Bıyl 47 turǵyn úı paıdalanýǵa beriledi

Derekterge súıensek, alǵashqy jarty­jyl­­dyqtyń qorytyndysy bo­ıynsha óńir­diń ekonomıkalyq ósimi 104,1 pa­ıyzdy quraǵan. Naqtyraq aıtatyn bolsaq, ónerkásip – 108,1, aýyl sharýa­shy­­lyǵy – 102, qurylys – 105,7, tur­ǵyn úı salý – 103,7, saýda – 105,3, baı­lanys salasynyń kórsetkishi 100 pa­ıyz­dan asqan. Sonymen qatar óńirge 155,8 mlrd teńge kóleminde ınvestısııa tar­tylǵan. Bul jumys aldaǵy ýaqytta da qarqyndy túrde júrgizilmek.

«Búginge deıin agroónerkásip keshe­nin damytýǵa 31,2 mlrd teńge sýbsı­dııa qaraldy. Buǵan qosa salaǵa jalpy somasy 21 mlrd teńge ınvestısııa tartylyp, 16 joba iske asyrylady. Onda 324 jumys orny ashylady dep kútilýde. Qazirgi tańda 2,8 mlrd teńgege 4 joba iske qosylyp, 110 ju­mys orny quryldy. 2022 jyly oblysta aýyl sharýashylyǵy daqyldary 756,2 myń gektarǵa egilip, 2021 jylmen salystyrǵanda 5,4 myń gektarǵa ulǵaıdy. Sonymen qatar jınalýǵa tıisti 371,1 myń gektar masaqty dándi daqyldar tolyǵymen orylyp, jalpy túsim 633,4 myń tonnany qurap, ónim kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 32 paıyzǵa artty. Osy jyldyń alǵashqy jeti aıyndaǵy qorytyndyǵa zer salsaq, oblystaǵy jalpy mal sany 4,5 paıyzǵa kóbeıip, 4,5 mln basty qurap otyr. Sondaı-aq óńirimiz boıynsha jalpy 787 tonna et eksporttaldy. Nátıjesinde, osy jyldyń 7 aıynyń qorytyndysymen aýyl sharýashylyǵy salasynda 161,4 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, ósim 4,9 paıyzdy qurady», deıdi óńir basshysy N.Nurjigitov.

Jalpy óńirde túrli deńgeıdegi mem­le­kettik baǵdarlamalar sheńberinde tur­­ǵyn úıler salýǵa aıryqsha den qo­ıylyp otyr. Sońǵy birer jyldyń be­­derinde óńir halqynyń sany 100 myńǵa jeteǵabyl óskenin eskersek, tur­ǵyn úıge degen suranystyń artpasa, ke­mi­meı­tini aıtpasa da túsinikti.

Sońǵy derekterge úńilsek, óńirde 4 388 páterli 68 turǵyn úıdiń qurylysy júr­gizilip jatyr. Osy jyly atalǵan tur­ǵyn úılerdiń 47-sin, ıaǵnı 3 120 pá­terdi paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr. Jalpy alǵanda, 68 úıdiń qurylys jumystaryn júrgizý úshin 24,4 mlrd teńge qarastyrylǵan. Negizinen, jeke turǵyn úı qurylysy úshin 3 198 jer telimi taratylyp berilgen. О́ńirde 36 myń azamat turǵyn úı kezeginde tur­ǵa­nyn paıymdasaq, aldaǵy ýaqytta olar­dyń basym bóligi baspanaly bolmaq.

О́ńirde alǵash ret «Áýlıeata ja­s­tary» atty joba qolǵa alyndy. Atal­ǵan joba aıasynda jergilikti bıýdjet esebinen 500 mln teńge somasynda jeńil­detilgen nesıe qarastyryldy, bul 50 jastyń baspanaly bolýyna yq­pal etedi. Búginde iske asa bastaǵan osy­­naý baǵdarlama aldaǵy jyldary da jal­ǵa­sa­dy dep kútilýde.

Jambyl oblysy negizinen agrarlyq sektor sanalatyndyqtan, óńirdegi sý júıelerin qalpyna keltirýdiń mańyzy zor. Búgingi tańda óńirdegi sýarmaly jerdiń jalpy kólemi 179,2 myń gektarǵa jetken. Onyń 55,2 myń gektary tıisti normatıvterge sáıkes sýmen qamtylǵan bolsa, 47 myń gektar alqap 30-40 paıyz shamasynda qamtylǵan.

