Álbette, kásibı táýekeldi qashanda durys baǵamdaǵan jón. Jabýly qazan jabýly kúıinde qalady dep kúrdeli máseleni sheshýden qashýdyń sońy orny tolmas qaıǵyly jaılarǵa ákelip soqtyrýy da yqtımal. Elimizde jyl saıyn 1 myńnan astam jumysshy jumys ornynda jaraqat alady. Bul – resmı tirkelip, belgili bolǵandary ǵana. El ishindegi «bas jarylsa bórik ishinde, qol synsa jeń ishinde» deıtinderdiń qansha ekeni belgisiz. О́ndiriste oryn alyp jatqan oqys oqıǵalardan 200-ge jýyq jumysshy kóz jumady. Mine, osy derekterdi saraptaı kele, eńbek qaýipsizdigin qamtamasyz etý máselesiniń áli de aqsap jatqandyǵyn túısinýge bolady.
Konferensııada osy máseleler jan-jaqty sóz boldy, kem-ketik eksheldi, tyǵyryqtan shyǵar jol kórsetildi. Aldaǵy ýaqytta ár jumysshynyń elektrondy densaýlyq pasporty jasalmaq. Bul ázirge usynys qana. Jan-jaqty saraptaı kele, usynystyń utymdy ekendigin aıqyn ańǵarýǵa bolady. Sál taratyp aıtsaq, adam jumysqa ornalasqan kúnnen bastap onyń densaýlyǵy baqylaýǵa alynyp, jumys barysynda zııan kelmeýi jan-jaqty oılastyrylmaq. Sonda ǵana zııandy kásiporyndarda týyndaýy múmkin aýrýdyń aldyn alýǵa bolady. Al oqys oqıǵalardyń aldyn alý úshin jumys ornynyń talapqa saı bolýyn muqııat tekserip otyrý kerek.
– 2030 jylǵa deıingi qaýipsiz eńbek tujyrymdamasy túzilgen, – deıdi Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý birinshi vıse-mınıstri Aqmádı Sarbasov, – osy tujyrymdamanyń aıasynda birqatar sharany qolǵa alýdy josparlap otyrmyz. Qazirgi ýaqytta zııandy jumys oryndaryndaǵy eńbekkerlerge jumys berýshiler tarapynan 180 mlrd teńge ótemaqy tólenedi. Aldaǵy ýaqytta osy júıeni jetildirý qajet. Sondaı-aq kásiporyndarǵa eńbekti qorǵaý standarttaryn engizýdi tıimdi paıdalanǵan lázim.
Kókshetaý qalasyndaǵy ENKI kirpish zaýytynda 400-ge jýyq adam jumys isteıdi. Olarǵa birshama qolaıly jaǵdaı jasalǵan. Kásiporyn eńbek qaýipsizdigi ǵylymı ınstıtýtymen tyǵyz baılanysta. Sala mamandary ónerkásip ornyna jıi kelip, tekseris júrgizýde.
– Sońǵy eki jylda ǵylymı ınstıtýtpen birlesip jumys isteýdemiz, – deıdi zaýyt dırektory Myrzabaı Ábdiqalyqov, – ǵylymı negizde atqarylatyn sharýalardy bir júıege túsirdi. Qanatqaqty jobanyń nátıjesi jaqsy. Árıne, keıde jumysshylardyń ózderi qatelikterge oryn berip jatady. Biz óz tarapymyzdan barlyq jaǵdaıdy týdyrýdamyz.
Ǵylymı-tájirıbelik konferensııaǵa jaýapty mekemeniń ókilderi, kásiporyn basshylary, ǵalymdar qatysyp, eńbekti qorǵaý baǵytyndaǵy ózderiniń tolymdy pikirlerin ortaǵa saldy. Jıynǵa qatysýshylar saqtandyrý júıesiniń kemshiligin de jasyrmaı aıtyp, jetildirý jolyn nusqady. Sóz sońyn shıyra aıtqanda, eńbek qaýipsizdigin saqtaý, eńbek adamynyń ómiri men densaýlyǵyn qorǵaý eldegi eń eleýli másele ekendigi de ras. Konferensııada aıtylǵan kóp jaılar osyny ańǵartady.
