Qoǵam • 02 Qarasha, 2022

Mamandar – salanyń negizgi kúshi

540 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Áleýmettik jumys mamandyq retinde Qazaqstan úshin salystyrmaly túrde jańashyldyq ekenin atap ótken jón. Áleýmettik jumys mamandaryn kásibı daıarlaý sońǵy jıyrma jyl kóleminde júzege asyrylyp keledi. Bul rette áleýmettik qyzmetkerlerdiń 33%-y osy júıede 10 jyldan astam jumys ótili bar mamandar ekenin aıta ketelik.

Mamandar – salanyń negizgi kúshi

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qor­ǵaý mınıstrliginiń málimetinshe, eli­mizde 12 myńnan astam áleýmettik qyz­metker jumys isteıdi. Olar halyq­tyń ártúrli sanattaryna ómir súrý sapasyn jaqsartý jáne kúrdeli ómirlik jaǵdaıdan shyǵý úshin kómek kórsetý maqsatynda arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetedi.

Qazirgi ýaqytta áleýmettik qyzmet­ker­ler qarttarǵa, múgedektigi bar adam­darǵa, onyń ishinde balalarǵa, bel­gili bir turǵylyqty jeri joq, bas bostandyǵynan aıyrý oryndary­nan bosatylǵan adamdarǵa, tur­mys­tyq zorlyq-zombylyq pen adam saýdasynyń qurbandaryna arnaýly áleýmettik qyzmetter (AÁQ) kórsetedi.

Áleýmettik qyzmetkerdiń negizgi mindetteri – qyzmet alýshylardy ózine-ózi qyzmet kórsetý, ózin-ózi ba­qy­laý, qarym-qatynas daǵdylaryna úıretý. Sondaı-aq áleýmettik qyzmet­ker­ler otbasy múshelerimen ońaltý is-sharalaryn iske asyrý jáne qyzmet alý­shylardyń qoǵamda ózderin beıim­deý boıynsha jumys júrgizedi, áleý­mettik tólemder men basqa da áleý­­mettik qoldaý sharalaryn alýǵa jár­dem­desedi.

Áleýmettik qyzmetkerler stasıonar, jartylaı stasıonar jaǵdaıynda, úıde jáne ýaqytsha bolý uıymdarynda AÁQ usynady.

12 myń áleýmettik qyzmetkerdiń 884-i medısınalyq-áleýmettik mekemelerde, onyń ishinde 695-i stasıonarlyq mekemelerde, 189-y ońaltý orta­lyq­tarynda qyzmet kórsetedi. Úıde áleýmettik kómek kórsetý bólimshe­le­rinde 11 395 áleýmettik qyzmetker, bel­gili bir turǵylyqty jeri joq adam­darǵa arnalǵan áleýmettik beıimdeý ortalyqtarynda – 65, daǵdarys orta­lyq­tarynda 65 áleýmettik qyz­metker ju­mys isteıdi.

Sonymen qatar áleýmettik qyz­met­ker­lerdiń 45%-y aýdan orta­lyq­tary men qalalarda, 30%-y oblys ortalyq­tary men respýblıkalyq mańyzy bar qalalarda, 25%-y aýyldyq okrýgterde qyzmet kórsetedi.

2021 jyldyń qorytyndysy bo­ıyn­sha memlekettik jáne úkimettik emes sektorlarda arnaýly áleýmettik qyz­­metpen 116 myńnan astam adam qam­tyldy.

Bıyl áleýmettik qyzmetkerlerdiń minez-qulqynyń kásibı etıkasynyń nor­malary bekitildi. Bul olar usy­natyn qyzmetterdiń sapasyn art­ty­rý­ǵa yqpal etetin bolady. Sonymen qatar Áleýmettik kodeks jobasynda halyqqa áleýmettik qyzmet kórsetý júıesin odan ári jańǵyrtý kózdelgen. Qoldanystaǵy arnaıy áleýmettik qyzmetter ózektendiriledi jáne jańa standarttar ázirlenedi, al áleýmettik qyzmetke muqtaj adamdarǵa áleýmettik qyzmetkerlerdi tańdaý múmkindigi beriledi. Budan basqa, áleýmettik qyz­met­kerler tizilimin qurý josparlanyp otyr, onda olardyń biliktiligi, kór­se­ti­letin qyzmetterdiń túrleri men sa­pasy, jumys nátıjeleri týraly aq­parat qamtylady.

Áleýmettik qyzmetkerler úshin ká­siptik standarttar ázirlenedi, onda jumys berýshilerdiń oqytý perso­na­lynyń bilimi, daǵdylary jáne biliktilik deńgeıine qoıylatyn talaptary kórsetiledi. Usynylatyn qyzmetterdiń biliktilik deńgeıin, sanaty men ereksheligin eskeretin eńbekaqy tóleýdiń jańa júıesi ázirlenbek.