Tuńǵysh

Qazaqstanda áıelder dzıýdosy tym baıaý damyp jatqany jaıynda talaı márte aıtyldy da, jazyldy da. Jer-jahannyń myqtylary jınalǵan jarys­ta buǵan deıin bir ǵana balýanymyzdyń jeńis tuǵyryna kóterilýge kúsh-jigeri jetti. Desek te Rıo Olımpıadasy men eki birdeı álem chempıonatynda qo­laǵa qol sozǵan Galbad­rah Otgonsesegtiń legıoner ekenin jurt jaq­sy biledi. Bizdiń burymdylar eńse tikteı almaı jatqannan keıin res­pýb­lıkalyq federasııanyń basshylary Mońǵolııadan osy sportshyny attaı qalap aldyrdy. Nátıjesi jaman bolǵan joq. Galbadrah talaı baıraqty básekede el namysyn abyroımen qorǵady. Ataqty dzıýdoshy úlken sporttan qol úzgennen keıin «Endi kimge úmit artamyz?» dep qurama bapkerleri biraz bas qatyrǵany ras. Alaıda aramyzda da dúbirli dodalarda daralana alatyn arýlar bar eken. Sonyń biri – Ábıba Ábýjaqynova.

Osydan eki aı buryn Astanada ótken Azııa chempıonatynda Ábý­ja­qynova kúmis medal ıelengen soń «Egemen Qazaqstan» gazetine suh­bat bergende «Buıyrtsa, bıyl Tash­­kentte shymyldyǵy túriletin álem chempıonatynda jeńis tuǵyryna kóterilý úshin barymdy salamyn. Oǵan meniń kúsh-jigerim jetedi» dep senimdi sóılegen edi. Ábıba sózin­de turdy. Alǵashqy aınalymdarda Pana­merıka chempıony, brazılııalyq Amanda Lıma men Eýropanyń eki dúrkin chempıony, álemdik reıtıngtiń kóshbasshysy, fransııalyq Shırın Býklıden basym tústi. Odan keıin qurlyq birinshiliginiń qola júldegeri, serbııalyq Mılısa Nıkolıchten aılasyn asyrdy. Jartylaı fınalda álem chempıony, Azııa oıyndarynyń jeńimpazy, japonııalyq Nasýmı Sýno­dadan utylyp, qola medal úshin básekede Chılıdiń ókili Marı Dı Vargas Leıdi jeńdi. Osylaısha, Ábıbanyń esimi qazaq qyzdary arasynan álem chempıonatynda júlde alǵan tuńǵysh dzıýdoshy retinde tarıhta qaldy.

Bastapqy básekelerde ázer­baıjandyq Karamat Hýseı­nov pen ızraıldik Ma­tan Ko­valaevty qapy qaldyrǵan Eldos Sme­tovtiń shırek fınalda byltyr Tokıo Olımpıadasynda kúmis medaldy moıny­na ilip, Azııa oıyndary men qurlyq birin­shiliginde júldeger atanǵan taıpeılik Iаn Iýn Veımen joly qıysty. Iyǵynan alǵan ja­raqatyn asqyndyryp a­lǵan áıgili balýanymyz bul bá­se­kede keńinen kósile almaı, IJF reıtınginde kósh bastap tur­ǵan Veıge ese jiberdi. De­sek te odan keıingi eki beldesýde baryn salǵan Smetov jubanysh kez­desýinde álem chem­pıonatynyń qola jáne Eýropa oıyndarynyń kúmis júl­degeri, Eýropanyń eki dúr­kin chempıony, ıspanııalyq Fransısko Garrıgosty utyp, úshinshi oryn úshin tartysta ózbekstandyq Dılshodbek Ba­ratovtan basym tústi. Sóıtip, Eldos óziniń sporttyq mansabynda álem chempıonatynyń úshinshi júldesine qol jetkizdi. 2015 jyly ol Astanada altyn tuǵyr­dan qol bulǵasa, 2019 jyly Tokıo jáne 2022 jyly Tashkentte qola medal ıelendi.

Alǵashqy kúni 60 kılo salmaqtaǵy Maǵ­jan Shamshadın tusaýkeser kezdesýinde ıta­lııa­lyq Andjelo Pantanoǵa ese j­iberse, kelesi kúni 66 kılo sal­maqtaǵy Ǵusman Qyrǵyzbaev ta súrindi. Soqyr jerebe ony ekin­shi aınalymda An Baýlmen jo­lyqtyrdy. Ońtústik Koreıa óki­liniń Rıo Olımpıadasynyń kúmis, Tokıo Olım­pıadasynyń qola júldegeri, álem chempıo­ny jáne Azııa oıyndarynyń jeńimpazy degen ataqtary bar. О́kinishke qaraı, Ǵusman An­nan aılasyn asyra almady. 52 kılo salmaqtaǵy Gaýhar Ir­maǵam­betova «shúý» degende shveı­sarııalyq Fabıne Kosherdi shabysynan jańyldyrǵanymen, ekinshi kezeńde polshalyq Alek­sandar Kaletadan jeńilip qaldy.

Jarystyń úshinshi kúni Da­nııar Shamshaev tatamıge shyqt­y. Taıaýda ǵana Astanada ótken Azııa chempıonatynda barlyq qarsylasyn sypyra utyp, bas júldeni oljalaǵan 18 jas­taǵy jas balýanǵa О́zbekstannyń bas shaharynda aıryqsha senim arttyq. Sol kezde oǵan qurlyqtyń eń úzdik dzıýdoshysy atanýǵa nebári 149 sekýnd jetkilikti bolǵan edi. О́kinishke qaraı, jyldyń basty dodasynda Danııardyń joly bolmady. Alǵashqy synaqtan ol súrinbeı ótkenimen, ekinshi ke­zeń­de koreıalyq Lı Enhýýlden utyl­dy.

56 kılo salmaqtaǵy Sevara Nyshanbaeva Bosnııa men Ger­segovınanyń ókili Andjela Sa­marandjıchke jol berdi. 81 kılo sal­maqtaǵy Abylaıhan Ju­banazarov nıder­landtyq Frank de Vıtten aılasyn asyra almady.

Jarystyń jeńimpazdary men júldegerleri

Erler:          60 kılo – 1. Naohıso Takato (Japonııa), 2. Arýnbold Enhtaıvan                                    (Mońǵolııa), 3. Eldos Smetov (Qazaqstan) pen Iаn Iýn Veı (Taıpeı).

                         66 kılo – 1. Dzıosıro Marýıama (Japonııa), 2. Hıfýme Abe (Japonııa),

3. An Baýl (Ońtústik Koreıa) men Denıs Vıerý (Moldova).

                         73 kılo – 1. Tsogbaatar Ent-Ochır (Mońǵolııa), 2. Soıshı Hashımoto                            (Japonııa), 3. Danıel Gargnın (Brazılııa) men Hıdaıat Heıdarov                                               (Ázerbaıjan).

Áıelder:    48 kılo – 1. Nasýmı Sýnoda (Japonııa), 2. Katarına Mens (Germanııa),                        3. Ábıba Ábýjaqynova (Qazaqstan) men Assýnta Skýtto (Italııa).

                         52 kılo – 1. Ýta Abe (Japonııa), 2. Chelıse Gıles (Ulybrıtanııa),

3. Dıstrııa Krasnıkı (Kosovo) men Amandı Býshar (Fransııa).

                         57 kılo – 1. Rafaela Sılva (Brazılııa), 2. Harýka Fýnakýbo

                         (Japonııa), 3. Djessıka Klımkaıt (Kanada) pen Enherlen

                Lhkagvatagoo (Mońǵolııa).