Bıyl jaryq kórgenine 30 jyl tolyp otyrǵan Qazaqstan dauiri halyqaralyq qoǵamdyq-saıası gazeti alǵash 1992 jyly 17 qańtarda «Zaman – Qazaqstan» degen atpen jaryq kórgen edi. Keıin 2000 jyly «Qazmedıa» JShS-nyń quramyna enip, basylym aty «Qazaqstan – Zaman» bolyp ózgerdi. 2019 jyldyń qańtar aıynan bastap Qazaqstan dauiri degen atpen shyǵyp keledi.
Qos basylymnyń mereıtoıy aıasynda, konferensııada alǵashqy bolyp sóz alǵan qoǵam qaıratkeri Sáýle Meshitbaıqyzy kitap oqý mádenıetin qalyptastyrýda baspasózdiń orny bólek. Gazet-jýrnal oqymasaq, kitap oqý mádenıeti qalaı qalyptaspaq. Kezinde Alash arysy Mirjaqyp Dýlatov «Qaı eldiń baspasózi myqty bolsa, sol eldiń ózi de myqty» degen eken. Demek Alash arysy aıtqandaı, qazaq baspasózi – qazaqtyń úni hám muńy dese, kelesi kezekte sóz alǵan qaıratker- jýrnalıst Marat Toqashbaev, eń áýeli basylymnyń ósip-órkendeýine eńbek sińirgen tulǵalar: Qazaqstannyń halyq jazýshysy Qaltaı Muqamedjanov, sondaı-aq Dıdahmet Áshimhan, Shámshıdın Pátteev, Raqymbaı Qanafın, Bolat Bodaýbaı, Beıbit Saparaly, Jumabaı Shashtaıuly syndy kórnekti qalamgerler ekenine toqtalyp ótti.
Odan keıin konferensııa taqyrybyna baılanysty: «Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat quraldary qazaq jáne orystildi dep bólinedi. Orystildi basylymdar elimizde azamattyq qoǵamdy nyǵaıtý baǵytyn ustansa, qazaqtildi basylymdar túgeldeı ulttyq azamattyq-memlekettik formýlasymen jumys isteıdi. Bul úrdis sońǵy kezderi tym qatty qarqyn alýda. Qazir ınternet dáýiri. Adamdar qajet jańalyqty qoldaryndaǵy gadjetteri arqyly bilip otyr. Sondyqtan osy salaǵa kúsh salǵan durys. Bolashaqta basylymdardyń qaǵaz nusqasy joıylady degen uǵym qate. Ekeýiniń de qatar ómir súrýge quqyǵy bar», dedi Marat Báıdildauly.
Al belgili qoǵam qaıratkeri Dos Kóshim «Qazaq baspasóziniń bolashaǵy jaıly aıtar bolsam, onyń erteńi kúńgirt. Áleýmettik jeli dástúrli baspasózdi yǵystyryp barady. Memleket osy baǵytta dabyl qaǵatyn kez keldi. Úkimet tarapynan «Qazaq baspasózin damytý jóninde» arnaıy baǵdarlama kerek» dese, «Astana aqshamy» gazetiniń shef-redaktory Tólen Tileýbaı: «Shynymen qazir baspasózdiń jaǵdaıy alańdatarlyq kúıde. Saýsaqpen sanarlyq qazaq basylymdarynyń taralymyn qarap shyǵyp, olardy sıfrly medıamen de salystyrdym. Meniń túsingenim, qazaq baspasózi jolaıryqta tur. Qaǵaz gazetter dáýreni aıaqtalmaýy úshin salıqaly saraptamaǵa, irgeli zertteýge kóshýi kerek», dedi
Osy oraıda, qaǵaz basylymdardyń máselesine baılanysty Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Aqparat komıtetiniń tóraǵasy Qanat Ysqaqov óz oıyn bildirdi. «Qazaq basylymdarynyń qazirgi ahýaly jáne bolashaǵy jóninde aıtylyp jatqan pikirler óte oryndy. Eger gazet, kitap oqymasa sanaly qoǵam, zerdeli urpaq, zııaly qaýym qalaı qalyptasady. Bul máseleni sheshýdiń tetikteri qarastyrylyp jatyr. Birinshiden, baspasózdi sýbsıdııa nemese salyqtan bosatý. Ekinshiden, taralym máselesi boıynsha, óńirlerde tegin dúńgirshekter ashý. Qazposhtanyń jumysyn jandandyrý. Úshinshi másele, qazaq aýdıtorııasynyń ósýine oraı qarajat qarastyrylyp jatyr, dedi komıtet tóraǵasy.
Al «Qazaq gazetteri» JShS-nyń bas dırektory Shámshıdın Pátteev, qazaq basylymdaryn qarjylandyrýdyń tetigi memlekettik áleýmettik seriktestik statýsyn belgileýge baılanysty. Osy máseleni bılik eskerse... Bul tıimdi joba ári qazaq basylymdaryn qarjylandyrýdyń tóte joly. Osy joba qabyldansa, biraz másele sheshiler edi, degen pikirin ortaǵa tastady. Aqyn Shaıahmet Qusaıynuly, qazaq baspasózi ulttyq ıdeologııanyń joqtyǵynan aqsap jatqandyqtan qazaq oqyrmandaryn kóbeıtýdiń kózi – qazaq mektepteri ekenine toqtaldy.
Budan keıin, minberge kóterilgen sheshender qazaq baspasóziniń qanat jaıýyna qazaq tiliniń qoǵamdaǵy orny men qoldanys aıasy úlken áser etip otyrǵanyn, sonymen qatar kún ótken saıyn qarjy-ekonomıkalyq salalarda qazaq tili eshqandaı qajettilikke jaramaı «aqsha tiline» aınala almaýy onyń bolashaǵyna zor zııan. Qazaq baspasózi degenimiz – qazaq tiliniń qoǵamdaǵy kórsetkishi. Til túzelmeı – el túzelmeıdi. Al eldi túzeýdiń joly – baspasóz. О́tken ǵasyr basynda ult zııalysy Sáken Seıfýllın «Qazaq tili keńse tiline aınalmaı – baǵy janbaıdy», degenindeı qazaq tili jalpy qoǵamdy tolyq qamtymaı, qazaq basapsózi ilgerlemeıdi, degen paıymdaryn jetkizdi.
