń basshysy retinde bul ózgeristiń naqty qandaı áseri bolaryn jaqsy bilemin. О́ıtkeni eń tómengi jalaqy alatyn toptyń eleýli bir bóligi – jastar. Mysaly, «Jasyl el» qurylys jasaqtary jaz mezgilinde túrli baǵdarlama boıynsha qyzmet etedi. Jalaqynyń ósýi jastarǵa qosymsha motıvasııa bolatyny anyq.
Prezıdent aldaǵy jylda 100 myńǵa jýyq jas jańadan jumyspen qamtylatynyn aıtty. Qazirgi tańda Batys Qazaqstan oblysy jastarynyń 3,9 paıyzy jumyssyz sanalady. Eger Memleket basshysynyń tapsyrmasy tolyǵymen júzege assa, biz bárimiz osy iske jumylsaq, Aqjaıyq óńirinde jumyssyz jas qalmaıdy degen oıdamyn.
Qazirgi tańda jastar arasyndaǵy kásipkerlikti damytý, jas kásipkerlerdi memleket tarapynan qorǵaý, qoldaý bar ekenin bilemiz. Biraq Prezıdent Joldaýynda aıtylǵandaı, jastar kásibin memleket tarapynan 2,5 paıyzdyq ósimmen nesıelendirý – óte úlken kómek, qoldaý bolmaq. Tek bul baǵdarlamany jan-jaqty talqylap, ár óńirden usynys-pikirdi jınap, naqty sheshim qabyldaý kerek dep esepteımin.
Joldaýda kóterilgen eń erekshe ári mańyzdy jańalyq – el Prezıdentiniń kezekten tys saılaýy týraly. Qazirgi geosaıası kúrdeli kezeńde bul óte durys sheshim. Sebebi naqty reformany bastap, júzege asyrý úshin jeti jyl – jetkilikti ýaqyt. Odan keıin máslıhat pen Parlament Májilisi depýtattaryn saılaý naýqanynda arenaǵa jańa kadr, jas býyn kóbirek shyǵady dep kútemin. Bizde álemdik deńgeıde bilimdi, sapaly jastar bar. Halyqtyń muń-zaryn tyńdaı biletin jastar bar. Jańa tolqyn depýtattary arasynda solardyń úlesin molyraq kórgim keledi.
Asylan TÁPIShEV,
Batys Qazaqstan oblysy azamattyq alıansynyń prezıdenti
