Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Munyń sebebin Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıteti tóraǵasynyń orynbasary Baýyrjan Qabdol túsindirip berdi. Onyń aıtýynsha, «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy iske qosylǵan sátten bastap «tolyq emes otbasy» sanaty boıynsha kezekte turǵandar sany 72 paıyzǵa nemese 61,6 myń adamǵa artqan.
Ol qazirgi jaǵdaı basqa sanattar boıynsha kezekte turǵan azamattar úshin teń emes jaǵdaı týdyratynyn aıtty. Máselen, 2021-2022 jyldary «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy boıynsha ótinishterdiń 50 paıyzdan astamy «tolyq emes otbasylardan» kelip túsken.
– Aıta keterligi, «tolyq emes otbasy» sanatyn alyp tastaý tetigi azamattardy jergilikti atqarýshy organnan kredıttik turǵyn úı satyp alý múmkindiginen aıyrmaıdy. Olar basqa da sanattar boıynsha kezekte turǵan azamattarmen qatar 5 paıyzdyq mólsherlememen qoljetimdi qaryzdar ala alady, – dep naqtylady Baýyrjan Qabdol.
Sonymen qatar basym sanattarǵa jetim balalar, birinshi jáne ekinshi toptaǵy múgedek adamdar, sondaı-aq múgedek balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylar kiredi. Endi olar, sondaı-aq kópbalaly otbasylar 10 paıyzdyq bastapqy jarnamen 20 jylǵa deıingi merzimge
(«2-10-20» baǵdarlamasy) jyldyq 2 paıyzdyq nesıeleýdiń jeńildetilgen mólsherlemesi boıynsha jergilikti atqarýshy organnan nesıelik baspana ala alady.
Turǵyn úı-kommýnaldyq ınfraqurylymdy damytýdyń 2026 jylǵa deıingi tujyrymdamasyn tanystyrǵan Baýyrjan Qabdoldyń aıtýynsha, jańa qujatta turǵyn úı máselelerin sheshýge asa muqtaj azamattardyń eń osal 4 sanaty naqty aıqyndalǵanyn habarlady. Olar – kóp balaly otbasylar (91 myń azamat), birinshi jáne ekinshi toptaǵy múgedektigi bar adamdar (51 myń azamat), múgedek balalary bar otbasylar (24 myń azamat), jetim balalar (61 myń azamat).
– Azamattardyń turǵyn úı máseleleri «Otbasy banki» arqyly jeńildetilgen nesıe berý arqyly sheshiletin bolady. Azamattardyń kirisi men esepke qoıý kúnine baılanysty Úkimet jergilikti atqarýshy organ salǵan nesıelik baspana satyp alýǵa arnalǵan 2 jáne 5 paıyzdyq jeńildikti ıpotekalyq qaryzdar berýdi kózdeıdi: bastapqy jarnasy – 10 paıyz, kredıtteý merzimi 20 jylǵa deıin. 2 paıyzdyq ıpoteka kópbalaly otbasylarǵa, sondaı-aq birinshi jáne ekinshi toptaǵy múgedek adamdarǵa, múgedek balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylarǵa, sondaı-aq jetim balalarǵa tıesili. Ákimdikte kezekte turǵan basqa da azamattarǵa jyldyq 5 paıyzdyq mólsherlememen turǵyn úı qaryzy qoljetimdi, – dedi B.Qabdol.
Budan basqa, bıyl el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha halyqtyń neǵurlym osal toptarynyń máselelerin jedel sheshý maqsatynda jeke turǵyn úı qorynan baspanany jalǵa alý úshin turǵyn úı tólemderi engizildi.
– Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha jeńildetilgen nesıeleý baǵdarlamalarynyń sharttary tujyrymdamalyq túrde ózgertildi. Birinshiden, mundaı baǵdarlama sheńberinde ákimdikter salǵan áleýmettik kredıttik baspana ǵana satyp alýǵa bolady. Ekinshiden, qaryzdyń eń joǵary somasy boıynsha shekteýler alynyp tastaldy. Ol turǵyn úıdiń naqty aýdany boıynsha anyqtalady. Bul rette, áleýmettik turǵyn úı sapasyn arttyrý úshin bir sharshy metrdi 160-240 myń teńge dıapazonynan 170-290 myń teńgege deıin qurylysty qarjylandyrýdy iske asyrýdyń baǵa parametrleri qaıta qaraldy, – dedi ol.
Komıtet tóraǵasynyń orynbasary atap ótkendeı, kiristi rastaý boıynsha shekti soma boıynsha shekteýler alynyp tastaldy. Alaıda jeńildetilgen qaryz alý úshin úmitker tólem qabilettiligin rastaýǵa mindetti.
– Banktiń tájirıbesi negizinde ári ortaq múliktik jaýapkershilik maqsatynda qaryz alýshynyń bastapqy jarnany engizý úrdisi saqtalyp qalady. Búgingi tańda bul shek barlyq qatysýshy úshin 10 paıyzdyq mólsherde qarastyrylǵan, – dedi B.Qabdol.
«Qýatty óńirler – el damýynyń draıveri» ulttyq jobasy sheńberinde 2025 jyldyń sońyna deıin barlyǵy 46 myń jeńildetilgen qaryz berý josparlanyp otyr. Onyń ishinde 2 paıyzben – 28,1 myń qaryz, 5 paıyzben 18,2 myń qaryz berý kózdelgen.
