Jer ýchaskelerin bólý jeńildetiledi

Atap aıtqanda, «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq akti­lerine jyljymaıtyn múliktiń biryńǵaı memlekettik kadastry sheńberinde memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi sıfrlandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy qaraldy. Bul másele boıynsha Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstriniń mindetin atqarýshy Áset Turysov baıandama jasady.

«Bos jer ýchaskeleri boıynsha aqparattyń bolmaýy jergilikti atqarýshy organdarǵa azamattarǵa jer ýchaskesin berýden formaldy túrde bas tartýǵa múmkindik beredi. Halyqqa bos jer ýchaskeleri, rásimdelgen jyljymaıtyn múlik obektileri, ınfraqurylymdar týraly aqparatqa teń jáne ashyq qol qoljetimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda jyljymaıtyn múliktiń biryńǵaı memlekettik kadastrynyń aqparattyq júıesi ázirlendi», dedi Á.Turysov.

Jańadan qurylǵan aqparattyq júıe jer jáne quqyqtyq kadastrlar týraly aqparatty jınap, jarııa kadastrlyq karta arqyly barshaǵa qoljetimdi bolmaq. Onda jer ýchaskeleri, bas jos­par­lar, eldi mekenderdiń ornalasty­rýdy josparlaý jobalary, ınjenerlik kommýnıkasııalar, jyljymaıtyn múlik obektileri jáne memlekettik or­gandar men uıymdardyń ózge de málimetteri týraly aqparat qamtylmaq.

«Jarııa kartanyń jumys isteýi, toltyrylýy jáne paıdalanylýy ýáki­letti organdardyń kelisimi boıyn­sha Sıfrlyq damý mınıstrligi beki­tetin jekelegen Qaǵıdalarmen regla­ment­teledi. Biryńǵaı memlekettik kadas­trynyń aqparattyq júıesin engizý jer qatynastary salasyndaǵy rásimderdi jetildirýge jáne ońtaılandyrýǵa, sondaı-aq olardy sıfrlyq formatqa aýystyrýǵa múmkindik beredi. Jer ýchaskesin berýdiń elektrondyq tártibin engizý úshin birqatar zańnamalyq túzetý engizý qajet boldy», dedi mınıstrdiń mindetin atqarýshy.

Osylaısha, ákimdikke barmaı-aq, jarııa kadastrlyq kartasyn paıdalana otyryp, «elektrondyq úkimet» portaly arqyly jergilikti atqarýshy organǵa ótinish bere alady. Jer ýchaskesin alýǵa múddeli tulǵa elektrondyq ótinishten bólek, jarııa kartasynda ózi ázirlegen jer ýchaskesiniń syzbasyn usynady.

Qol qoıylǵan ótinish «elektrondyq úkimet» portaly arqyly jergilikti atqarýshy organnyń aqparattyq júıesine jiberiledi. Joldanǵan ótinishtiń qabyldanǵany týraly habarlama ótinish berýshiniń «elektrondyq úkimet» portalyndaǵy jeke kabınetine jiberiledi. Onda jer ýchaskesin bólý shemasyn kelisý kúni kórsetiledi.

«Sáýlet organdary ótinish kelip túskennen keıin suratylyp otyrǵan jer ýchaskesiniń bas josparǵa jáne ornalastyrý josparlaryna sáıkestigin, nysanaly maqsaty boıynsha berý múmkindigin aıqyndaıdy. Sonymen birge qoldanystaǵy ınjenerlik kommýnıkasııalardy kórsete otyryp jer ýchaskesin bólý shemasyn daıyndaıdy.

