Ekonomıkadaǵy áıelder róli

2014 jyldyń 21-23 mamyry kúnde­ri VII Astana ekonomıkalyq forýmy aıasynda (AEF) «G-Global – jańa ekonomıkadaǵy áıelder róli» atty halyqaralyq áıelder forýmy ótedi. Astana ekonomıkalyq forýmy álemdegi aýqymdy halyqaralyq forýmdardyń biri bolyp tabylady. Ol jyl saıyn qazirgi zamannyń negizgi ekonomıkalyq jáne áleýmettik máselelerimen kúresý joldaryn izdestirý maqsatynda jahandyq kóshbasshylardy, sarapshylardy jáne qoǵam men bıznes-qaýymdastyqtar ókilderiniń basyn qosady. Jyl saıyn Astana álemdik ekonomıkalyq problemalardy sheshý úshin álemniń ár túkpirinen kórnekti ári bedeldi sarapshylardy qabyldaıdy. Astana ekonomıkalyq forýmy aıasynda Qazaqstannyń Isker áıelder assosıasııasy 2012 jyldan bastap dástúrli túrde áıelder forýmyn ótkizip keledi. Osy forým aıasynda turǵyndardyń, onyń ishinde áıelderdiń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa qatysty barlyq ózekti jáne mańyzdy máseleler talqylanady. «Osyndaı is-sharany turaq­ty túrde ótkizip turý ıdeıa­sy Memleket basshysy N.Á.Na­zar­baev­tyń dástúrli halyqqa Jol­­daýyn zertteý barysyn­da paıda boldy», deıdi uıym­das­tyrý­shylar. Joldaýda qoǵam damýyn­daǵy áıelderdiń mańyzdy róli, eko­nomıkanyń sátti damýy, áleýmettik shıelenistiń tómendeýi men turǵyndardyń ómir súrý deńgeıiniń artýy úshin shaǵyn jáne orta bıznes, sonyń ishinde áıelder kásipkerliginiń mańyzdylyǵyna erekshe kóńil bólingen. Álemdegi halyqtyń 50 paıyz­dan astamyn áıelder quraıdy jáne olardyń ózi turatyn, balalary ómir súretin qoǵamǵa kózqarasy nemquraıly emes. Áıelder qu­qyq­tary men múmkindikterin keńeı­týge qajetti sharttardy moıyn­dap, qamtamasyz etýshi elder du­rys baǵytta keledi. Qazaqstan Res­­pýb­lıkasynyń genderlik teń qu­­qyq­tyq máselesindegi jetis­tik­terin halyqaralyq qaýym­das­tyq moıyndaǵan. 2013 jyly júr­gi­zilgen jynystyq teń quqyqtyq deń­geıi reıtınginde Qazaqstan 136 el ara­synda 32-shi orynǵa ıe bol­dy.   Elbasynyń bastamasymen áıelder jáne olardyń qoǵamdaǵy ornyn jaqsartý jónindegi áıelder qozǵalysyn qoldaýy nátıjesinde jumyspen qamtylý, áıelderdiń kásipkerligi men saıası kóshbasshylyǵyn damytý máseleleri eldiń baǵdarlamalyq qujattarynda da kórinis tapty. Qazir Qazaqstanda barlyq salalardaǵy áıelderdiń belsendiligi joǵary. «G-Global – jańa ekonomıkadaǵy áıelder róli» halyqaralyq áıelder forýmynyń maqsaty – áıelder áleýetin damytý, ınvestısııa men ınnovasııalardy tartý, sonymen qatar Astanada bolatyn EKSPO-2017 kórmesine álemniń áıel-kásipkerlerin qatystyrý úshin júıeli túrde daıyndyq jumystaryn júrgizý. Forým baǵdarlamasy eki seksııadan quralǵan – «Áıelderdiń saıası jáne ekonomıkalyq múmkindikteri» jáne «Ortalyq Azııa jáne Aýǵanstan áıelderiniń róli». Forýmda ashyq pikirsaıysqa kórnekti sarapshylar men qonaqtar qatysady. Forým jumysyna Aýǵanstannyń áıel isteri jónindegi mınıstri – Hasan Baný Gazanfar, Qyrǵyz Respýblıkasy Parlamenti depýtaty – Altybaeva Aınýrý, О́zbekstan Respýblıkasy Zań shyǵarýshy palatasy Májilis depýtaty – Nııazova Jamıla, Túrikmenstan Respýblıkasy Májilis depýtaty – Kazakova Djeren, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ýkraınadaǵy qurmetti konsýly – Maslıýk Galına jáne basqalar qatysady. Forým aıasynda Assosıasııa álemdik sarapshylar men áıelder qozǵalysy kóshbasshylarynyń sheberlik-synyptary men tanymal bıznes-jattyqtyrýshylardyń trenıngterin uıymdastyrady. Forým sońynda sheteldik áriptester jáne kásipkerler yntymaqtastyq týraly kelisimderge, memorandýmdarǵa qol qoıady. Bul EKSPO-2017 kórmesine jáne bizdiń eldegi bıznestiń damýyna álemdik kásipkerler sektorynyń qyzyǵýshylyǵyn arttyra túsedi. «Egemen-aqparat».