Atalǵan másele boıynsha Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Serik Jumanǵarın baıandama jasady. Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, qujatta birqatar másele qaralǵan. Mysaly, Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń laýazymdy tulǵalarynyń eńbek sharttarynyń merzimi ózgertiledi. Múshe memlekettiń komıssııaǵa jumys isteýge nıet bildirgen kandıdattardy ulttyq irikteýdi júrgizý múmkindigi qarastyrylady. Qyzmetkerlerdi qabyldaý merzimi shektelmegen ýaqyttan 5 jyldyq kelisimshartqa aýystyrylmaq.
«Komıssııanyń laýazymdy adamdarymen jasalatyn eńbek sharttarynyń merzimin 4 jyldan bastap komıssııa alqasynyń jumys merziminen aspaıtyn merzimge ózgertý eskerilgen. Qazirgi tańda komıssııanyń laýazymdy qyzmetkerleriniń jumys kezeńi komıssııa alqasynyń kezekti quramynyń jumys kezeńine baılanystyrylmaǵan.
Bul jaǵdaı 4 jyldyq kelisimshart merziminiń aıaqtalýyna oraı dırektor nemese dırektordyń orynbasarlary komıssııa alqasynyń jańa múshesiniń aldyna qoıǵan mindetterin oryndaýǵa úlgermegen kezde komıssııanyń jumysynda qıyndyqtar týǵyzady. Bul rette jańa laýazymdy tulǵalardy taǵaıyndaý, sondaı-aq buryn júrgizilgen jumysqa tolyqqandy tartý belgili bir ýaqyt alady. Osy norma komıssııa alqasynyń jańa quramynyń kelýimen komıssııanyń laýazymdyq deńgeıin bir mezgilde jańartýǵa múmkindik beredi», dedi S.Jumanǵarın.
Sondaı-aq laýazymdarǵa ornalasýǵa konkýrs ótkizý kezinde komıssııanyń ulttyq irikteý nátıjelerin esepke alý kózdelgen. Qazirgi tańda komıssııa departamentteri biliktilik talaptaryna sáıkes kelýge tıisti konkýrstyq negizde qyzmetkerlerden jasaqtalady. Bul norma komıssııanyń tıisti biliktilik talaptaryn, Odaqqa múshe memleketterde ótkiziletin ulttyq biliktilik irikteýiniń nátıjelerin eskerýge baǵyttalǵan. Ulttyq irikteý komıssııasynda Qazaqstan azamattaryn irikteýdi reglamentteýge múmkindik beredi.
«Attestattaý nátıjelerin eskerip, Alqanyń jetekshilik etetin múshesiniń usynysymen olardy uzartý múmkindigimen komıssııa qyzmetkerleriniń merzimsiz eńbek sharttary 5 jyldyq sharttarǵa aýystyrylady. Búgingi tańda Komıssııa qyzmetkerleriniń eńbek sharttarynda komıssııadaǵy eńbek qyzmetiniń kelisimshartyn aıaqtaýdyń qandaı da bir merzimderi kózdelmegen. Osy normany iske asyrý komıssııanyń kadrlyq quramyn jańartýǵa, onyń ishinde Qazaqstannyń ókildigin kúsheıtýge, sondaı-aq Qazaqstan ókilderin Komıssııada rotasııalaýdy júrgizýge múmkindik beredi», dedi S.Jumanǵarın.
Budan bólek, usynylyp otyrǵan ózgerister Hattama kúshine engenge deıin jasalǵan eńbek sharttarynda kórsetilgen merzimder ótkenge deıin komıssııanyń laýazymdy tulǵalarynyń ózderine júktelgen mindetterdi oryndaýyn jalǵastyrýǵa baǵyttalǵan. Komıssııa qyzmetkerlerin merzimdi kelisimsharttarǵa aýystyrý jónindegi is-sharalar Hattamada kózdelgen ózgerister kúshine engen kúnnen bastap 6 aı ishinde júzege asyrylady. Sondaı-aq komıssııa qyzmetkerleriniń osy túzetýler kúshine engenge deıin jasalǵan kelisimsharttary konkýrs ótkizilmesten qaıta jasalady.
«Hattama Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń kadrlyq quramyn qalyptastyrý tetigin naqtylaýdy kózdeıdi. Qabyldanǵan zań komıssııa qyzmetkerleriniń eńbek sharttarynyń talaptaryn jaqsartýǵa múmkindik beredi dep senemiz», dedi M.Áshimbaev.
Palata otyrysynda senatorlar Premer-Mınıstrge depýtattyq saýaldaryn da joldady. Asqar Shákirov bastaǵan depýtattar toby órt sóndirý qyzmetteriniń jumysyna qatysty Qostanaı, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan jáne basqa da oblystarda bolǵan órt kezinde qaıǵyly jaǵdaıǵa ákep soqqan problemalardy atap ótti.
Osy oraıda áskerılendirilgen avarııalyq-qutqarý qyzmetin memlekettik menshikke qaıtarýdy usyndy. О́rt sóndirýshiler tilsiz jaýǵa ótken ǵasyrdyń 60-70-jyldary shyǵarylǵan arnaıy tehnıkalarmen qarsy turǵan. Sonymen qatar depýtattar eldegi qaýipti óndiristik obektilerdegi avarııalardyń aldyn alý jáne olardy joıý jónindegi jalǵyz memlekettik qyzmet 2018 jyly jekemenshikke ótkenin, onyń balanstyq qunynan eki ese tómen somaǵa jekeshelendirilgenin eske saldy.
