Ulylardy ulyqtady

Uly sýretkerdiń esimin ıelengen biz­diń ýnıversıtet Muhtar Áýezovtiń aıtýly mereıtoıyna baılanysty birqa­­tar is-sha­rany qolǵa alyp, júzege asyr­dy. Asa kórnekti jazýshynyń kózi tirisin­de Ońtústik ólkesine degen yqylasy aıryqsha bolǵan. Onyń sebebi de bar. Tuǵyrly tulǵanyń Semeı jerinde kin­dik qany tamyp, sýretker, qaıratker bo­lyp qalyptasqanymen, Ońtústik ól­kesi de kórkemsóz zergeri­ne bóten emes, osy óńir­de qalamger­diń ata-babasy ómir súrip, asyl dinimizge qyzmet etti. Bir jaǵynan, biz Muhtar Áýe­zovtiń oń­tústik aımaǵyna qatys­ty derekterdi qazirgi Shymkent, Túrkistan tóńiregimen ǵana shek­temeımiz. Ońtústik degende oıy­myzǵa Tashkent shahary da túsedi. Tashkent – keńes dáýiriniń basynda búkil túrki jurtynyń ordasy sanaldy. Sol qalada Muhtar Áýezovtiń de ónegeli izi qaldy. Shyn­dyǵyn aıtqanda, Tashkent – jazýshy shyǵarmashylyǵy­nyń áli tolyq zerttelmegen qupııa­sy mol kezeńi. Osy taqyrypqa baılanysty «Muhtartaný» zertteý ortalyǵynyń ǵalymdary «M.Áýezovtiń Ońtústikke sapary» atty ǵylymı basylymdy ja­ryqqa shyǵardy. Sonymen qosa bıylǵy maýsym aıynda ýnıversıtet ujymy M. Áýezovtiń týǵan jeri Abaı oblysyna tanymdyq ekspedısııa uıymdastyryp, olar 9 kúnniń ishinde 5 oblys, 10 eldi meken, 30-dan asa tarıhı-mádenı nysandy aralap, 4000-nan astam shaqyrym jol júrdi.

Mine, osyndaı zańǵar jazý­shyǵa arnalǵan mereıtoılyq is-sharalar legi áli tolastaǵan joq, sonyń jalǵasy opera ánshisi Kenjeǵalı Myrjyqbaıdyń uly­lardy ulyqtaǵan konsertine ulas­ty. Astanadan at arytyp kelgen kúmis kómeı ánshi tulǵalar ómi­rinen áserli áńgime órbitip, ony ásem sazymen terbep otyrdy. Kóńildi sergitken kesh barysyn­da hakim Abaı atamyzdyń «Kózimniń qarasy», «Jelsiz túnde jaryq aı», «Segiz aıaq», «Qazaǵym, qaı­ran jurtym», «Qan sonarda», «Esiń­de bar ma jas kúniń» atty án­deri men Muhtar Áýezov lıberettosyna jazylǵan «Abaı» operasynan arııalar oryndasa, A.S.Pýshkın shyǵarmashylyǵynan ataqty aqyn­nyń «Ne poı, krasavısa, prı mne..», «V krovı gorıt ogon jelanıa», «Podezjaıa pod Ijory...», «Iа vas lıýblıý» jáne t.b. jandy tebirentken romanstaryn shyrqady. Sondaı-aq Dı Kapýanyń «O sole mıo», V.Chıaranyń «Gordaıa prelest osankı», A.Varlamovtyń «Vdol po ýlıse metelısa metıot» týyndylarymen birge Estaı­dyń «Qus­nı-Qorlan», Sh.Qaldaıaqov­tyń «Keshikpeı kelem dep eń», «Ánim sen ediń», Á.Beıseýovtiń «Syr­lasý valsi» sekildi jurt súıip tyńdaıtyn ánderdi oryndap, tyńdaýshylaryn tánti etti. So­nymen qatar óreli óner ıesi jı­nalǵan qaýymǵa Abaı Qunan­baıuly men Muhtar Áýezov ómi­rinen tarıhı derekke toly qun­dy estelikterdi sóıletti. Jeke shyǵarmashylyǵyna da toqtalyp, Ilıa Jaqanov, Myrzataı Jol­das­bekov, Muhtar Shahanov, Han­bı­bi Esenqaraqyzy sekildi tany­mal tulǵa­lar­men óner jolyndaǵy baılanysy tý­raly baıypty áńgi­me órbitti. Belgili aqyn Han­bıbi Esenqaraqyzynyń sózine ja­­zylǵan «Nurıkamal» ániniń ta­rıhynan syr sher­tip, ol týyn­dynyń alǵashqy oryn­daý­shysy ózi ekenin sóz arasynda aıtyp ótti.

Mazmundy is-shara aıasynda kásibı ánshi atalǵan joǵary oqý or­nynyń oqy­týshylary men stý­dent­terine she­ber­lik saba­ǵyn ótkizip, jas óner­paz­dar­ǵa klas­sıkalyq shyǵarmalardy oryndaý erek­sheligi men daýys tehnıkasyn saqtaý týraly dáris oqydy. Sondaı-aq «Muh­tartaný» zertteý ortalyǵynda jumys isteıtin ǵalymdardyń eńbek­teri­men tanysty.

Mádenı shara sońynda M.Áýe­zov atyndaǵy Ońtústik Qazaq­stan ýnı­ver­sıtetindegi ǵy­lymı keńestiń sheshi­mimen Kenje­ǵa­lı Myrjyqbaıǵa atalǵan oqý orny­nyń «Qurmetti professory» dıp­lomy tabys etildi.

Darııa QOJAMJAROVA,

M.O.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıversıtetiniń rektory, akademık