Gazet 1922 jyldyń 1 mamyrynan jumysyn bastap, 1924 jyldyń tamyz aıynda «Eńbek» degen atpen shyǵa bastady. Áýlıeata oıazynyń aýdan bolyp qaıta qurylýyna baılanysty 1929 jyldyń
1 qańtarynan «Dıqan daýsy» atty aýdandyq gazetke aınalsa, «Jappaı ujymdastyrý» naýqanyna baılanysty gazettiń aty 1931 jyldyń basynan «Kolhozshy», 1938 jyly qaıta ózgeriske ushyrap «Kolhoz jolyna» aınaldy. Qandaı qıly mezetterde de jurt múddesine bolysyp, jesirdiń muńyn, jetimniń zaryn joqtaǵan atpal basylym Táýelsizdik tańyna jetip, «Aq jol» atyn ıemdendi. Basylymda belgili jazýshy, detektıv janrynyń negizin qalaǵan Kemel Toqaev, jazýshy Jaıyq Bekturov, Ǵaısa Sarmýrzın, daraboz aqyndar Tynyshbaı Rahym, Jaqsylyq Sátibekov, Arǵynbaı Bekbosynovtar qyzmet etti.
Basylymnyń ǵasyrǵa tolǵan mereıtoıy Saryarqanyń tórinde, Nur-Sultan qalasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq akademııalyq kitaphanasynda atap ótildi. Is-shara Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaýymen ashyldy. Ony Prezıdenttiń keńesshisi Málik Otarbaev oqyp berdi. Oǵan Parlament depýtattary Nurtóre Júsip, Darhan Myńbaı, Janarbek Áshimjan, QR Prezıdentiniń keńesshisi, akademık Baýyrjan Omarov, «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» JShS-niń bas dırektory Dıhan Qamzabekuly, «Habar» agenttigi» AQ basqarma tóraǵasy Berik Ýálı, «Qazaq gazetteri» JShS bas dırektory Shamshıdın Patteev jáne ózge de belgili tulǵalar qatysty. Kesh tizginin qolǵa alǵan Májilis depýtaty Meırambek Tólepbergen basylymnyń tarıhy men qazirgi jaı-kúıinen sóz qozǵady.
Prezıdent keńesshisi Málik Otarbaev «Aq jol» gazetiniń júz jyldyǵyna arnalǵan Prezıdent Qasym-Jomart Kemelulynyń quttyqtaýyn saltanatty túrde oqyp berdi. «Qurmetti «Aq jol» gazetiniń ujymy! Barshańyzdy basylymnyń júz jyldyq mereıtoıymen shyn júrekten quttyqtaımyn. Alǵash 1922 jyldan bastap shyǵa bastaǵan gazet Áýlıeata okrýginiń jylnamasyna, oblys halqynyń rýhanı bolmysynyń shejiresine aınaldy. О́ziniń baıypty baılamdary, salmaqty oılary bar bedeldi aqparat quraly retinde tanyldy. «Aq jol» óńirdegi jýrnalısterdiń túlep-ushqan ustahanasy, ǵasyrǵa jýyq tarıhy bar qara shańyraqta kásibı tilshilerdiń shyǵarmashylyq mektebi qalyptasty. Bul ujymnan talaı bilikti maman, qarymdy qalamger sharbolattaı shyńdalyp shyǵyp, aqparat álemine qanat qaqty» dep Memleket basshysy óz yqylasyn bildirdi.
Alqaly jıynda sóz alǵan Prezıdent keńesshisi, belgili pýblısıst-ǵalym Baýyrjan Omarov: «Aq jol» zııalylardyń bas qosatyn oshaǵyna, úlken qalamgerlik mektepke aınaldy» dedi. Sondaı-aq ol «Aq jol» gazetiniń ujymyna óziniń nıettes ekenin jetkizip, basylym ujymyna shyǵarmashylyq tabys tiledi.
Aqsaqal qalamger Elen Álimjan shejireli basylymnyń ardageri retinde gazet tarıhyna kóz jiberip, estelikterimen bólisti.
– «Aq jol» gazetine alǵash ret 1970 jyly keldim. 1972 jyly ujym bolyp gazettiń 50 jyldyq mereıtoıyn atap ótip, toıladyq. «Aq jol»-dyń alǵashqy avtorlarynyń biri – Muhtar Áýezov. Saıası jáne ádebı alań retinde qalyptasqan gazet redaksııasynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń kóptegen múshesi tárbıelenip shyqty. Olardyń qatarynda Kúlásh Ahmetova, Arǵynbaı Bekbosyn, Áldihan Qaldybaev, Baqtııar Ábildauly syndy tulǵalar bar.
