Elimizde medısınalyq kómek sapasyn jaqsartýǵa jiti kóńil bólý basty nazarǵa alynǵan. Osy oraıda Densaýlyq saqtaý mınıstrligi qyrýar jumysty júzege asyrý ústinde. Tipti, akkredıtteýdiń ulttyq standarttary halyqaralyq qaǵıdalarǵa saı jańartyldy.
Al meıirbıkelik mindetke zor jaýapkershilik júkteletini barshaǵa málim. Akkredıtteýdiń jańartylǵan standarttarynda atalmysh mamandyq medısınalyq kómek sapasyn jaqsartý quraly retinde qarastyrylǵan. Meıirbıkelik is arnaıy mashyqty, bilimdi jáne ony qoldanýdaǵy eptilikti qajet etedi.
Naýqastardy emdeýde medbıkelerdiń orny erekshe. Iаǵnı, ol emdelýshiniń jaı-kúıin der kezinde baǵalap, jalpy jaǵdaıyn jaqsartýǵa, asqyný qaýipterin meılinshe azaıtýǵa septigin tıgizedi. Sondaı-aq, tıisti ulttyq standarttyń talaptaryn oryndaıdy.
Standarttyń basty talaby – pasıenttiń kútimine, jaǵdaıynyń jaqsarýyna nazar aýdarý, aýrýdyń asqynbaýyn boldyrmaý. Eger dáriger patologııany, aýrýdy zerttese, meıirbıke naýqastyń emdelý barysyndaǵy jaı-kúıin baqylaıdy. Sondyqtan da meıirbıkelik kútim mamannyń kásibı daıyndyǵyn, onyń pasıentke qamqorshy bolýyn mindetteıdi. Buǵan qosa medbıke azamattyń basty qajettiligin (ádet, kásibi, t.b.), minez-qulyq ereksheligin esten shyǵarmaǵany jón. Bul degenimiz jumysynan qatelik jibermeýge talpyný, medısınalyq qyzmet kórsetý úrdisinde asqynýdy boldyrmaý. Ol úshin jumystyń belgili bir standarty engiziledi. Ereje, nusqama, algorıtm, klınıkalyq tájirıbe boıynsha nusqaýlyqty jasaýda barlyq deńgeıdegi medısınalyq uıym qyzmetkerleri qatysady. Onyń bári akkredıtteý standartyna sáıkes daıyndalýy tıis. Medısınalyq uıymdar juqpaly aýrýlardyń aldyn alý sharalaryn jasaýy tıis. Orta medısınalyq qyzmetker juqpaly aýrýlardy baqylaý baǵdarlamasynyń júzege asyrylýyna da jaýapty. Standarttardy qoldaný meıirbıke jumysyn jeńildetedi, buıymdar men ýaqyttyń bosqa shyǵyndalýyn azaıtady, sabaqtastyqty qamtamasyz etedi, pasıentterge qyzmet etý sapasynyń jáne emdeý nátıjeleriniń kórsetkishterin jaqsartady.
Meıirbıkeler medısınalyq uıymnyń qurylymdyq bólimsherin dári-dármekpen qamtıdy. Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy qyzmet kórsetýdiń sapasy kóbinese meıirbıkelerdiń jumysyna baılanysty baǵalanady. Sebebi, emdeý barysynda meıirbıkeler emdelýshilermen tyǵyz baılanysta bolady. Dál osy deńgeıde emdelýshiniń medısınalyq qyzmet kórsetý týraly oıy qalyptasady. Pasıentpen senimdi qarym-qatynas ornatý, emdelýshiniń pikirin syılaý medısınalyq kómek kórsetý úrdisinde mańyzdy ról atqarady, ári naýqas jaıly jeke aqparattyń qupııalylyǵy qamtamasyz etilýi tıis. Demek, akkredıtteý medısınalyq sapany kóterýdegi basty quraldardyń biri. Batys elderiniń tájirıbesinde meıirbıke azamattardy qabyldap, naýqasty qaıda jiberetinin anyqtaıdy. Densaýlyq saqtaý salasynda meıirbıke bedelin únemi kóterýge kóp kóńil bólinýde. Búgingi tańda Qazaqstanda 150 myńnan astam meıirbıke densaýlyq kúzetinde qajyrly eńbek etýde. Orta medısınalyq qyzmetkerlerdi daıarlaýmen elimizde 28 memlekettik jáne 40 jekemenshik medısınalyq kolledj aınalysady. Bir sózben aıtqanda, meıirbıke – mereıli mamandyq.
Saltanat JABYQOVA,
Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblıkalyq ortalyǵyna qarasty Akkredıtteý ortalyǵynyń jetekshi mamany.
