Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenttigine kandıdat Jıgýlı Daırabaevtyń saılaýaldy baǵdarlamasy

Qazaqstandaǵy qazirgi saılaý naýqany tez ózgerip jat­qan álem aıasynda, sonymen birge respýblıkada órbigen qoǵamdyq saıasat dáýiri bel­gisimen ótýde. Elimiz ishki keli­sim men beıbitshilikke degen dás­túrli ustanymdy, sondaı-aq syrt­qy keńistiktegi jumsaq shy­­ǵar­ma­shylyq dıplomatııany jaq­taıdy.

Adamzat órkenıetiniń damýy budan bólek, bizden qazirgi zamanǵy syn-qaterlerge, tehno­logııalyq progreske jáne naryq­tyq básekelestiktiń qýatty ósýine sáıkesinshe den qoıýdy talap etedi. Qazaqstan Respýb­lıkasy Pre­zıdentiniń saılaýy qoǵamymyz ben memleketimizdi odan ári damytý úshin ýaqtyly jáne qajetti sheshim bolǵany sózsiz.

Búgingi kún shyndyǵynyń ora­san zor áleýetin paıdalanyp, sońǵy onjyldyqtarda res­pýb­lıkanyń saıa­sı, áleýmettik jáne ekonomıkalyq ómirinde jınaqtalǵan ózekti máselelerdi sheshetin kez keldi. Men de, kandıdatýramdy usynǵan «Aýyl» partııasy sııaqty, osy tarıhı múmkindikti barynsha paıdalanýǵa nıettimin!

Meniń saılaýaldy baǵ­dar­la­mam:

- dala demokratııasynyń prın­sıpteri;

- joǵary rýhanı-adamı má­denıet;

- qýatty agrarlyq sala jáne baqýatty óńirler táriz­di bizdiń basty ulttyq artyq­shy­lyq­tarymyzdy barynsha iske asyrýǵa negizdelgen jańa Qazaqstandy qurýǵa baǵyttalǵan.

Ata-baba murasyn qasterleı qur­met­teıtin jáne ult bolashaǵy úshin bar peıilimen alańdaıtyn árbir qazaq­standyq meniń bastamalarymdy qol­daıtynyna jáne Qazaqstan Respýb­lı­kasyn odan ári damytý jolyndaǵy ortaq iste qozǵaýshy kúshke aınalatynyna senimdimin.

Dala demokratııasy – ádiletti Qazaqstan kepili!

Qazaqstan – adam quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etýdiń biregeı jáne ózine ǵana tán júıesi bar kóshpeli órkenıettiń tarıhı ortalyǵy. Demokratııa qaǵıdattary kóshbasshylar saılaýy ashyq, beıbit jáne joǵary básekelestik jaǵdaıynda ótken qazaq handyǵy kezeńinde bastaldy. Qazirgi jaǵdaıda mundaı saıasat onyń negizgi úsh komponenti:

- Memleket basshysynyń prag­matızmi;

- ony qorshaǵan ortanyń dana­lyǵy;

- azamattyq qoǵamdaǵy ádilet­tilik ústemdigi saqtalýyn, eń bas­ty­sy saýatty úılesimin qamtýy kerek. 

Qańtar aıyndaǵy qaıǵyly oqı­ǵalar jalpyǵa ortaq ıgilikterdi bólýdegi jalpy ádiletsizdik pen bılikke jaqyn baılar jáne kedeıler men qarapaıym halyq, qala men aýyl arasynda úlken alshaqtyqtyń paıda bolýyna baılanysty bolǵanyn bilemiz.

Avtorıtarlyq júıe qoǵamda memleketti basqarýdyń múldem jańa formasııasyn qurýǵa degen umtylysty oıatty.