«Jalpy alǵanda, «Jol kartasynyń» aıasynda negizgi jumystar 2019 jyly bas­talǵan bolatyn. Nátıjesinde, 2025 jyl­ǵa deıin 124 myń gektar alqap­ty qal­­pyna keltirý kózdelýde. Halyq­ara­lyq qarjy ınstıtýttary («Eý­ro­pa qaıta qurý jáne damý banki» men «Ha­lyqaralyq qaıta qurý jáne damý ban­kinen) arqyly 34,9 mlrd teń­ge qarjy bólinip (13,9 mlrd teńge ıge­rildi), 25,1 myń gektar sýarmaly alqap qalpyna keltirildi. Sonymen qatar 2022-2024 jyldary 305 sý nysanyna jóndeý jumystaryn júrgizip, 54,9 myń gektar alqapty aınalymǵa qosý kózdelip otyr. Sondaı-aq 2020-2021 jyldary jergilikti bıýdjetten bólingen 1,1 mlrd teńgege uzyndyǵy 374,8 shaqyrymdy quraıtyn 81 kanalǵa me­ha­nıkalyq tazalaý jáne jóndeý ju­mys­tary júrgizilip, 22,9 myń gektar alqap qalpyna keltirildi. Bul baǵyttaǵy jumystar aldaǵy ýaqytta jalǵasady. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ke­ıin­gi Joldaýynda bizdiń oblysta iske asy­rylyp jatqan qanatqaqty joba týraly aıtyp, oń tájirıbeni búkil elge birtindep taratý qajettigin tilge tıek etken edi. Oblysta bul jobany iske asyrý nátıjesinde 5 jyl ishinde eko­nomıkalyq tıimdilik 14,9 mlrd teńgeni quraıdy. Oń tájirıbeni eskere kele, 2025 jylǵa deıin barlyq aýyl turǵyndaryn qamtı otyryp, jobany odan ári jalǵastyramyz. Ol úshin respýblıkalyq bıýdjetten 75,5 mlrd teńge bólinýi qajet. Qazirgi tańda tıisti ortalyq atqarýshy organdarmen ju­mys júrgizýdemiz», deıdi N.Nurjigitov.

О́ńirdegi avtojoldardyń jaǵdaıyn jaq­sartý baǵytynda atqarylatyn j­u­mys­ naqtylanǵan. Bólingen qomaq­ty qa­rajatty maqsatty ıgerý arqyly avto­joldardyń sapasyn kó­ńil kón­shi­ter­likteı deńgeıge jetkizý kezeń-ke­ze­ńi­men júzege asyrylady.

«Jalpy alǵanda, óńirdegi avtojol salasyna 16,2 mlrd teńge bólinip, uzyndyǵy 10 myń shaqyrymdy quraıtyn óńirdegi joldardyń bıyl 605,2 shaqyrymy ortasha jóndelip, asfalt jabyndysy tóselse, Taraz qalasyndaǵy 9,4 shaqyrymdy quraıtyn D.Shostakovıch pen Mámbet batyr kóshelerindegi jol qaıta jańǵyrtylady. Nátıjesinde, bıyl bul saladaǵy ındıkatorlyq kór­setkishti 97 paıyzǵa, eldi meken kóshe­lerin jaqsartý 82 paıyzǵa orynda­la­dy dep kútilýde. Bul baǵytta ja­ýapty qyzmetkerler jumysty óz deń­ge­ıinde atqaryp jatyr. Sonymen qatar «Taraz – Almaty» baǵytyndaǵy áýe reısteri qaıta jandanyp, temir jol vokzaly jóndeýden ótti. Osylaısha, óńir turǵyndarynyń aıtqan ótinishteri naqty oryndalyp jatyr. Taraz qalasyna tasymaldaýshy kompanııalarmen 40 jańa avtobýs satyp alynyp, qoǵamdyq kólikti paıdalanýshylarǵa qolaıly jaǵdaı ja­salǵanyn da aıta ketken lázim. Jalpy alǵanda, jyl sońyna deıin qosymsha taǵy 20 avtobýs alý kózdelýde. Sondaı-aq oblys ortalyǵynda 10 aqyldy aıaldama iske qosyldy. Saladaǵy jumystardy odan ármen shırata túsý úshin áli de bir­qatar naqty jumys atqarylady», deıdi óńir basshysy.

Jambyl oblysynda bilim salasyn odan ári qaraı damytý jolynda aı­tar­lyq­taı jumys atqarylyp jatyr. Naqtyraq aıtar bolsaq, búgingi tańda óńir bıýdjetiniń 53 paıyzy bilim salasyn órkendetý úshin bólinip otyr. Oblys qazynasynyń jartysynan asta­myna ıe bolyp otyrǵan salanyń ju­mysy da talapqa saı bolýǵa tıis.