«Osy másele boıynsha bizdiń komıtettiń senatorlary atalǵan kásiporyndy jekeshelendirýdiń zańdylyǵyn onyń teńgerimdik qunynan eki ese arzan somaǵa tekserý ótinishimen, sondaı-aq memlekettik qatysýdy engize otyryp jáne «azamattyq qorǵaý týraly» beıindi zańdy jetildire otyryp, kásiporynnyń portfelin ártaraptandyrýdy usynǵan bes depýtattyq saýal joldady. О́kinishke qaraı, osy kásiporyndy jekeshelendirgen memleket mamandandyrylǵan qyzmetten aıyryldy», delingen depýtattyq saýal mátininde.
Rysqalı Ábdikerov sýarmaly jerlerdiń tıimdiligin arttyrý qajettigine toqtalyp, sýarmaly eginshilik salasynyń qyzmetkerleri úshin memlekettik qoldaý sharalaryn kúsheıtýdi usyndy. Senator aıtqan aqparat boıynsha 1990-jyldary álemde balamasy joq Qanysh Sátbaev atyndaǵy kanal aýmaǵyndaǵy sýarmaly egistik alqaby 80 myń gektar bolsa, qazirgi ýaqytta tek 13 myń gektar qalǵan. Osylaısha, qolda bar múmkindiktiń tek 10 paıyzy ǵana paıdalanylady. Depýtat munyń barlyǵy elimizdiń basqa óńirindegi sýarmaly eginshilikte sý tapshylyǵy aıasynda bolyp jatqanyna tańdanys bildirdi.
Lázzat Qaltaeva múgedektigi bar adamdarǵa elektrondyq qyzmetterdiń qoljetimsizdigine nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, tótenshe jaǵdaı kezinde qazaqstandyqtardyń bul toby aqparatqa qol jetkize almaýmen qosa áleýmettik kómek pen qyzmetterdi, onyń ishinde ónimder men dári-dármekterdi jetkizýge onlaın tapsyrys bere almady.
«Múgedek adamdardy aqparatpen, sıfrlyq resýrstarmen jáne servıstermen qamtamasyz etý jónindegi qoldanystaǵy standarttardy qaıta qaraý qajettigi pisip-jetildi. Kún tártibinde turǵanyna kóp ýaqyt bolsa da «Baspa aqparatynda jarııalanǵan shyǵarmalardy soqyr jáne kórý qabileti buzylǵan nemese basqa da múmkindikteri shekteýli adamdarǵa qabyldaýdy jeńildetý týraly» Marrakesh kelisimine qol qoıylǵan joq. Mádenı, bilim berý jáne ǵylymı resýrstarǵa qol jetkizýge múmkindik beretin osy shartqa qol qoıý, sondaı-aq aýdıodeskrıpsııany engizý – kórý qabileti buzylǵan qazaqstandyq tulǵalardyń kópten bergi suranysy bolyp otyr», dep atap ótti senator.
Talǵat Musabaev memlekettik avtomattandyrylǵan shuǵyl shaqyrý jónindegi aqparat júıesinde kezdesetin apattar kezindegi problemalardy kóterdi. Senatordyń aıtýynsha, apat kezinde atalǵan júıe avtokóliktiń koordınattaryn avtomatty túrde anyqtap, qajetti sharalardy qabyldaý úshin tótenshe jaǵdaı týraly jedel qyzmetterge habarlama jiberedi.
Sultan Dúısembınov avtomobıl joldaryn jóndeý sapasynyń tómendigin jáne jol jóndeý jumystaryn atqarý kezinde jekelegen bas merdiger kompanııalardyń jaýapsyzdyǵyn synǵa aldy. Onyń aıtýynsha, kúrdeli jóndeý jumystary 2-3 jylǵa keshigip qaldy, tıisti deńgeıde júrgizilmedi jáne tehnıka negizinen bos tur.
Senator merdiger kompanııalardyń óz mindettemesin ýaqtyly jáne sapasyz jasaýy, bilikti mamandar men qajetti tehnıkanyń jetispeýshiligi, konkýrstardyń ótkizilýin qadaǵalaý men baqylaýdyń bolmaýy, sondaı-aq konkýrsta jeńip shyqqan merdigerlerdiń mindettemesi qosalqy merdigerge berilgeni osyǵan sebep boldy dep sanaıdy. Bul keıinnen jaýapty adamdardy izdeýdi qıyndatady.
«Jol jóndeý jumystarynyń ýaqytynda júrgizilmeýi, joldardyń paıdalanýǵa berilgen bóliginde jol jıekteriniń jasalmaýy jáne de paıdalanýdaǵy joldardyń tómen sapasy jol-kólik oqıǵasy kórsetkishteriniń jyl saıyn ósýine tikeleı sebepker bolyp otyr. Mysaly, Jetisý oblysy polısııa departamentiniń málimeti boıynsha respýblıkalyq mańyzy bar tas joldarda 2020 jyly 144 jol-kólik oqıǵasy bolǵan. Sonyń saldarynan 48 adamnyń ómiri qıylyp, 223 jolaýshy zardap shekken. 2021 jylǵy jol-kólik oqıǵasy – 186, qaıtys bolǵandar – 76, zardap shekkender – 368. 2022 jyldyń 7 aıynda 105 jol-kólik oqıǵasynda 45 adam qaıtys boldy, 157 adam zardap shekti», dedi senator S.Dúısembınov.