Ázirlengen jer ýchaskesin bólý she­masy barlyq múddeli memlekettik organdar men uıymdardyń kelisýine jibe­riledi. Tabıǵı monopolııa sýbektileri ınjenerlik jelilerge qosylýdyń tehnıkalyq sharttaryn qosymsha usynady. Iаǵnı ótinish berýshige jer ýchas­kesin berý sheshimi qabyldanǵan jaǵdaıda oǵan tehnıkalyq sharttar birge usynylady. Al jer ýchaskesin berý múmkindigi joq nemese kelisýshi organ­dardyń teris qorytyndysy bolǵan jaǵdaıda ótinish berýshige Ákim­diktiń sheshimin shyǵarmaı-aq, sáýlet organdarynyń qorytyndysy túrindegi dáleldi bas tartý joldanady», dedi Á.Turysov.

Kelisilgen jer ýchaskesin bólýdiń shemasy kelisim jasaý úshin ótinish berýshiniń jeke kabınetine joldanady. Sodan keıin ákimge qol qoıýǵa jibe­riledi. Júrgizilgen jumystardyń nátı­jesinde jyljymaıtyn múlik obek­tisiniń kadastrlyq pasporty daıyn­dalady. Osylaısha, bir ótinish arqyly 4 memlekettik qyzmet kórsetiledi.

«Árbir kezeńde qujattyń qaralý ba­rysy jarııa kartada túrli tústermen kórsetiledi jáne ótinish berýshige qujattardyń ótý merzimi men rásimin sıfr­­lyq qadaǵalaýǵa múmkindik bere­tinin atap ótý qajet. Biryńǵaı memle­kettik kadastrynyń aqparattyq júıe­sinde obektini tirkeý jáne esepke alý atalǵan jyljymaıtyn múlik obek­tisiniń bar ekenin jáne onyń sıpattamalaryn rastaıdy. Bul tártip qalalar aýmaǵynda jańadan beriletin jer ýchaskelerine qoldanylatyn bolady.

Jalpy aıtqanda, azamattardyń memlekettik organdarmen jáne ózge uıym­darmen ózara is-qımyl tujy­rym­damasy ózgeredi. Barlyq aqparattyq júıeni ıntegrasııalaý esebinen ótinishti qaraý barysyna sıfrlyq baqylaý qamtamasyz etiledi jáne mem­lekettik organdardyń jer ýchaskesin berýde negizsiz bas tartýlarynyń jolyn kesedi», dedi Á.Turysov.

«Qazaqstan Respýblıkasy men Halyqaralyq qaıta qurý jáne Damý banki arasyndaǵy Qaryz týraly keli­simdi (Jekeshe sektorǵa jáne ekonomı­kany neǵurlym ornyqty qalpyna keltirýge negizdelgen damý saıasatyn qar­jylandyrýǵa arnalǵan qaryz) ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy maquldandy. Atalǵan qujat jóninde Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev baıandama jasady.

«Bıylǵy 2 shildedegi Prezıdent Jarlyǵyna sáıkes 345,7 mln eýro somasyndaǵy Qaryz týraly kelisimge 24 tamyzda qol qoıyldy. Qaryz toly­ǵymen bıýdjet tapshylyǵyn qarjy­lan­dyrýǵa baǵyttalady. Qarajat respýblıkalyq bıýdjette kózdelgen áleýmettik jáne basqa da basymdy maqsattarǵa arnalǵan qarjyny qosa alǵanda, jalpy bıýdjet shyǵystaryn qoldaýǵa múmkindik beredi.

Dúnıejúzilik banktiń qaryzy Qazaqstan Respýblıkasyna 2,5 jyldyq jeńildik kezeńimen, 11,5 jyl óteý merzimine beriledi. Syıaqy stavkasy Eý­rıbor jáne ózgermeli spredten tu­rady. Birjolǵy komıssııa qaryz somasynyń 0,25 paıyz, al rezerv­tik komıssııa ıgerilmegen qaryz qal­dy­ǵynyń 0,25 paıyzyn quraıdy. Qaryzǵa qyzmet kórsetý jáne ony óteý kelisimde belgilengen qarjylyq sharttarǵa sáıkes júzege asyrylady», dedi E.Jamaýbaev.