Ákimniń aıtýynsha, esepti kezeńde óńirde 22 bilim nysanyn salýǵa 7,6 mlrd teńge bólinip, búgingi tańda 13 mektep paıdalanýǵa berilgen bolatyn. Jalpy, jyl sońyna deıin taǵy 4 nysannyń qurylysyn aıaqtap, paıdalanýǵa berýdi josparlap otyrǵan jaıymyz bar.

Budan bólek, 4,1 mlrd teńgege óńir boıynsha jalpy sany 13 bilim berý nysany kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Sonymen qatar 3 mektep pen 2 balabaq­sha­da jumystar jalǵasyn taýyp jatyr.

Álbette, jekemenshik sektor da bilim salasyndaǵy sapanyń artýyna ózindik úlesterin qosyp jatqanyn aıtpaı ketýge bolmas. Atap aıtar bolsaq, búginde 2 jekemenshik mektep paıdalanýǵa berilse, jyl sońyna deıin taǵy 1 bilim ordasy paıdalanýǵa beriledi dep kútilýde. Jalpy, óńirdegi mektepterdiń 28-i je­ke­menshik bilim ordasy qatarynda.

«Men Taraz qalasy men aýdandardaǵy jumys saparlarymnyń barysynda oqý oryndarynyń ashanalaryndaǵy as sapasy men mázirin arnaıy tekserip júrmin. Ashanalarda jergilikti óndirýshilerdiń ónimderin, ásirese bal, sút ónimderin paıdalaný maqsatynda kásipkerlermen kelissózder júrgizilip, jergilikti óndirý­shi­lermen kelisimsharttar jasaldy. Qoldanystaǵy 559 balabaqshanyń 207-i  jekemenshik, úlesi 37 paıyzdy quraıdy. Onda 3-6 jas aralyǵyndaǵy 60 myń bala mektepke deıingi tárbıemen 100 paıyz qamtylǵan. 2022 jyl elimiz boıynsha Balalar jyly bolyp jarııalanǵany barshaǵa málim. Osy baǵyttaǵy joba aıasynda 1 344 is-shara uıymdastyrylyp, Taraz qalasynda qosymsha bilim beretin «Baqytty bolashaq» oqýshylar saraıy paı­dalanýǵa berilgenin aıta ketken lá­zim», deıdi oblys ákimi.

Keıingi birneshe jyl bederinde eli­mizdiń barlyq qıyryndaǵy halyqqa qyrǵıdaı tıgen koronavırýs ınfeksııasy saldarynan óńir turǵyndary da aıtarlyqtaı zardap shekti. Pandemııadan sabaq alyp, densaýlyq saqtaý salasyna aıryqsha nazar aýdaratyn kez kelip jetti. Sala mamandarynyń sońǵy úl­gidegi qurylǵylarmen qamtylyp, tur­­ǵyndarǵa sapaly qyzmet kórsetýi bá­rinen de mańyzdy ekeni talas týdyrmasa kerek.

«2020-2021 jyldary elimizde oryn alǵan pandemııa saldary densaýlyq saqtaý salasyna aıryqsha kóńil bólý kerektigin áıgilep bergeni daýsyz. Biz úshin turǵyndardyń deniniń saý bolǵany kerek. Memleket basshysy Joldaýynda elimizdegi 650 emdeý mekemesi joq aýyldarda medısınalyq jáne feldsherlik-akýsherlik bólim­she­ler salý, qajetti qural-jab­dyq­pen tolyq qamtamasyz etýdi tap­syrǵany belgili. Osy maqsatta 2022 jyly 8,2 mlrd teńgege 25 densaýlyq saqtaý ny­­sanynyń qurylysy, 648,3 mln teń­gege 9 nysanǵa jóndeý jumysy júr­gizilýde. Nátı­je­sin­de, densaýlyq saq­taý uıymdarynyń tozýy 52,4 paıyz­dan 38,8 paıyzǵa deıin tómendeıdi dep kútilýde. Medısınalyq tehnıkamen jabdyqtaý deńgeıi búginde 88,4 paıyz­dy qurap otyr. Osy maqsatqa oblystan 2,5 mlrd teńge bólinip, qajetti me­dı­sınalyq quraldar alynyp jatyr. Sa­lalyq mınıstrlik tarapynan 12 sanıtarlyq avtokólik berilgeli otyr. Ná­tıjesinde, tehnıkamen jabdyqtaý deńgeıi jyl sońynda 90,9 paıyzǵa jetpek», deıdi oblys ákimi.

Túıip aıtar bolsaq, óńirde barlyq saladaǵy jumystardy jandandyrý jolynda naqty jumystar qolǵa alynyp jatyr. Ilkimdi ister halyqtyń qajettiligin qanshalyqty deńgeıde óteı alatynyn júırik ýaqyt kórsete ja­tar.

Jambyl oblysy