Otyrysty ashqan Máýlen Áshimbaev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulytaý tórinde ótken Ulttyq quryltaıda Respýblıka kúnin qalpyna keltirip, oǵan ulttyq mereke mártebesin qaıtarýdy usynǵanyn, bul tarıhı sheshim ekenin atap ótti.
«Bul bastama kópshilik tarapynan qoldaý taýyp, Parlament tıisti zań qabyldady. Sonyń nátıjesinde bıyl bul kúndi ulttyq mereke retinde keń kólemde atap ótip jatyrmyz. Senat janyndaǵy «Ulttyq múdde» alańynyń kezekti otyrysy da osy merekeniń qadir-qasıetine jáne el damýyndaǵy máni men mańyzyna arnalyp otyr.
Jalpy, 1990 jyldyń 25 qazany elimiz úshin tarıhı kún bolǵany sózsiz. Bizdiń táýelsizdigimiz osy kúnnen bastaý alady dep aıtsaq ta, artyq bola qoımas. Sebebi 1991 jyly 16 jeltoqsanda jarııalanǵan Táýelsizdigimizdiń bastaýynda dál osy Egemendik týraly deklarasııa turǵany anyq. Sondyqtan 25 qazan biz úshin azattyqqa umtylys jolynda taǵdyrsheshti nátıjege qol jetkizgen kún retinde qadirli.
Memlekettik egemendik týraly deklarasııany qabyldaý – elimizdiń erkindik jolyndaǵy asa mańyzdy júıelengen saıası-quqyqtyq qadamy boldy. Osy rette bul qujattyń ońaılyqpen qabyldanbaǵanyn da aıta ketken jón. Sol kezdegi Joǵarǵy Keńes depýtattary qujattyń ár tarmaǵyna, onyń ishinde ulttyq múddege qatysty tustarǵa basa mán berdi. Olardy qorǵaý úshin qyzý talqylaýlar bolǵany da belgili», dedi M.Áshimbaev.
Senat Tóraǵasy deklarasııanyń qabyldanýyn ǵasyrlar boıy qolyna tizgin tımegen eldiń óz taǵdyryn ózi aıqyndaıtyn deńgeıge kóterilýiniń belgisine balady. Atalǵan qujatqa sáıkes Qazaqstan ózin halyqaralyq quqyqtyń derbes sýbektisi retinde bekitti.
«Qujatta el terrıtorııasynyń tutastyǵy, oǵan qol suǵylmaıtyndyǵy týraly strategııalyq norma naqty belgilendi. Sondaı-aq elimiz demokratııalyq quqyqtyq memleket qurý jolymen júretinin málimdedi. Sonymen qatar Deklarasııa órkenıetti bılik júıesine kóshýdiń negizin qalyptastyrdy. Osylaısha tuńǵysh ret bizde bıliktiń úsh tarmaǵy paıda boldy. Egemendigimizdi nyǵaıtyp, memlekettiligimizdi damytý úshin bul asa mańyzdy qadam bolǵany sózsiz. Munyń barlyǵy táýelsiz el bolýǵa degen naqty ári batyl umtylys ekeni anyq.
Sondyqtan biz Táýelsizdik týraly aıtqanda, onyń negizi bolǵan Deklarasııanyń róli men mańyzyna árdaıym basa mán berýimiz kerek. Osy oraıda Respýblıka kúnin ulttyq merekege aınaldyrý – tarıhı ádilettiliktiń saltanaty dep sanaımyz. Sol arqyly biz tarıhymyzǵa obektıvti kózqaras qalyptastyramyz. Aldyńǵy býynnyń erkindikke degen umtylysyna laıyqty baǵa bere alamyz. Sol sebepti, biz bul kúnniń mánin jalpyǵa túsindirýge mindettimiz», dedi M.Áshimbaev.
Sonymen qatar Senat Spıkeri elimiz úshin Táýelsizdik kúniniń róli alasarmaıtynyna, bul datanyń qoǵamdyq-saıası ómirimiz ben tarıhymyzdaǵy mańyzy zor ekenine toqtaldy.
«Jeltoqsan – halqymyz úshin qasıetti ári qasterli aı. Alash úkimeti erkindikke umtylyp, osy aıda avtonomııa jarııalady. Egemendik jolyndaǵy ulttyq rýhtyń sımvolyna aınalǵan 1986 jylǵy Jeltoqsan kóterilisin de el jadynan óshirý múmkin emes. Sondyqtan Táýelsizdik kúninde biz kóbine tarıhqa úńilip, odan taǵylym alýǵa mán beremiz», dedi Senat Tóraǵasy.
О́z sózinde Máýlen Áshimbaev qazirgi álemdik ahýalǵa nazar aýdaryp, búgingideı shıelenisti jaǵdaıda eldigimizdi nyǵaıtý bizdiń eń basty maqsatymyz ekenin aıtty. Sondaı-aq ol Memleket basshysynyń bastamasymen elimizde saıası júıeni jańǵyrtýǵa arnalǵan aýqymdy jumys atqarylyp jatqanyn jáne búginde Qazaqstan damýdyń jańa kezeńine qadam basqanyn atap ótti.
«Bılik tarmaqtarynyń tepe-teńdigi artyp, eseptilik pen ashyqtyqty qamtamasyz etetin mańyzdy ózgerister oryn alýda. Konstıtýsııalyq sot qurylady. Adam quqyǵyn qorǵaý jónindegi ýákildiń mártebesi de buryn bolmaǵan deńgeıge kóterilýde. Bul baǵytta Parlament Senaty jurtshylyqpen turaqty túrde kezdesip, júrgizilip jatqan reformalardy zańnamalyq turǵydan qoldaý máseleleri boıynsha keńesip jumys isteýdi jalǵastyra beredi», dedi Máýlen Áshimbaev.
Otyrysqa senatorlarmen birge memleket jáne qoǵam qaıratkerleri Qýanysh Sultanov, О́mirzaq Ozǵanbaev, Senatorlar keńesi tóraǵasynyń orynbasary Birǵanym Áıtimova, professor Nına Kaıýpova, Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýty dırektorynyń orynbasary Alýa Joldybalına, Parlament Senaty janyndaǵy Jas sarapshylar klýbynyń músheleri jáne basqa da birqatar sarapshylar qatysty.
