Sýsamyrdy emdeýdiń ozyq úlgisi

«Endokrınologııa, ásirese qant dıabeti qazir jahandyq turǵydaǵy ózekti máseleler qatarynda. Qaı elde bolsyn qant dıabetimen aýy­ratyndardyń kórsetkishi kóteri­lip barady. Búkil álemde onyń zarda­byn 530 mln-nan astam adam kórip otyr. Shamamen bul jer be­tindegi 20-79 jas aralyǵyndaǵy tur­ǵyndardyń 10%-yn quraıdy», dedi KIAǴZI basqarma tóraıymy Roza Qýanyshbekova.

Bul – birinshi kezekte, adamzat­tyń ómir saltynyń túbegeıli ózge­rýinen týyndap otyrǵan másele. Statıstıkalyq málimetterge sáı­kes, balalar men jasóspirimder ara­syn­da da qant dıabetiniń asqynýy­nan bo­latyn ólim-jitim kóbeıgen. 2025 jylǵa qaraı qant dıabetine shaldyqqan naýqastardyń sany 2 ese­ge artady degen boljam jasalyp otyr. Qant dıabeti – soqyrlyq, búırek jetkiliksizdigi jáne ınfarkt pen ınsýltke dýshar etetin negizgi keselderdiń biri.

«Memleketter arasyndaǵy tá­jirıbe almasý mamandardyń bir-biri­nen ozyq tájirıbelerdi úıre­nýge múmkindik beredi. Qazaq­stan­da dárigerlerdi oqytýǵa jáne qant dıabetimen aýyratyn naýqas­tardy álemdik standarttarǵa sáıkes emdeýge múmkindik beretin ozyq medı­sınalyq preparattarmen qamta­masyz etýge qarajat bólinedi», deıdi E.Moshkovıch.

Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI endokrınologııa kafedrasy­nyń meńgerýshisi Laýra Danıarova Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Dıspanserlik naýqastardyń elek­trondyq tirkeliminiń derekterine sáıkes, Qazaqstanda qant dıabeti­men aýyratyn 400 myńnan astam naýqas tirkelgenin málimdedi. Naýqastar­dyń basym kópshiliginde, ıaǵnı 95%-ynda 2 tıpti qant dıabeti jasy men ómir saltyna nemese basqa da qaýip faktorlaryna baılanysty paıda bolǵan aýrý. Maman dıabetaldy ­aýrýyn anyqtaýdyń da mańyzyn atap ótti.

Aqtaý qalasynan kelgen endokrınolog Sáýle Ýrazalına atalǵan semınardyń qant dıabetin, ásirese balalar men jasóspirimderdegi ­aýrýdy emdeý, aldyn alý, sondaı-aq medısınalyq-sanıtarlyq al­ǵashqy kómekti uıymdastyrý isi talaı máseleni sheshýge septesetinine senimdi.

Sheberlik dárisinen ótýge kelgen dárigerler endokrınologııa ka­fed­rasynyń bólimshesin aralap, kúrdeli klınıkalyq jaǵdaılardy talqylady.

Endokrınologııadaǵy dıag­nos­­tıka men emdeýdiń zamanaýı tásil­­­derin meńgerýge jınalǵan Astana, Aqtaý, Aqtóbe, Atyraý, Semeı, Taraz, Shymkent, Almaty qala­la­rynyń endokrınologteri «BMSK deńgeıinde 2 tıpti qant dıa­beti­niń alǵashqy profılaktıkasy», «Jú­rek-qan tamyrlary patolo­gııasy jáne qant dıabetinen zardap shegetin pasıentterdi baqylaýda ustaýdyń proaktıvti tásili», «Búı­rek ústi beziniń jetkiliksizdigi», «Qal­­qansha beziniń gıpofýnksııasy jáne júktilik», «Gıpertıreoz jáne júk­tilik», «Osteoporoz: dıagnostıka men emdeýdiń zamanaýı tásilderi» sııaq­ty taqyryptardy talqylady.

ALMATY