Damýǵa úles qosatyn sheshim

О́ıtkeni 7 jyldyq merzimge saılanatyn Prezıdent bir jaǵy­nan qoǵamdaǵy ártúrli kúshterdi biriktirýge, ekinshiden bastamala­ryn, qandaı da bir saıası-áleý­met­tik, ekonomıkalyq reformalaryn tııanaqty aıaqtaýǵa múmkindik alady. Sondyqtan bul jolǵy kezekten tys Prezıdent saılaýy 2019 jyldan bergi úsh jylda jasalǵan saıası reformalardyń naqty nátıjelerin júzege asyrýǵa arnalǵan núkte dep bilemiz. Ekinshi jaǵynan buny elimizdiń turaqty damýyna úles qosatyn sheshim retinde qabyldaǵan jón. Sebebi kezekten tys Prezıdent saılaýy elimizdiń turaqty damýyna úles qosady.

Osy oraıda birneshe baǵyt­ty aıqyndap alýymyz kerek.

Birin­shiden, 2019 jyldan beri Memleket basshysy áýeli saıasat, odan keıin ekonomıka qaǵıdasy aıasynda saıası reformalar júrgi-

zýdi bastap ketken edi. Bú­ginge deıin tórt saıası reforma top­­ta­­masy qabyldandy. Onyń lo­gıka­lyq nátıjesi retinde jazda ótken konstıtýsııalyq ózge­ris­terge qatysty jalpyulttyq re­feren­dýmdy atap ótýge bolady.

Ekinshiden, jalpyulttyq referendým Qazaqstan halqynyń eldegi bolyp jatqan saıası ózgeristerdi qoldaıtynyn kórsetti. Sonyń nátı­jesinde atalǵan ózgeristerdi júzege asyrýdyń naqty te­tigi kerek boldy. Bul oraıda, konstı­týsııalyq reformalar kezinde barlyq saıası bılik tarmaǵynyń tolyqtaı transfor­masııasyna qa­tysty ózgeris­ter engizildi. Iаǵnı bul – saılaý týraly zańna­maǵa ózgeris, saıası partııa­lardy tir­keýge baılanysty jeńil­dik­ter, ákim­derdi tikeleı saılaý jáne de jalpy jergilikti ózin-ózi bas­qarý organdarynyń ortalyq­syz­dan­dyrýy.

Parlament Má­ji­lis­iniń quzy­retin kúsheıtý boıyn­sha da ózgerister qabyldandy. Al ony júzege asyrý úshin eń aldy­men Par­lament jańa quramda bolýǵa tıis. О́ıt­keni Májiliske propor­sıo­nal­dy-ma­jorıtarlyq model ar­qyly saı­lanǵan depýtattar kelýi kerek.

Endi jańa saıası partııalardyń bılikke kelýine múmkindikter jasalýy qajet. Sondyqtan kezekten tys Parlament saılaýy saıası damýdyń jańa kezeńin aıqyndaıdy.

Úshinshiden, Prezıdent óziniń elektoraldy sıklin táýel­sizdik tarıhynda alǵash ret aldyn ala jarııa­lady. Iаǵnı birinshi qyrkúıektegi Joldaýynda atap ótti. Bul saıası pikir alýandyǵy men demokratııanyń bar­lyq usta­ny­myna sáıkes keledi. О́ıt­keni saıası partııalarǵa 1 qyr­kúıekten bastap 2023 jyly ótetin Parlament saılaýyna, 20 qa­rashada ótetin Prezıdent saılaýyna aldyn ala daıyndalýǵa, kandıdattaryn usynýǵa, jalpy saılaýaldy naýqanǵa ázirlenýge múmkindik berdi.

Qazbek MAIGELDINOV,

Qazaqstan qoǵamyn damytý ınstıtýtynyń basqarma tóraǵasy, saıasattanýshy