Kúnbaǵystyń kúni týdy

Qazirgi ýaqytta Pavlodar oblysynda sýarmaly jerler qar­qyn­dy damýda. Aımaqtaǵy egin ósirýshilerge Ertis ózeni men Q.Sátbaev atyndaǵy sý arnasy úl­ken múmkindik kózi bolyp otyr­ǵa­ny sózsiz. Degenmen bul salada da kúrmeýli máseleler az emes. О́ńir­diń bir top sharýashylyǵy arna boıyndaǵy sý sorǵylaryn elektr jaryǵyna qosý úshin tehnıkalyq negizdemelerge qol jetkize almaı júrgenine birneshe jyldyń júzi bolǵan. О́ńirge jumys saparymen kelip, fermerlermen kezdesken Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev bul turǵyda Ekologııa mınıstrligimen aqyldasa otyryp, dıqandarǵa kómek mindetti túrde kórsetiledi dep ýáde berdi.

– О́zge alqaptardy ulǵaıtý týra­ly da oılastyrý kerek. Eń bas­tysy, magıstraldyq arnalardyń sýy egis tanaptary men shabyndyq jerlerge jetýi úshin ınjenerlik kommýnıkasııalardy tartý qajet. Qarqyndy sýlandyrý boıynsha bar úmit Pavlodar oblysyna  artylady desem, artyq bolmas. Sýarmaly alqaptar – otandyq aýyl sharýashylyǵynyń bolashaǵy. 2030 jyly respýblıka boıynsha jańbyrlatyp sýarý júıesi 750 myń gektarǵa jetýge tıis. Búgin biraz sharýa­shylyqta bolyp, baı­qa­ǵanym, sizderdegi­deı áleýetti sý resýrstary jáne qar­qy­ndy sý­landyrýǵa arnalǵan alań­dar bas­qa eshbir oblysta joq. Jer­gi­likti sharýashylyqtar qytaı, tú­rik, eýro­pa­lyq jáne amerıkalyq ón­di­ris­ten shyqqan sýarý júıelerin ornatýda. Búginde sýarmaly tehnologııany ornatatyndardyń shyǵy­ny 50%-ǵa deıin sýbsıdııalanady. Bul yn­ta­landyrýǵa oń áser etti, – dedi E.Qarashókeev.

Pavlodarlyq fermer Erbol Dosybaev mınıstrge kúr­ketaýyq etin ınvestısııalyq sýbsı­dııa­laýǵa qosýdy usyndy. Onyń sharýa­shylyǵy atalǵan ónim túri boıynsha bolashaǵy zor jobany qolǵa alǵan. Jaqyn ýaqytta otandyq kúrketaýyq eti Reseı, Qyrǵyzstan elderine shyǵarylmaq.

О́ńirdegi astyqty ólkeler – Ertis, Jelezın, Aqtoǵaı, Ýspen jáne Te­reńkól aýdandarynyń dı­qan­­dary «Azyq-túlik kelisim­shart korporasııasy» bıyl bıdaıdy forvardyq satyp alýda qandaı baǵa belgileıtinin surady. Mınıstrdiń sózinshe, sapasyna baılanysty bıdaıdyń tonnasy 121-125 myń teńge aralyǵynda baǵalanbaq. Al qaraqumyqtyń tonnasyn kompanııa 170 myń teńgeden satyp alýǵa daıyn.

Bıyl elimizdiń dıqandary 13,5 mln tonnaǵa jýyq astyq jı­naı­dy dep boljanýda. Qazir egis tanaptarynyń 70 paıyzy oryldy, el boıynsha gektarynan ortasha ónimdilik 12,3 sentnerdi qurap otyr. Elimiz kelesi naýqanǵa deıin astyqpen, kartop jáne maıly daqyl túrlerimen ózin tolyq qamtamasyz ete alatynyna baılanysty keıbir ónimge belgilengen eksporttyq kvotalar alynyp tas­taldy. Aldaǵy kúnderi kúnbaǵys daqyly boıynsha shekteý de joıy­la­dy. Nátıjesinde, sharýalar óz ónimderin syrtqa esh kedergisiz shy­ǵara alady. Degenmen, eń bastysy óńir­ler ózderiniń turaqtandyrý qor­laryn qamdap alýǵa tıis.

Atap óterligi, bıyl jyl basynan sharýalarǵa memleketten 450 mlrd teńge sýbsıdııa tólengen. Alaıda tehnıka men gerbısıd qunynyń sharyqtap ketýine baılanysty keıbir sharýashylyqtar demeýqarjyny jetkilikti mólsherde ala almaı qaldy. Bul úshin bıýdjetten qosymsha qarajat bólinedi. E.Qarashókeev fermerler tarapynan kóterilgen jaıylym tapshylyǵy, jańa ónimge baǵa belgileý, eksport­ty qoldaý, kooperatıvterdi sýb­sıdııalaý jáne taǵy basqa máse­le­lerge ornyqty jaýap berip, keıbir túıtkilderdi jeke nazaryna alatynyna ýáde berdi. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha 2022-2023 jyldary elimizde tıimsiz paıdalanylyp otyrǵan 10 mln gektar jer ortaq ıgilikke qaıtarylýy kerek. Búginde jalpy kólemi 3,5 mln gektar bos jatqan jer memleket men­shigine ótken.

Jalpy, otandyq agroónerkásip kesheni jyldyń alǵashqy 8 aıynda 4,3 paıyz ósim kórsetip, sonyń ishinde ósimdik sharýashylyǵynyń óndirisi 10,5 paıyzǵa ulǵaıǵan.

Pavlodar oblysy,

Aqtoǵaı aýdany