Partııa tóraǵasynyń birinshi orynbasary Tóleýtaı Raqymbekov uıymnyń jergilikti múshelerimen birge áýeli Galkın aýyldyq okrýginde aıaldap, halyqtyń máselelerine qulaq túrdi. Byltyrǵy aýyl ákimderi saılaýynda «Aýyl» partııasy atynan qatysyp, jeńiske jetken okrýg ákimi Dáýren Nurseıitov atap ótkendeı, eldi mekendi jańǵyrtý jumystary qolǵa alynǵan. Jergilikti mádenıet úıi, mektep kúrdeli jóndelip, aýyldyń dál ortasynan dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni salynýda. Orta mektepte 117 oqýshy bar.
Aýyl turǵyndary turmystarynyń jaman emes ekenin jetkizdi. Mal ósirip, sonyń óniminen túsken tabyspen kúneltedi. Aýyldyń jas turǵyny Manat Taıtuıaq ala jazdaı súttiń mol saýylatynyn, alaıda ony qabyldaıtyn oryn joq ekenin aıtty. Jergilikti jerde arnaıy salqyndatqysh beket nemese jyljymaly sısternalar bolsa aýyl adamdary aǵarǵandaryn soǵan tapsyrar edi. Kúnine Galkınde shamamen 2 tonnadaı sút saýylady. Aýyl áıelderi odan qurt-qaımaq, sary maı jasap, qalaǵa aparyp satady eken.
Munda jaıylymdyq jerlerge qatysty másele joq. Aýyldyq okrýgke 131 myń gektar jer tıesili bolsa, sonyń 76 myńy – jaıylymdyq jer. Sońǵy jyldary paıdalanylmaı jatqan aýmaqtar qaıtarylyp jatyr.
«Tórtinshi deńgeıli bıýdjetke táýeldi Galkın sııaqty aýyldarǵa túsetin qarajat óte az. Salyqtyń sanaýly ǵana túrinen túsim ary ketse 2-3 mln teńgeden aspaıdy. Bul mehanızmdi ózgertý kerek. Qazaqstan boıynsha aýyldar shamamen 100 mln gektar jerdi paıdalanyp otyr. Olardan jınalatyn salyq kólemi 5 mlrd teńgedeı. Al elimizde 2200 aýyldyq okrýg bar. 5 mlrd teńgeni okrýgter sanyna bólsek, nebári 2 mln 300 myń teńgeden ǵana keledi eken. Bul azǵantaı aqshaǵa ne isteýge bolady? Shaǵyn ǵana fýtbol alańyn salýǵa keminde 6 mln teńge qarajat qajet. Sondyqtan osy bir qarjylandyrý júıesin jetildirýge kúsh salatyn bolamyz», dep atap ótti Tóleýtaı Raqymbekov.
Arbaıgen aýylynda ótken saıası keńes otyrysynda Prezıdenttiń bıylǵy Joldaýyndaǵy aýyldardy órkendetýge qatysty tapsyrmalary túsindirilip, olardy júzege asyrý joldary talqylandy. Partııa tóraǵasynyń birinshi orynbasary byltyrǵy aýyl ákimderin saılaý júıesi óte sátti bastama bolǵanyn, nátıjesinde «Aýyl» partııasynan usynylyp, saılanǵan aýyl ákimderiniń sany ózge saıası uıymdardan basym túskenin atap ótti. Búginde halyqtyń 41 paıyzy aýyldarda turady. Joldaýdaǵy bala kapıtalyn damytý, kópbalaly otbasylardy qoldaý, eldi mekenderde 650 medısınalyq pýnkt salý, balabaqshalar men mektepter turǵyzý sekildi áleýmettik bastamalar tikeleı aýyl jurtynyń ómir sapasyn kóterýge áser etpek. Memleket basshysy Úkimetke jańadan bıýdjet, salyq jáne qala qurylysy týraly kodeksterdi ázirleýge tapsyrma berdi. Bul qujattar atalǵan salalarda qordalanyp qalǵan máselelerdi sheshetinine senim mol.
«Aýyl sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý júıesine ózgerister qajet. Qarajatty janar-jaǵarmaı nemese tyńaıtqyshtyń qunyn sýbsıdııalaý úshin emes, ónimdi óndirgeni, óńdegeni, syrtqa eskporttaǵany úshin tikeleı óndirýshilerdiń qolyna ustatqan durys. Búginde agroónerkásip keshenindegi sharýashylyqtarda qarajat jetispeıdi. Osy máseleni sheshsek, sharýashylyq qurylymdaryna jyl saıyn jalpy quny 1 trln teńgeniń demeýqarjysy tıer edi. Buǵan qosa biz usaq sharýashylyqtardyń birigip, kooperatıvter qurǵanyn qalaımyz. Búginde elimizde mundaı qurylymdar kóbeıip, sharýalar birlese damýdyń ıgiligin sezine bastady. Sonyń bir jarqyn mysaly – Pavlodar oblysyndaǵy «Ertis Agro» kooperatıvi. Mundaı ujymdasý qojalyqtarǵa janar-jaǵarmaı, tyńaıtqysh satyp alǵanda arzanǵa túsedi ári shaǵyn sharýashylyqtar úshin arman bolǵan zamanaýı tehnıkalardy tizgindeýge múmkindik beredi.
Pandemııa azyq-túlik óndirisiniń mańyzy asa joǵary ekenin barshamyzǵa uǵyndyrdy. Bıyl kóktemde bıdaıdyń tonnasy 180 myń teńgege sharyqtap shyǵa kelgenin de kórdik. Osyndaı jaǵdaılar agrokeshenniń bolashaǵy zor ári oǵan aqshany oılanbastan salýǵa bolatynyn kórsetip otyr», dedi Tóleýtaı Sataıuly.
Saıası keńeste partııadan usynylyp, saılanǵan aýyl ákimderi, atap aıtqanda, joǵaryda atalǵan Galkın okrýginiń ákimi Dáýren Nurseıitov jáne Aqqýly aýdanyndaǵy Qyzylaǵash aýyldyq okrýginiń ákimi Dastan Beısenbaev óz aýmaqtarynda ómirsheń etilgen sharýalardyń esebin berdi. Sondaı-aq sheshimin kútip turǵan máselelerimen bólisti. Mysaly, Arbaıgen aýylynyń kireberis jolyn jóndeý, Qyzylaǵashtaǵy Besqaraǵaı aýylyna mádenıet úıi men baý-baqshaǵa arnalǵan sý júıesi qajet.
Pavlodar oblysy,
Sharbaqty aýdany
