Elimizdiń basty qundylyǵy – adam jáne onyń quqyǵy ekeni Ata Zańda anyq kórsetilgen. Sondyqtan ulttyq baılyqty teń bólý jáne barshaǵa birdeı múmkindik berý – Ádiletti Qazaqstannyń basty maqsaty bolmaq. Halyqtyń ál-aýqaty oıdaǵydaı joǵary bolǵanda ǵana qoǵam ornyqty damıdy. Bul – eshbir dáleldi qajet etpeıtin aksıoma.
Halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýdyń negizgi faktory jalaqynyń ósýimen tikeleı baılanysty. Osyǵan oraı, Prezıdenttiń eń tómengi jalaqyny 60-tan 70 myń teńgege deıin kóterýi oryndy dep sanaımyn. Bul jıyntyq zeınetaqyny 2025 jylǵa deıin 27 paıyzǵa kóterýge múmkindik beredi.
Aıta ketý kerek, Prezıdent óz sózinde áleýmettik máselelerdiń úlken bir bóligin kóterdi. Sonyń biri – sońǵy jyldary kún tártibinen túspeı kele jatqan áıelderdiń zeınetke shyǵý jasy. Ol 2028 jylǵa deıin 61 jas bolyp tirkelmek. Bul shekteý qazirgi erlerdiń zeınetke shyǵatyn 63 jasynan eki jas kem degen sóz. Áıelderge jasalǵan jaqsylyq munymen shektelmeıdi. 2023 jyldyń 1 qańtarynan bastap bala kútimi boıynsha tólemder bir jarym jasqa deıin uzartyldy. Bul shyn máninde analarǵa sábılerdiń eń mańyzdy jasynda balalarmen birge bolýǵa múmkindik beredi. Osy sharalar jas otbasylarǵa, ásirese jas ana men sábıge jasalǵan memlekettiń qamqorlyǵy dep bilý kerek.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýyndaǵy eń mańyzdy usynystardyń biri – «Ulttyq qor – balalarǵa» jańa baǵdarlamasy. Prezıdent balalardyń arnaıy jınaqtaýshy shottaryna Ulttyq qordyń jyl saıynǵy ınvestısııalyq tabysynyń 50 paıyzyn merziminen buryn alý quqyǵynsyz, 18 jasqa tolǵanǵa deıin aýdarýdy usyndy. Kámeletke tolǵannan keıin jınaqtalǵan soma turǵyn úı satyp alýǵa, bilim alýǵa múmkindik beredi. Prezıdenttiń pikirinshe, bul qarajat óskeleń urpaqqa eresek ómirge naqty joldama beredi. Ulttyq baılyqtan túsken paıdany óskeleń urpaq úshin kádege jaratý – qazaq qoǵamynyń kópten beri aıtyp kele jatqan usynystarynyń biregeıi edi.
Joldaýmen tanysa otyryp, el jastary men bolashaq urpaq úshin júzege asatyn ıgilikti is-sharalardyń osymen támam bolmaıtynyna nazar aýdardym. Sonyń bir aıǵaǵy Prezıdenttiń bilim, ǵylym, jastar tárbıesine basymdyq berýi. Mysaly, kelesi jyly 100 myń jas jumyspen qamtylady jáne olarǵa jeńildetilgen tártippen jyldyq ósimi 2,5 paıyzdan aspaıtyn shaǵyn nesıe beriledi. Bul bastamalar qoǵamnyń barynsha úılesimdi ári ádiletti bolýyna yqpal etetini sózsiz. Joldaýda mektep jáne bala baqsha máselesi de Prezıdent nazarynan tys qalmady. «Jaıly mektep» ulttyq jobasy da halyq kóńilinen shyqty dep batyl aıtýǵa negiz bar.
Jalpyhalyqtyq referendýmda qabyldanǵan konstıtýsııalyq reformalardyń nátıjesinde Ata Zańǵa sáıkes jer men tabıǵı resýrstar halyqtyń menshigi bolady. Sóıtip, Memleket basshysy otyz jyldan beri aıtylyp, biraq oryndalmaı júrgen osy túıtkildiń túıinin sheshti. Atamekenniń qasıetti jerine endi eshkim zańsyz qol suqpaıdy dep sengimiz keledi.
Joldaýda Prezıdent sondaı-aq, búkil zeınetaqy júıesin qaıta qaraý qajettigine basa nazar aýdardy. Osylaısha, zeınetaqynyń eń tómengi bazalyq mólsherlemesi eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 70 paıyzyna deıin, al eń joǵary mólsherlemesi 120 paıyzǵa deıin jetkiziletini aıtyldy. Halyqtyń qamyn oılaý, olarǵa qamqorlyq tanytý, sapaly bilim berý, medısınalyq qyzmetterdi jaqsartý, jastar men pedagogterdi qoldaý sııaqty máseleler – memlekettiń basty nazarynda bolýǵa tıis.
Sonymen birge Joldaýdyń mańyzdy ustanymy – eldiń turmysyn, áleýmettik jaǵdaıyn jańa kezeń talaptaryna saı beıimdeý, eldiń turmys sapasyn kóterý, azamattyq qoǵamnyń belsendiligin arttyrý. Osynyń barlyǵy el ıgiligin jańa satyǵa kóterý úshin asa qajet.
Joldaý elimizdiń saıası ómirin jandandyryp, ekonomıkalyq-áleýmettik damýyna tyń serpin beretin úlken jańalyqtarǵa toly boldy. Eń bastysy, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıy árdaıym memlekettiń basty nazarynda qala bermek. Joldaýda aıtylǵan jaıttardyń túpki maqsaty – jurttyń turmysyn jaqsartý, ál-aýqatyn arttyrý. Saıası ekonomıkalyq reformalardyń, ıgi bastamalardyń bári osyǵan baǵyttalǵan.
Sonymen qatar Joldaýda saıası salany ári qaraı damytý máseleleri de qamtyldy. Memleket basshysy kezekten tys Prezıdent saılaýy jáne Parlament májilisi men máslıhattar saılaýy týraly jarııalady. Aldaǵy kezeńdegi elektoraldy sıkldiń merzimin ashyq jarııalaý jańa saıası mádenıettiń kórinisi ekeni sózsiz. Mundaı qadam qoǵam men bılik arasyndaǵy senimdi kúsheıte túsedi.
Jańarý, jańǵyrý tabaldyryǵynda turǵan Qazaqstannyń gúldenýi – barshamyzdyń baqýatty tirligimiz. Endeshe, Prezıdent aıtqandaı, «Bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵara» otyryp, jarqyn bolashaq úshin jumyla kúreseıik.
Sansyzbaı ESILOV,
Nur-Sultan qalalyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy
