Máselen, budan bir jarym aı buryn aýrýhanada júkti áıel qaıtys boldy. Júktiliktiń 17-aptasyn ótkergen áıel túsik tastaǵan. Biraq nege ekeni belgisiz bul týraly densaýlyq saqtaý salasynyń basshylary eshteńeni ashyp aıtpady.
«Myna adamnyń áıeli qaıtys boldy. Kúıeýi balasynyń 10 kúnnen beri máıithanada jatqanyn nege búgin bilgen? Aryzy osy kezge deıin nege qabyldanbaıdy?», dep dabyl kóterdi qoǵam belsendisi Nurlan Jonasov.
Kúıeýiniń aıtýynsha, aýrýhanaǵa túsken júkti áıeldi dárigerler bir kúnnen soń shyǵaryp jibergen.
«Áıelim úıge kelgen soń jaǵdaıy nasharlap, qan qusty. Aýrýhanaǵa jatqannan keıin kóz jumdy», dep nalydy kúıeýi. Al 17 aptalyq shaqalaqtyń máıiti 10 kún boıy máıithanada jatqan. Shaqalaqtyń shetinegeni týraly áıeldiń kúıeýine de, týystaryna da eshkim habarlamaǵan. Shaqalaqtyń máıithanada jatqanyn týystary áıeldiń qaıtys bolǵany týraly anyqtama alýǵa kelgende bir-aq bilgen. Aýrýhanada kóz jumǵan áıel úsh jyl buryn kúıeýge shyqqan. Onyń artynda shıetteı eki balasy qaldy.
Júkti áıeldiń aýrýhanada kóz jumýy bul bir ǵana emes. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Ashan Baıdýálıevtyń deregine qaraǵanda, 12 qazanda eki ana ólimi tirkeldi. Onyń biri – oblystyq, ekinshisi – Maqat aýdandyq aýrýhanasynda kóz jumǵan. Ekeýi de Maqat aýdanynda turǵan.
Aýrýhanadan otbasyna oralmaǵan júkti áıeldiń biriniń jasy – 33, ekinshisi 34-te eken. Bul naǵyz bala tárbıeleıtin, oshaq otyn mazdatatyn jas qoı. Biraq ekeýi de bir kúnde otbasyn, baýyr eti – balalaryn ańyratyp, o dúnıege attandy.
– Oblystyq aýrýhanada kóz jumǵan 33 jastaǵy áıel júktiliktiń 17-aptasyn ótkerip júrgen. Bul onyń úshinshi júktiligi eken. Ol Maqat aýdandyq ortalyq aýrýhanasynda baqylaýǵa alynǵan. Bıylǵy mamyr aıynan menıngıoma dıagnozy qoıylyp, nevropatologtiń esebinde turdy. Onyń aýrýy bir jyl buryn bastalǵan. Mamyr aıynda MRT tekserýinen ótti. Sońǵy aptada bas aýrýy údep, júrek aınýy jıilegen. Oblystyq aýrýhananyń neırohırýrgııalyq bólimshesine 9 qazanda mı qabyǵynyń ústindegi mıdyń qatersiz isigi dıagnozymen tústi. Ony aýrýhanaǵa qabyldaý kezinde bas aýrýy, aınalýy, júrek aınýy, este saqtaý qabiletiniń tómendeýi, kórý qabiletiniń nasharlaýy, jalpy álsizdik jóninde shaǵym aıtty, – deıdi A.Baıdýálıev.
Aýrýhanada júkti áıelge zerthanalyq-dıagnostıkalyq jáne aspaptyq zertteýler júrgizilip, dárigerlerdiń keńesi berilgen. Sodan soń tıisti emdeý taǵaıyndalypty.
– Eki kúnnen keıin, 11 qazanda jaǵdaıy nasharlaýyna baılanysty naýqas qarqyndy terapııa bólimine aýystyryldy. Mehanıkalyq jeldetý apparatyna qosyldy. Alaıda dárigerlerdiń emdeý sharalaryna qaramastan, naýqas 12 qazanda tańerteń qaıtys boldy. Aldyn ala sepsıs, septısemııa, sol jaq joǵarǵy pnevmonııa, mıdyń mańdaı-parıetaldi bóliginde kólemdi isiktiń túzilýi, kóp organnyń jetkiliksizdigi, septıkalyq kúızelis dıagnozy qoıyldy, – dep naqtylady basqarma basshysy.
Al 34 jastaǵy júkti áıel Maqat aýdandyq aýrýhanasynyń qabyldaý bólimine júktiliktiń 32-aptasynda pnevmonııa dıagnozymen jetkizilgen. Ol da úshinshi balasyn ómirge ákelýdi asyǵa kútken.
– Júkti áıel dereý mehanıkalyq jeldetý apparatyna qosyldy. Birneshe saǵat ishinde onyń júregi úsh ret toqtady. Dárigerler onyń júrek soǵýyn úsh ret qalpyna keltirdi. Alaıda barlyq reanımasııalyq sharaǵa qaramastan, naýqas keshki mezgilde qaıtys boldy. Naýqasqa vırýstyq-bakterııalyq genezıs sepsısi, septıkalyq kúızelis, oń jaq tómengi pnevmonııa, reaktıvti gepatıt, baýyr men búırek jetkiliksizdigi, uryqtyń antenataldy ólimi dıagnozy qoıyldy, – deıdi A.Baıdýálıev.
Basqarma basshysynyń aıtýyna qaraǵanda, júkti áıelder óliminiń túpkilikti sebepteri qyzmettik tekserý, patalogoanatomııalyq zertteý nátıjelerinen keıin naqtylanady. Infeksııanyń qozdyrǵyshyn anyqtaý, vırýsologııalyq, bakterıologııalyq zertteýler júrgizý úshin synamalar alynǵan. Maqat aýdanyndaǵy epıdemııalyq jaǵdaıdy zertteý qajettigi týyndap otyr.
Árıne, medısınalyq tekserý, taldaý jasalady. Qylmystyq is te qozǵalady. Munyń bári ákimdikke, mınıstrlikterge esep berý úshin qolǵa alynatyny eshkimdi tańdandyrmaıdy. Alaıda Densaýlyq saqtaý mınıstrligin ómirge bala ákelip, eldiń demografııasyn kóbeıtýdi oılaǵan analardyń aýrýhanaǵa aıaqtaı kelip, otbasyna tabytpen oralǵany alańdatýǵa tıis. О́ıtkeni o dúnıelik bolǵan júkti áıelderdiń sońynda anasyz qalǵan balalardyń kóz jasyn tekserýmen de, esep berýmen de qurǵata almaıtynymyz ókinishti-aq.
Munaı men gazdyń ústinde otyryp, Ulttyq qorǵa, elorda men ózge óńirlerge mıllıardtap qarjylaı qoldaý berýden tartynbaıtyn Atyraý oblysynda júkti analardy aman alyp qalýǵa medısınanyń da, dárigerlerdiń de qudireti jetpedi. Bul tek bir óńirdiń emes, el medısınasynyń osal tusy ekeni daýsyz. Bul óńirde bala súıgisi kelgen analardyń bári aýrýhanadan aman oralar kún qashan týar eken? Áıtpese, jańadan otbasyn qurǵan jastardyń júregi otandyq aýrýhananyń tabaldyryǵyn attaýǵa daýalamaıtyny daýsyz-aý.
Atyraý oblysy
