Astanada buǵan deıin ótken Dúnıejúzilik jáne dástúrli din basshylarynyń sezderi táýelsiz Qazaqstan tarıhynda ǵana emes, álemdegi asa iri halyqaralyq is-sharalardyń biri boldy. Bul sezder Qazaqstannyń dinaralyq suhbat úderisine qosqan qomaqty úlesi boldy jáne tózimdilik, ózara túsinistik pen yntymaqtastyq qaǵıdattaryn nyǵaıtýda álemdik qaýymdastyqtyń aldynda aıryqsha oryn aldy. Forýmdardyń sátti ótýi Qazaqstanǵa úlken saıası dıvıdendter ákeledi, qazirgi zamannyń asa ózekti problemalaryna jaýap bere alatyn memleket retinde halyqaralyq arenadaǵy elimizdiń bedeliniń artýyna sebepshi boldy.
Dúnıejúzilik dinder sezine uqsas is-sharany XIII ǵasyrda Qaraqorymda Shyńǵyshannyń ótkizgeni týraly derekter tarıhnamada kezdesedi. Degenmen, dinaralyq suhbat máselesi sońǵy júz jyldyqtarda ózekti túrde kóterile bastady. Hrıstıandar men musylmandardyń alǵashqy resmı kezdesýi 1970 jyly 20 jeltoqsanda Vatıkanda júzege asty. Konfessııalar arasyndaǵy kelesi bir mańyzdy is-sharalar 1972 jyldyń 18 shildesinde Lıvandaǵy ıslam-hrıstıan kezdeýinde, 1974 jyldyń 9-15 qyrkúıeginde Kordovadaǵy ıslam-hrıstıan kongresinde, 1974 jyldyń 11-17 qarashasynda Týnıstegi hrıstıan-ıslam kollokvıýmynda, 1986 jyly Italııanyń Assızı qalasynda ekýmendik bata jasaýǵa kóptegen din ókilderiniń jınalýy dinder arasyndaǵy suhbatqa jol ashty. Al Álemdik jáne dástúrli dinı konfessııalardyń Búkildúnıejúzilik sezderiniń elordada ótkizilýi osy dinaralyq suhbatty odan ári damyta tústi jáne bul úderiske ártúrli din ókilderi meken etetin bizdiń elimiz de belsene aralasty.
Osyndaı halyqaralyq jáne jergilikti forýmdarda dinaralyq suhbat máselesiniń kóterilip, talqylanýy qazirgi álemde dinniń óte mańyzdy ról atqaratynyn, dinniń izgilik pen beıbitshilik negizinde adamdar men qoǵamdy toptastyra alatynyn, dinniń zaman talaptary men qaýipterine laıyqty jaýap bere alatynyn, dinniń adamgershilik mádenıetti kóteretinin, dinaralyq kelisimniń ıgilik ekenin moıyndaýǵa ákeledi.
Bahytjan SATERShINOV,
professor, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory
