Sahna sańlaqtary saýatty ma?

Ádette jastardyń úlgi tutar adamyna aınalyp, kópshiligin áni men sáni, sóılegen sózi arqyly «tárbıeleıtin» ánshilerdiń kózge qorash kórinetin qylyqtary, dúnıetanymyna keıde qarnymyzdyń ashatyny bar. Sodan bolsa kerek, halyq arasynda «Ánshiler saýatsyz, olar kitap túgili, gazet-jýrnal oqymaıdy» degen pikir qalyptasqan. Bárine topyraq shashýǵa bolmas, biraq... Áleýmettik jeliler jaqsy boldy, keıbireýlerge qol jetpes juldyzdaı bolǵandarmen «dostasyp», ózara pikir alysýǵa múmkindik bar. Negizinen, «Instagram», «Tvıt­terde» belsendilik tanytatyn olar, óner ıeleri ózderine jazylǵan maqtaýlarǵa, ońdy pikirlerge jaýap jazbaıdy. Al synyn bildirip, tosynnan teris pikir aıtqandarǵa sol boıda-aq qarymtasyn qaıtarady. Aıtalyq, orfografııa men orfoepııanyń arajigin aıyra almaıtyn ánshilerimiz az emes. Bir qynjyltatyny, olar sol án ónerinde qoldanylatyn sózderdi de durys jaza almaıdy. Basqa-basqa, prodıýser sóziniń ózin eki «s» árpi­men jazatyndarǵa ne deısiń? Qanshama jyldan beri asyrap, olardy tanymal etken fonogramma ataýyn da qate jazyp, oǵan eki «m»-dy qımaıtyndar kezdesedi. Ol ol ma, ózimizdiń tól sózimiz bolmasa da, qazaq tiliniń qolda­nysyna áldeqashan engen sahna sózin «sahyna» dep taǵy bir sózdi «oılap taýyp jatqandardyń» baryn joqqa shyǵarmaıyq. Mundaı mysaldardy kóptep kelti­­rýge bolady. Belgili ánshilerdiń de «jańa sózderi» jeterlik. Kógildir ekranda ańdamaı sóılep, biraq eshteńe bolmaǵandaı júre beretinder ushyrasady. Tipti, olar­dyń qatary birshama desek, qatelese qoımaspyz. Jýyrda ulttyq arnadan beriletin «Bilgirler otaýy» zııatkerlik baǵdarlamasyn kórgenbiz. Soǵan qatysqan eldiń aýzynda júrgen ánshiler «Qazaqtyń myń ánin» zert­teýshi kim ekenin bilmeı, masqara bolǵany bar. Ony sah­na sańlaqtary bilmese, basqalarǵa ne joryq?! Bir qy­zyǵy, osyǵan uıat, aǵat boldy-aý dep turǵan olar joq. Án­­­shiler úshin bul qalypty qubylysqa aınalǵanǵa uqsaıdy. Rasynda, kórkem ádebıetti bylaı qoıǵanda, kúndelikti gazet-jýrnaldardy oqyp turatyn ónerpazdar da sırek. Jasyratyn nesi bar, el jańalyqtarynan da beıhabar. Ol sóz saptaýynan baıqalyp qalady. El aldynda júrgen tanymal tulǵalardy minep-synaý oıymyzda joq. Olardy saýatsyzdardyń qataryna qosýdan da aýlaqpyz. О́ıtkeni, bul aqyldy adamnyń isi emes. Áıtse de, olarǵa qarap myńdaǵan jas urpaqtyń ósip kele jatqanyn umytpasa eken deımiz. Aıbek TASQALI. Aqtóbe.