Qojalyqtyń basshysy Serik О́ndirhannyń jermen aınalysqanyna 10 jylǵa jýyqtaǵan. Alǵashynda 2005 jyly týǵan jerine oralǵan Serik azǵantaı jer alyp, maıburshaq egýmen aınalysqan. Onyń da ózindik tabysyn kórip, tynbaı eńbektenedi. Keıin jylyjaı salyp, kókónis egýdi qolǵa alady. Jumysy alǵa jyljyp, jer kólemin 5 gektarǵa ulǵaıtyp, mol ónim alýdyń jolyn qarastyrady.
Qojalyqqa tıesili jerge burysh, kartop, qyryqqabat, qyzanaq egip, naryqtyq baǵaǵa shyǵaryp, saýdalaıdy. Sońǵy jyldary baǵanyń kúrt ósýine baılanysty memleket irili-usaqty sharýa qojalyqtaryna memleketten sýbsıdııa bólip, baǵany turaqtandyrýǵa qoldaý kórsetip keledi. Osy múmkindikti paıdalanǵan ol azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn turaqtandyrý tetigi sheńberinde 30 tonna kartop pen qyryqqabatty belgilengen somada satý týraly mindetteme aldy. Iаǵnı «Jetisý» ÁKK arqyly 0,01%-ben 8 mln 200 myń teńge zaım alǵan. Qazir bul ónimderdi kásipker tıisinshe 150-130 teńgeden saýdalaýda. Jalpy, bıylǵy maýsymda 150 tonna qyryqqabat pen 80 tonna kartop jınaýdy mejelep otyr.
Bıyl ónimi mol shyǵyp, tabysy da molaıa túsken. Aýdannyń ortalyq bazarynan 120 sharshy metr oryn alyp, ónimderin sol jerde saýdalaıdy. Tómen baǵamen saýdalaý aýdan halqyna óte yńǵaıly. Búginde tórt adamdy jumyspen qamtyp otyr. Aılyqtary turaqty berilip, istegen eńbegine qaraı tólenedi. Naýqanda barlyǵy 10 adam jumys isteıdi. Olarǵa jumys aýqymyna qaraı kúnine 6 myń teńgeden joǵary tólem jasalady. Memlekettik qoldaýdyń nátıjesinde sarqandyq fermer kókónis kólemin arttyryp, halyqqa qoljetimdi baǵamen saýdalap otyr.
Búginde 5 gektar jer tamshylatyp sýarylady. Serik О́ndirhannyń jospary boıynsha, buryshtan – 30 tonna, qyzanaqtan – 20 tonna, qyryqqabattan – 150 tonna, kartoptan 150 tonna ónim almaq. Qazir erte pisetin ónimderin satyp, jumys toqtaýsyz júrip jatyr. Qyryqqabat pen kartop ónimi jaı pisedi. Ol qysqa saqtaýǵa arnalǵan. Arnaıy saqtaıtyn oryn da daıyn tur.
– Bolashaqta jer telimin ulǵaıtýdy kózdep otyrmyn. Memleketten kóptegen kómek berilip jatyr. Buǵan deıin óz kúshimizben jumysty ıgergen bolatynbyz. Memlekettiń qoldaýy biz sekildi sharýa qojalyqtaryna óte tıimdi. Sol arqyly sharýamyzdy dóńgeletip otyrmyz. Erinbegen adamǵa jumys tabylady, tek eńbektený kerek. Kókónisterdiń barlyǵy tabıǵı taza ónim, densaýlyqqa óte paıdaly. Satýshy da, satyp alýshy da dán rıza, – dedi S.О́ndirhan.
Shamamen 6 gektar jerde fermer kartop, qyzanaq, tátti burysh, aq qyryqqabat pen beıjiń qyryqqabatyn ósirip otyr. Tamshylatyp sýarý júıesin engize bastaǵaly jumysy ilgerilegen. Sonyń nátıjesinde, bir túbirden 600 gramǵa deıin jergilikti sort tátti buryshyn jınady. Kartop pen qyryqqabattyń árqaısysy – 2 gektardan, tátti burysh pen qyzanaqtyń árqaısysy – 800 sotyqtan. Fermerdiń aıtýynsha, qyryqqabattyń kesh pisetin sorty sonaý qara kúzge deıin tura beredi. Bul sorttyń artyqshylyǵy sol, joǵary ónimdi, uzaq saqtalady, tasymalǵa ıkemdi. Qyryqqabat kóktemge deıin óz dámin de, paıdaly qasıetterin de, túrin de buzbaı saqtala beredi.
«Baý-baqsha ósirýmen 8 jyldan beri aınalysamyn. Tarıhı otanyma orala salysymen jermen jumys isteýdi soıa ósirýden bastadym. Keıin jylyjaıda kókónis ósirdim, bıyldan bastap ashyq topyraqta ósirip otyrmyn. Áý bastan-aq halyqty sapaly, ekologııalyq taza ónimmen qamtamasyz etýdi maqsat etip qoıdym. Memlekettik qoldaý arqyly kásibimniń irgesin keńeıtip, jeńildetilgen nesıe aldym. Qazir Sarqan aýdanynyń aýmaǵynda arzan baǵamen kókónisterimdi satyp jatyrmyn», deıdi S.О́ndirhan.
Jetisý oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, jalpy Sarqan aýdanynyń aýyl sharýashylyǵy bóliminiń málimetine qaraǵanda, ótken 7 aıda 17 mln teńgeden astam aýyl sharýashylyq ónimderi óndirilgen, naqty kólem ındeksi – 104,5%, óńir boıynsha birinshi orynda. Mundaǵy kókónis – 672 ga, jınalǵany – 327,9 ga, ortasha shyǵymdylyǵy – 290 s/ga astam, qazirgi kezdegi jalpy jıyntyǵy – 9,5 myń tonna. Oǵan qosa 972 gektar jerge kartop sebilgen, sonyń 732 gektary jınaldy, jalpy jınalǵany 15,5 myń tonna, ortasha shyǵymy – 212,4 s/ga.
Jetisý oblysy
