Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
– Kásipkerlerge qaıtarylatyn qaryz 2022-2023 jyldarǵa arnalǵan baǵany turaqtandyrý baǵdarlamasyn júzege asyrý úshin berilip otyr. Qazir óńirde turaqtandyrý qory arqyly áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń 18 túri shekti jáne shekti ruqsat etilgen bólshek saýdadaǵy baǵadan aspaıtyn, sondaı-aq naryqtyq qunynan ortasha alǵanda 21%-ǵa tómen baǵamen satylyp jatyr. Turaqtandyrý qoryna 3 041,4 tonna azyq-túlik taýarlary, onyń ishinde 1 953 tonna aýyl sharýashylyǵy ónimi jetkizildi. Bul oblys tutynýshylaryn 2023 jyldyń mamyr aıyna deıin qamtamasyz etýge jetedi. Kartop, pııaz, sábiz, qyryqqabat sekildi aýyl sharýashylyǵy ónimderi Atyraý qalasyndaǵy tórt bazar men tórt saýda pavılonynda satylady. Al kartop «Iаrmarka» sýpermarketiniń 11 saýda jelisinde satylymǵa qoıyldy, – deıdi Dmıtrıı Dıý.
Onyń deregine qaraǵanda, aýyl sharýashylyǵy taýarlary naryqtaǵy qunynan ortasha 42%-ǵa tómen baǵamen satylymǵa shyǵarylǵan. Al 481,9 tonna kólemindegi áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarynyń 14 túri «Lıder» jáne «Ideal» sýpermarketteriniń 38 núktesinde tutynýshyǵa usynylǵan.
– О́ńirde birinshi surypty un, odan daıyndalatyn nan baǵasyn turaqtandyrý úshin un tartý kásipornymen kelisimshart jasaldy. Naýbaıhanalarǵa 4 005 tonna un satyldy. Al qordaǵy un 606,5 tonnany quraıdy. Nannyń baǵasy 1 bólke úshin – 80-82 teńge. Qant tapshylyǵyna jol bermeý máselesi de qolǵa alyndy. Osy maqsatta óńirge 400 tonna qant jetkizildi. Bul ónim «Ideal» jáne «Lıder» sýpermarketteriniń 39 núktesinde naryq baǵasynan 13%-ǵa tómen satylady. Turaqtandyrý qoryndaǵy aýyl sharýashylyǵy taýarlarynyń kólemin 5 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtý, aýdandardy qamtý sheńberinde kásipkerlermen qaryz berý sharttaryn jasasý josparlanyp otyr, – dep málim etti D.Dıý.
Degenmen, atyraýlyqtardy jumyrtqany bir adamǵa 10 danadan ǵana satylyp jatqany alańdatyp otyr. Saýda jelisi tutynýshylarǵa osyndaı shekteý belgilegen. Nege? Muny oblystyq kásipkerlik jáne týrızm basqarmasynyń basshysy Nurbol Jańabekov jumyrtqa saýdasyna qatysty alypsatarlyq áreket pen tapshylyqtyń aldyn alý úshin qolǵa alynǵanymen túsindiredi. О́ıtkeni Atyraý oblysynda jumyrtqa tutynýǵa baılanysty aılyq qajettilik 7,9 mln danany quraıdy.
– Qazir Atyraý oblysynda jumyrtqa óndiretin eki kásiporyn jumys isteıdi. Bular – «Almaly qus» jáne «Baqaı qus» JShS. Eki kásiporynnyń bir aıdaǵy óndiristik qýattylyǵy – 2 mln dana jumyrtqa. Demek, eki kásiporyn tutynýshylar qajettiliginiń tek 30%-yn qamtamasyz etedi. О́ńirdiń qajettiligin tolyq qamtamasyz etý úshin Qostanaı, Aqtóbe, Pavlodar jáne Batys Qazaqstan oblystarynan jumyrtqa ónimin tasymaldaý júzege asyrylyp otyr, – deıdi N.Jańabekov.
Basqarma basshysynyń aıtýynsha, birinshi sanattaǵy jumyrtqa áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń tizimine kiredi. Sol sebepten, mundaı sanattaǵy jumyrtqa ónimi «aınalym shemasy» arqyly «Ideal-market» saýda jelisi arqyly 38 núktede 35,6 teńgeden satylady.
– Alypsatarlyq áreketter men jumyrtqa tapshylyǵynyń aldyn alý maqsatynda «Ideal-market» saýda jelisinde bir qolǵa 10 jumyrtqadan aspaıtyn shekteý belgilendi. Basqa saýda oryndarynda mundaı shekteý joq, – dep málim etti N.Jańabekov.
Munaıly óńirde de áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn qadaǵalaý úshin call-ortalyq iske qosyldy. Maqsat – úı janyndaǵy dúkenderde, bazarlarda, sýpermarketter men basqa da saýda oryndarynda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik ónimderiniń qymbatshylyǵyn baqylaý.
– Qońyraýdy aldymen Saýda komıtetiniń Atyraý oblystyq departamentine shalý qajet. Al call-ortalyqtyń keńesshileri ári qaraı qandaı qadam jasaý qajettigine keńes beredi. Biraq kásipkerler nemese turǵyndar shaǵymdanǵan jaǵdaıda saýda ornynyń ataýyn, mekenjaıyn naqty bilýi, satyp alǵan taýardyń sýreti men túbirtegi mindetti túrde ózinde bolýy kerek. Bul baǵany negizsiz kóterýdiń jolyn kesetin birden-bir ádis bolmaq. Ázirge turǵyndardan shaǵym túsken joq, – dedi oblystyq kásipkerlik jáne týrızm basqarmasynyń bólim basshysy Nurdáýlet Jumaseıitov.
Atyraý oblysy
