Oblystaǵy egin jınaý naýqanyn qorytyndylaǵan «Altyn dán» saltanatty is-sharasynda oblys ákimi Nurlybek Nálibaev eńbekkerlerdi marapattap, sharýalardyń eńbegine joǵary baǵa berdi.
– Elimizdiń kúrishke degen qajettiliginiń 90 paıyzyn bizdiń oblys dıqandary ótep keledi. Jyl saıyn 100 myń tonna kóleminde eksportqa shyǵatyn ónimge shet elderden de suranys joǵary. Egis naýqany bastalar tustaǵy sý tapshylyǵy talaıdy dúdámálge túsirgeni ras. Alaıda Memleket basshysy Syrdarııa ózeniniń joǵary aǵysynda ornalasqan memleketter arasyndaǵy kelissózder tıimdiligine basa nazar aýdaryp, sonyń nátıjesinde sý kólemi byltyrǵydan kóbeıdi. Bul rette dıqandardyń usynys-tilekteri eskerilip, kúrish alqaby 78 600 gektar kóleminde qaldyryldy.
Kúrdeli jaǵdaıǵa qaramastan kúrishtiń ár gektarynan 70 sentnerden asa ónim alǵan «Aqtóbe ı K», «Jańajol», «Abzal ı K», «Maǵjan ı K», «Aqjarma ı K», «Aqjarma – 1» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikterin erekshe atap ótýge bolady. Sondaı-aq kúrishtiń ár gektarynan 90-100 sentnerden ónim alǵan dıqandarymyzdy maqtan tutamyz.
Qambamyz dánge, qoramyz malǵa tolyp, halqymyzdyń qut-berekesi arta bersin, – dedi oblys ákimi.
Sý tapshylyǵyna baılanysty oblystaǵy kúrish kólemin azaıtý týraly pikirler aragidik bolsa da aıtylyp qalady. Biraq bul – óńirdegi negizgi salanyń damýyn kidiristetip, salada jumys istep júrgen myńdaǵan adamdy nápaqasynan aıyrý degen sóz. Kúrish egilmegen alqaptyń sor basyp, eshteńege jaramsyz bolyp qalatyny taǵy bar. Tuqym men tyńaıtqysh qat bolyp, tehnıka talan-tarajǵa túsken toqsanynshy jyldar tájirıbesi osyǵan kózimizdi jetkizdi. Degenmen, álemdegi sý resýrstary tapshylyǵy kózqarasymyzdy ózgertýi kerek. Munyń alǵashqy qadamy sý únemdeý tehnologııasyn engizip, kúrishten basqa daqyldardy tamshylatyp, jańbyrlatyp sýarý kólemin ulǵaıtý bolyp otyr.
Bıyl qazalylyqtar 87 gektar jerge egilgen júgerini jańbyrlatyp sýaryp, tyń tájirıbeni qolǵa aldy. Oblysta alǵash ret túrik kompanııasymen birlesip 13,8 mlrd teńge bolatyn qyzanaq pastasyn óndiretin zaýyt salynady. О́ndiris jylyna 24 myń tonna qyzanaq pastasyn shyǵarady. Oǵan qajetti ónim de jańa tehnologııa arqyly ósiriledi.
Osy jyly óńir sharýalarynyń baqsha ónimderin egýine de múmkindik jasaldy. Oblys ákiminiń tapsyrmasyna sáıkes iri sharýashylyqtar aýyldarǵa 10-15 gektardan jer daıyndap, 6 802 otbasy 1 833 gektarǵa dán tastady.
Dıqandar mereıin asyrǵan saltanatty is-sharada aýyl sharýashylyǵy salasyna eleýli úles qosqan Jarylqasyn Sháripov pen Imamzada Shaǵyrtaevqa «Qyzylorda oblysynyń qurmetti azamaty» ataǵy tabys etildi. Birqatar sala qyzmetkeri oblys ákiminiń qurmet gramotasy, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń «Eńbek ardageri» medali men «Aýyl sharýashylyǵy salasynyń úzdigi» tósbelgisimen marapattaldy.
Top jarǵan ozattar qatarynda «Maǵjan ı K» JShS úzdik eńbekkerlerine «Lada Vesta», «Jańajol», «Aqjarma ı K» qojalyqtary sharýalaryna «Lada Granta» avtokólikteriniń kilti tabystaldy. «Tań LTD» JShS men «Aqjar» sharýa qojalyǵynyń ozattary «Chevrolet» avtokóligin tizgindedi.
Aýdandar arasynda «Aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý salasy» atalymy boıynsha Qazaly aýdany marapattalsa, «Mal sharýashylyǵy» salasy boıynsha Aral aýdany úzdik shyqty. «Egin sharýashylyǵy» atalymynda Shıeli aýdany jeńimpaz bolyp, «Agroónerkásip keshenin damytýda eń joǵarǵy kórsetkishterge qol jetkizgen úzdik aýdan» ataǵy Syrdarııa aýdanyna buıyrdy. Sahna tórine shyqqan ozat shopan, dıqan, kombaınshy, agronom, brıgadırlerge kóp aldynda qurmet kórsetildi.
Saltanatty jıyndy jergilikti ónerpazdar jalǵastyryp, dala eńbekkerleriniń qurmetine merekelik konsert qoıyldy.
«Altyn dán – 2022» merekesi aıasynda oblys ortalyǵynda aýyl sharýashylyǵy jármeńkesi uıymdastyrylyp, aýdandar men Qyzylorda qalasynyń sharýalary turǵyndarǵa óz ónimderin bazardan 15-20 paıyz arzan baǵada usyndy.
Oblys ákimi saýda qatarlaryn aralap, halyqpen pikirlesti. Oblysta dástúrli túrde uıymdastyrylatyn mundaı sharalardyń azyq-túlik baǵasyn ustap turýǵa tıgizer septigi mol. Ala jazdaı atyz jańalaǵan eńbekshi jurttyń mańdaı teriniń óteýine aınalǵan jármeńkege asyqqan jurttyń qatary qalyń boldy. Ásirese Araldyń balyǵy men Jalaǵashtyń aqjarmany, Syrdarııanyń bal tatyǵan qaýyny men Jańaqorǵannyń brendine aınala bastaǵan qarbyzy demde alýshysyn tapty. Qazalynyń kámpıtin, Qarmaqshynyń shubat-qymyzyn, Shıeliniń kartobyn kóptep alyp jatqandar baıqaldy. Qyzylorda qalasynyń sharýalary bul joly et ónimderin jetkizdi.
Oblys ortalyǵynda júıeli ótetin jármeńkelerde Qyzylorda qalasy men aýdandarynyń turaqty oryndary bar. Bul joly «Taǵzym alańyndaǵy» Qyzylorda qalasynyń saýda qatarlaryna 80 júk kóligimen 300 tonnaǵa jýyq ónim ákelindi. Jýrba kóshesiniń boıynda qarmaqshylyq sharýa qojalyqtary óz ónimderin usynyp, 74 júk kóligimen ákelingen 240 tonnaǵa jýyq ónim satyldy.
Tıtov qystaǵyna jalaǵashtyq kásipkerler 85 júk kóligimen 250 tonna aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizdi. Munda kartop, jýadan bólek, asqabaq pen baqsha ónimderin bazar baǵasynan arzanǵa alǵan turǵyndar rıza bolysty.
Janqoja batyr kóshesiniń boıyna Syrdarııa aýdanynan 87 kólikke tıelgen azyq-túlik taýarlary aparyldy. Alpys tonnadan astam kúrish, dál osy kólemde kartop, 45 tonna sábiz, 40 tonna pııaz, 90 tonna qaýyn men qarbyz, 25 tonna asqabaq jáne 30 bas toqty jetkizildi.
S.Toraıǵyrov kóshesine araldyq sharýalar 60 júk kóligimen 170 tonnaǵa jýyq azyq-túlik jetkizdi. Teńizdi aýdannyń kásipkerleri oblys ortalyǵy turǵyndaryna muzdatylǵan balyq ónimderi, as tuzy, et, qurt, irimshik, 500 lıtr shubat pen 60 bas qoı ákeldi.
Qazalylyq eńbekkerler jármeńkege 70 júk kóligimen 150 tonnaǵa jýyq ónim alyp keldi. Aýdan ónerpazdary jármeńkege jetken jurtshylyqqa áserli kóńil kúı syılap, toqshylyq toıyn dýmanǵa bóledi.
Astana dańǵylynyń boıynda jańaqorǵandyq sharýalar jármeńke jaıdy. 82 júk kóligimen jetkizilgen 300 tonna ónim arzan baǵada saýdalandy. Al Shıeli aýdany dıqandary 260 tonnadaı aýyl sharýashylyǵy ónimderin satty.
Oblys ákimi qala men aýdan ákimderine jáne aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysyna azyq-túlik baǵasyn tómendetýge múmkindik beretin jármeńkelerdi jyl sońyna deıin ár apta saıyn turaqty túrde uıymdastyrýdy tapsyrdy.
Respýblıka kúnine oraı «Altyn dán – 2022» merekesi aıasynda atshabarda alaman báıge ótti. Doda bıyl ulttyq at sportynyń 4 túrinen uıymdastyrylyp otyr. Oǵan jergilikti atseıister baptaǵan júırikterden bólek elimizdiń birneshe oblysynan arnaıy kelgen azamattar sáıgúligin qosty.
Bes shaqyrymdyq taı jarys pen 11 shaqyrymǵa sozylǵan qunan báıgeniń júldeleri jergilikti júırikterge buıyrdy. Top báıgede jambyldyq shabandoz Asyljan Nazar mingen sáıgúlik kómbege buryn jetti.
Alaman báıge júldesi jalaǵashtyq Erjan Álıhanǵa buıyrdy. Shabandozǵa 4 mln teńgeniń sertıfıkaty tabystaldy.
Jomart kúzdegi eńbek merekesi Syr boıynda osyndaı saltanatpen atap ótildi.
QYZYLORDA
