Qan aınalym júıesi aýrýlary týraly ne bilesiz?

Búgingi tańda qan aınalymy júıesindegi aýrýlar syrqattanýdyń jalpy qurylymynda jáne adam ólimi boıynsha birinshi orynda tur. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń aldyn ala jarııalaǵan derekterine  súıensek,  2030 jylǵa qaraı álemde shamamen 23,6 mıllıon adam júrek-qan tamyry júıesi dertinen, eń bastysy, júrek aýrýlary men ınsýlttan qaıtys bolýy múmkin. Aıta keteıik, aýrýdyń basty sebebi júrek jáne qan júretin tamyr jumysynyń buzylýynan týyndaıdy. Dese de, salamatty ómir súrý saltyn qalyptastyra otyryp, onyń aldyn alýǵa bolady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstrligi patologııadan bolatyn ólim-jitim kórsetkishin tómendetý maqsatynda birtalaı jumystar atqarýda. Jasy 40-tan asqan turǵyndardy skrınıngtik zertteýlerden ótkizý, azamattardy dárilik zattarmen tegin qamtamasyz etý, dıagnostıka men emdeýdiń joǵary tehnologııalyq ádisterin qoldaný  ońtaıly nátıjelerin berýde. Aýrýdy erte anyqtaý jáne joǵary tehnologııalardy engizý nátıjesinde 2013 jyly qan aınalym júıesi aýrýlarynan bolatyn ólim-jitim 14 paıyzǵa tómendedi. «Salamatty Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy iske asyryla bastaǵan 3 jyl ishinde aýrýdyń bul túrinen bolatyn ólim-jitim 2 ese azaıdy. Elimizdiń barlyq óńirlerinde kardıologııalyq ortalyqtar, al mı ınsýlty bar naýqastarǵa keshendi emdeý sharalaryn uıymdastyrý maqsatynda Qazaqstannyń túkpir-túkpirinde 40 ınsýlt ortalyǵy ashyldy. Jyl saıyn Qazaqstanda shamamen 60 myń ınter­vensııalyq aralasý men kardıologııalyq ota (onyń ishindegi 11 myńy ashyq júrekke) jasalady. Dáriger-terapevt, jalpy, tájirıbelik dárigerler, kardıologtar men kardıohırýrgtardyń biliktilikterin arttyrý boıynsha jumystar jalǵastyrylýda. Medısınalyq kómektiń sapasy men tıimdiligin odan ári arttyrý máselelerindegi basty baǵyttyń biri – densaýlyq saqtaý úderisin standarttaý. «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksinde densaýlyq saqtaý salasyndaǵy standarttaý uǵymyna – densaýlyq saqtaý salasyndaǵy standarttaý – standarttar, talaptar, nusqaýlyqtar, qaǵıdalardy ázirleý, engizý, ári olardyń saqtalýyn qamtamasyz etý arqyly úrdisterdiń, medısınalyq tehnologııalar men kórsetiletin qyzmetterdiń sıpattamalaryn retke keltirýdiń ońtaıly dárejesine qol jetkizýge baǵyttalǵan qyzmet dep anyqtama berilgen. Sondaı-aq, Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblıkalyq ortalyǵy kardıologııa jáne kardıohırýrgııa salasyndaǵy jetekshi mamandarmen birlesip,  halyqqa kardıologııalyq jáne kardıohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý standartyn ázirledi. Basty maqsat – densaýlyq saqtaý salasyndaǵy qyzmetterdiń sapasy men qoljetimdiligin arttyrý. Standartta kardıologııalyq jáne kardıohırýrgııalyq aýrýlary bar pasıentterge, sondaı-aq, júkti áıelder men jańa týǵan nárestelerge, t.b. medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek, joǵary mamandandyrylǵan  medısınalyq kómek kórsetýdiń tártibi men sharttary jazylǵan. Densaýlyq saqtaýdy standarttaý elimizdegi medı­sınalyq kómek kórsetýdiń halyqaralyq standarttaryna barynsha jaqyndatyp, densaýlyq saqtaý salasyn damytýǵa, ólim-jitim kórsetkishin tómendetýge múmkindik beredi. Jazıra  IMANOVA, Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblıkalyq ortalyǵy  densaýlyq saqtaý standarttaryn ázirleý bóliminiń basshysy.