О́ńirde bylǵarydan tigilgen aıaqkıim shyǵaratyn «Araı» óndiristik kooperatıviniń taýarlaryna suranys artyp keledi. Arys qalasynda ornalasqan fabrıka el táýelsizdiginiń alǵashqy jylynan bastap jumys isteıdi. О́ndiriste shynaıy bylǵary jáne ekologııalyq taza materıaldar qoldanylady. Kooperatıv Túrkııanyń Ystanbul qalasynan jáne Ýkraınanyń Zaporoje, Reseıdiń Rostov qalalarynan ákelingen terilerdi qoldanady. О́nimderi Arysta, Shymkentte, Tarazda, Astanada satylyp jatqan kooperatıvte 12 adam jumys isteıdi. Arysta óz dúkenderi bar. «Araı» óndiristik kooperatıviniń basshysy Ámirtaı Bıbasarov aıaqkıim modelderin ózi qurastyrady. Taýarlardyń baǵasy da qymbat emes. Qaltaǵa qonymdy bolǵandyqtan, alýshylar da kóp. «Qazaqstannyń úzdik taýary» kórme-baıqaýynyń, sondaı-aq «Halyq tutynatyn úzdik taýarlar» atalymynyń jeńimpazy atanǵan óndiris orny 2018 jyly «Agrobıznes-2020» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 4,8 mln teńge, al 2019 jyly «Qamqor» baǵdarlamasynyń aıasynda jyldyq mósheri 1 paıyzben 5 mln teńge nesıe alyp jumysyn jetildire túsken.
Qazirgi ýaqytta «Araı» О́K Arys qalasy ákimdigi uıymdastyratyn túrli is-sharalarǵa qatysyp, sporttyq týrnırler men aksııalarǵa demeýshilik kórsetýde. Kógaldandyrý, jaryqtandyrý jáne irgeles ınfraqurylymdy damytý – kompanııanyń mańyzdy mindetteriniń biri. Kooperatıv basshysynyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta ónim túri men kólemin kóbeıtip, ony elimizdiń ózge óńirlerine jóneltý josparda bar.
Sondaı-aq jýyrda ındýstrııalandyrý kartasy aıasynda Túrkistan oblysynyń Ordabasy aýdanynyń Badam aýyldyq okrýgindegi «Bokei» qysh zaýyty iske qosyldy. Táýligine 100 myń dana qysh shyǵaratyn óndiris orny «Bıznestiń jol kartasy» memlekettik baǵdarlamasymen jeńildetilgen 6%-dyq nesıemen qarjylandyrylǵan. Italııa, Japonııa, Fransııa, Reseı sııaqty memleketterde jasalǵan zamanaýı qondyrǵylarmen jabdyqtalǵan zaýyt oblyspen qatar elimizdiń ózge de aımaqtaryn sapaly kirpishpen qamtýǵa qaýqarly. Jobanyń jalpy quny – 3 mlrd 200 mln teńge. Jańa óndiris ornynda 60 adam jumyspen qamtylǵan.
Al Badam aýyl okrýginde ornalasqan qara metaldyń kóptegen túrinen quımalar shyǵaratyn «Karlskrona LC AB» zaýytynda 64 adam jumys isteıdi. Zaýyt jylyna 3 myń tonna ónim óndirýge qaýqarly.
Polıetılen buıymdaryn qaıta óńdeýmen, sıntepon talshyǵyn óndirýmen aınalysatyn «Green Technology industries» óndiris ornynda 250 adam jumyspen qamtylǵan. Jylyna 15 myń tonna ónim óndirýge qaýqarly. Investısııalyq quny – 6 mlrd 800 mln teńge. О́nim ishki naryqtan bólek Reseıge eksporttalady.
Aıta ketelik, Ordabasy aýdanynda búgingi tańda 40 kásiporyn jumys istep tur. Olar óńdeý ónerkásibi, taý-ken óndirý, elektr energııasymen jabdyqtaý salalaryn qamtyǵan. Jyl basynan beri onda 21 mlrd 189 mln teńgeniń ónimi óndirilgen. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasy aıasynda ınvestısııalyq quny 105,1 mlrd teńge bolatyn 6 joba iske asyrylýda jáne 1 myńnan asa jumys orny ashylady. Al Túlkibas aýdanyndaǵy RC Sola ataýymen alýan túrli aýyz sý jáne hosh ıisi bar sýsyndar shyǵaratyn «Beibarys Bottlers» JShS-inde 100-ge jýyq jańa jumys orny ashylady dep kútilýde. Qurylysy shildede bastalǵan jobanyń jalpy quny – 7 mlrd 600 mln teńge. Nysan kelesi jyly paıdalanýǵa berilmek.
Aýdanda jyl basynan beri bıznes ıdeıalardy júzege asyrý boıynsha 66 azamat qaıtarymsyz grantqa qol jetkizgen. Keles aýdanyndaǵy Jolbasshy eldi mekeniniń turǵyny Yrysdáýlet Táńirbergenov 10 adamnyń jumysyn atqarýǵa qaýqarly tuqym egý qurylǵysyn oılap tapty. Dıqandardyń ýaqyty men shyǵynyn únemdeıtin qurylǵy negizinen qyryqqabat uryǵyn jylyjaıǵa egýge arnalǵan. Búginde egin sharýashylyǵymen aınalysatyn sharýalardyń jumysyn jeńildetýge arnalǵan qurylǵyǵa Saryaǵash, Maqtaaral, Jetisaı aýdandarynan suranys túsken. Saryaǵash aýdanynda elektrsháınek jáne eden súrtkish jabdyǵyn qurastyratyn seh óz jumysyn bastady. «Bah_Asmar» JShS-ne qarasty óndiris orny kúnine 600-700 dana elektrsháınek jáne 10 myń dana eden súrtkish shyǵarady. Seh 15 adamdy turaqty jumyspen qamtyp otyr. Aldaǵy ýaqytta jeke kásipker Q.Egemberdıev óz kásibin ulǵaıta otyryp, óndiris qýattylyǵyn kúnine 2 600 danaǵa jetkizip, qosymsha jumys ornyn ashýdy josparlap otyr.
Iá, osylaısha ózimizde óndiriletin ónimder qatary artyp keledi. Biz joǵaryda sońǵy kezde ashylǵan birqataryn ǵana aıtyp óttik. Degenmen túrkistandyqtar óńirde ósiriletin maqtany tolyq óńdep, daıyn ónim shyǵaratyn kásipkerlerdiń kóbeıgenin, jeńil ónerkásiptiń damyǵanyn da qalaıdy.
Túrkistan oblysy
