Sanaq negizinen ańshylyq sharýashylyqtardyń aýmaǵynda júrip jatyr. QBSQ mamandary bul aýmaqtar arqyly shamamen neshe jyl qusy ushyp ótetinin anyqtaýmen qatar, qoryqshylarǵa qazdar men qarasha qazdardyń sırek kezdesetin qandaı túrleri baryn, aýlaýǵa ruqsat etilgen qazdardan olardy qalaı ajyrtaýǵa bolatynyn túsindirýde.
Monıtorıng barysynda Qostanaı oblysy Qamysty aýdanyndaǵy iri sýqoımalaryna qonǵan qaz tuqymdas qanattylardyń 45-47,5 paıyzy sırek kezdesetin qyzyljemsaýly qarashaqaz ben shıqyldaq qazdar ekeni anyqtalǵan. Qoryqshylar qyzyl kitapqa engen qustardyń kóbeıýi kúzde zańsyz jortýylǵa shyǵýdy ádet etken brakonerlerdiń jıilep ketýine ákelýi múmkin dep qaýiptenedi. Mamandardyń bulaısha alańdaýy ábden oryndy, óıtkeni taıaýda ǵana qyzyljemsaýly qarashaqaz atýǵa shyqqan birneshe brakoner ustaldy.
Mamandardyń aıtýynsha, jyl qustarynyń jolynda jatqan sý qoımalarynyń jaı-kúıi de máz emes. Bıylǵy jaz ystyq, topyraq quramynda ylǵal az bolǵandyqtan, Qamysty jáne Naýyrzym aýdandaryndaǵy kólderdiń sýy tartylyp ketken. Osylaısha, jyl qustary taıyz kólderge, túbine kólshik tunǵan shaǵyn shuńqyrlar men toǵandarǵa qonýǵa májbúr bolǵan.
– Mundaı jaǵdaıda olar asa qorǵansyz bolady. Kólderdiń kebýi qysta qardyń, jazda jaýyn-shashynnyń az mólsherde túsýimen baılanysty. Alaıda sý qoımalarynyń qurǵaı bastaýyna aýyl sharýashylyǵynyń da áser etýi múmkin. Sońǵy jyldary jergilikti fermerler egindi shekten tys kóp ege bastady. Al egin alqaptary erigen qar sýynyń qalypty aǵynyna bóget jasaıdy. Sol sebepten osy aýmaqtaǵy biz baqylaǵan 14 sý qoımasynyń segizi qurǵap ketken. Olardyń kóbi halyqaralyq mańyzy bar negizgi ornıtologııalyq aýmaq bolyp sanalady, – deıdi Qazaqstan bıoalýantúrlilikti saqtaý qaýymdastyǵynyń ornıtolog-mamany Alekseı Tımoshenko.
Sanaq barysynda qyzyljemsaýly qarasha qazdan ózge Qostanaı oblysy arqyly ushyp ótetin jyl qustarynyń 20 túri anyqtalǵan. Olardyń ishinde aqbas qaz, aqqý, úırek, qasqaldaq sııaqty qanattylar bar.
Qostanaı oblysy