Alqaly jıynnyń kórigi qyzyp, sıpaty ashyla tústi. Parlament Senatynyń depýtaty Nurtóre Júsip aqparat salasyndaǵy birshama máselelerge toqtalyp ótti.
– Jalpy, gazet ádilettiń shyraqshysy, jalaýgeri. Aqıqattyń, shyndyqtyń ordasy shynynda gazetter. О́kinishke qaraı, qazir sol sóz qýaty, sózdiń jylýy, jalpy sózdiń qadiri qashqan kezeńge keldik. Al shynynda qazaqqa kúzetshi bolatyn osy buqaralyq aqparattyq quraldary. Eger qazaq basylymdaryndaǵy kóterilgen ulttyq dúnıelerdiń barlyǵyn jipke tizip turyp aı saıyn, bolmasa alty aı saıyn nemese bir jylda qaǵazǵa túsiretin bolsa, qazaqtyń búkil máselesiniń sý betine qalqyp shyǵatynyna bek senemin. О́ıtkeni barlyq másele osy ulttyq baspasózderde. Gazetter – tildiń saqshysy. Sondyqtan «Aq jol» gazetiniń basshylyǵyna, ardagerlerine, tileýles qansha azamattaryna mereılerińiz ústem bolsyn, Alla Taǵala qýattaryńyzǵa qýat qosyp, denderińizge saýlyq bersin, – dedi.
Sonymen qatar Parlament Májilisiniń depýtaty Darhan Myńbaı myrza atalǵan gazet jýrnalısteriniń jumysy, laıyqty baǵalanýy kerektigin eske saldy.
– Prezıdentimiz Joldaýynda eńbekqorlyq jóninde basa aıtyldy. Barlyq jýrnalısterdi shyn máninde asqan eńbekqor jandar dep aıta alamyn. Sherhan Murtazanyń mereıtoıynyń aldynda ótip otyrǵan bul sharanyń ózindik sımvoldyq máni bar. «Aq jol»-dyń 100 jyldyq mereıtoıyn elordada atalyp ótilýi kóńil qýantyp otyr. Biz árbir oblystyq, aýdandyq gazetterdiń ózine saı mártebesin bere almaı júrmiz. Mundaı is-sharalar basylymdardy baǵalap, qadirleýge jol ashýy tıis, – dedi.
Alqaly jıynda sóz alǵan qalamger Kósemáli Sáttibaıuly «Aq jol» oblystyq gazet bolsa da, «Egemen Qazaqstan», «Jas Alash» sekildi erte kezderden bastalǵan tarıhy bar basylym ekenin jetkizdi. Onyń aıtýynsha, qandaı alasapyran kezeńderde de basylym óz baǵytynan, jeke ustanymynan taımaǵan, aqıqattyń aq semserin silteýden tanbaǵan. Máselen jeltoqsan oqıǵasy tusynda Taraz qalasynda bir ǵana qazaq mektebi bolyp, basylym bul máseleni qaımyqpaı batyldyqpen kótere biledi. Sonyń arqasynda dittegen maqsatqa qol jetti. Kósemáli Sáttibaıulynyń sózine qaraǵanda, búginde Taraz qalasynda 80-ge jýyq qazaq mektebi baryn maqtanyshpen atap ótti.
Jıynda Májilis depýtaty Janarbek Áshimjan dástúrli basylymnyń baıraqty kezeńi áli alda ekenin atap ótti.
– Aqparat belesinde áli de sáýleli sátter týady. Oǵan daý joq. Ár adam qandaı qyzmette bolsyn, meıli tilshi bolsyn, meıli bólim basshysy bolsyn, bas redaktor bolsyn, qarapaıym oqyrman bolsyn óziniń erik-jigerin aqparat keńistiginiń damýyna jumsasa, osydan artqan úles joq, sol arqyly biz aqparat salasyn durys baǵytta ustaımyz dep oılaımyn. «Aq jol» gazetinde tamasha qalyptasqan shyǵarmashyl ujym, talantty jigitter bar. Osy azamattarǵa amandyq tileımin. «Aq jol» gazeti jasaı bersin. Ǵasyrlyq toı barshańyzǵa qutty bolsyn! – dedi.
Ǵasyr jasaǵan basylym aldaǵy ýaqytta da ult rýhanııatyna altyn tereze ashyp, el ıgiligine úlesin qosary sózsiz. Adamdyq, ar dıqanshylarynyń joly ashyq, rýhy myǵym bolǵaı!