Budan bólek, «Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń keıbir zańnamalyq akti­lerine memlekettik jastar saıasaty máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy ekinshi oqylymda maquldandy. Qujatta jas­tar uǵymynyń shegin 35 jasqa deıin, áıelderdiń zeınetkerlikke shyǵýyn 61 jas deńgeıinde bekitý máseleleri qaraldy.

«Zań jobasy memlekettik jastar saıasaty salasyn jetildirýge, qoǵamdyq qatynastardy keshendi retteýdiń tıimdi quqyqtyq negizin qalyptastyrýǵa, jumyspen qamtýdy qamtamasyz etýge, jastardyń damýyna qolaıly jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan. Zań jobasyn talqylaý barysynda depýtattar «jas­tar» uǵymynyń jas shegin 29-dan 35 jasqa deıin ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan túzetý engizdi. Bul jastardyń áleý­mettik belsendiligin arttyrýǵa yqpal etedi. Jergilikti atqarýshy organ­darǵa jastarǵa jeńildikpen jalǵa beri­letin turǵyn úı tapsyrý jónindegi baǵ­dar­lamany ázirleý jáne iske asyrý bo­ıynsha jańa quzyret berýge baǵyt­talǵan túzetýler engizdi», dedi depýtat Jámıla Nurmanbetova.

Budan basqa, Memleket basshysynyń 2022 jylǵy 1 qyrkúıektegi Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýyn iske asyrý turǵysynda depýtattar zań jobasy aıasynda áleýmettik blokqa qatysty tıisti túzetýler engizdi. Soǵan sáıkes, bala kútimi boıynsha tólemderdi taǵaıyndaý kezeńiniń uzaqtyǵyn 1,5 jasqa deıin ulǵaıtylady. Eń tómengi bazalyq zeınetaqy mólsherin eń tómen kúnkóris deńgeıiniń 70 paıyzyna deıin, eń joǵary bazalyq zeınetaqy mólsherin 120 paıyzǵa deıin bekitý kózdelgen. Áıelder úshin zeınetkerlikke shyǵý jasyn 2028 jylǵa deıin 61 jas deńgeıinde bekitiledi. Sondaı-aq jasyna baılanys­ty zeınetaqy tólemderin esepteý úshin tabys shegin 46 eselengen aılyq eseptik kórsetkishten 55 eselengen deńgeıge deıin ulǵaıtý eskerilgen.

Jalpy otyrysta depýtat Aıbek Paıaevtiń ókilettigi merziminen buryn toqtatyldy. «Parlament Májilisiniń depýtaty Aıbek Paıaev mindetterin atqarý­dan óz erkimen bosatý týraly ótinish berdi. Osyǵan oraı Ortalyq saılaý komıssııasy sizderdiń nazar­lary­ńyzǵa Konstıtýsııanyń 52-babyna, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Par­lamenti jáne onyń depýtattarynyń mártebesi týraly» Konstıtýsııalyq Zań­nyń 24-baby 3 jáne 8-tarmaqtaryna sáıkes, Májilis depýtaty A.Paıaevtiń óti­­nish berýine baılanysty onyń óki­let­tiligin merziminen buryn toqtatý tý­ra­ly máseleni sheshý úshin usynym en­gizip otyr», dedi Ortalyq saılaý ko­­mıs­sııasynyń múshesi Shavhat О́temisov.

Palata depýtattary atalǵan usy­nymǵa daýys berip, depýtattyń ókilet­tigin merziminen buryn toqtatý týraly sheshim qabyldady.

Sonymen qatar Májilis erekshe taýarlardy baqylaý jónindegi zań jobasyn ekinshi oqylymda maquldady. «Eý­razııalyq ekonomıkalyq odaq sheń­berinde kredıttik tarıhtyń quramyna kiretin málimetter almasý tártibi týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn jumysqa aldy.