Sondyqtan men:

1. Elimizdiń negizgi zańy – Qa­zaqstan Respýblıkasy Kons­tıtýsııasynyń basty qaǵıdaty – bılik halyqqa tıesili degendi sóz emes, is júzinde júzege asyrýǵa;
2. Eńbek adamynyń róli men mańyzdylyǵyn arttyrýǵa, muǵalim, dáriger jáne Otan qor­ǵaýshy mamandyǵyn qaster­leýge, qyzmetkerlerdiń osy sanat­tarynyń eńbekaqy deńgeıiniń qazirgi qajettilikten kem emes bolýyn qamtamasyz etýge;
3. Aýyldyń óndiristik, áleý­mettik jáne ınje­nerlik ınfra­qu­rylymyn damytý baǵdar­lama­laryn iske asyrý arqyly ortalyq pen óńirler arasynda ortaq ıgilikterdi teń jáne ádil bólýge;
4. Bıýdjettik josparlaý pro­sesiniń, ulttyq jáne kvazı­memlekettik kompanııalar qyz­metiniń, Ulttyq qordy jáne zeınetaqy aktıvterin basqarýdyń barynsha ashyq bolýyna;
5. Memleketti basqarý isinde bu­qaralyq aqparat quraldarynyń, pikir kóshbasshylarynyń, qoǵam qaı­ratkerleriniń, mádenıet, ǵy­lym jáne bilim qaıratkerleriniń yqpal etý salasyn keńeıtýge já­ne mártebesin arttyrýǵa;
6. Bizdiń kúshimiz beıbitshilik pen tatý kórshilikte. Álemdik qo­ǵamdastyqtyń dástúrli ulttyq qonaqjaılylyqty Qazaqstannyń álsizdigi emes, jaǵymdy beınesiniń negizi retinde qabyldaýyna QOL JETKIZÝGE TYRYSAMYN.

Joǵary mádenıet – qoǵamdy jańartý negizi!

Qazaqstannyń josparly ekonomı­kadan ketýi qoǵam bilimniń, shyǵar­mashylyqtyń, eńbektiń ashyq báse­ke­lestik jaǵdaılaryna tez beıimdelýine jaǵdaı jasady. Jaǵdaıdyń túbegeıli ózgerýi saıasatta da, áleýmettik salalarda da qurylymdyq reformalar jasady.  Mundaı kúrt ózgeristen qoǵamnyń rýhanı-adamı mádenıeti men sanasynda kóptegen olqylyq, teris saldar paıda boldy. Ol adamdardyń belgili bir bó­liginiń «jeńil aqshaǵa» degen shamadan tys qushtarlyǵyn arttyrdy. Nátıjesinde ol kóleńkeli ekonomıka men sybaılas jemqor­lyq­tyń artýyna, baǵanyń negizsiz ósýi men sheneýnikterdiń áreket­sizdigine, táýeldilik pen tutyný­shylyq kózqarastyń paı­da bolýyna, jastardyń áleý­met­tik jelilerdegi ádepsiz minez-qulqy jáne taǵy basqa jaǵym­syz­dyqtarǵa ákeldi.

Sybaılas jemqorlyqqa qar­sy kúreste (zulymdyq tamyry) memleket jasaǵan túrli áre­ket, mysaly, jalaqyny kóterý nemese qylmystyq jazalaý sharalaryn qatańdatý aıtar­lyqtaı nátıje bermedi, kerisin­she, qylmyskerlerdiń jańa jaǵ­daı­larǵa beıimdelýin arttyrdy. Kásipkerler men halyq arasynda sybaılas jemqorlyq pen kóleń­keli ekonomıkanyń saldary týraly sapaly túsindirý jumystary júrgizilgenine qaramastan, para berý jáne teris pıǵyldy kásip­kerlikke nemquraıdy qaraý joıylar emes. Munda sheshimdi kúrestiń júıesinen nemese tásilderinen emes, adamdardyń ózinen, olardyń rýhanı-adamı tárbıesinen izdeý kerek.

Sondyqtan men:

1. Tárbıeli, ar-ojdandy, adal, ádil adamdy qalyptastyrý faktory retinde otbasy ınstıtýtynyń rólin qalpyna keltirýge jáne eń jaqsy ekonomıkalyq jáne áleýmettik jaǵdaılar jasaýǵa;
2. Eńbekqorlyqty, jaýap­ker­shilikti, aǵa býynǵa qurmet kór­setýdi, oılaý erkindigin, ulttyq dástúrler men rýhanı qundy­lyqtardy saqtaýdy sińirýge basa nazar aýdara otyryp, mektepke deıingi tárbıe men mektepte bilim berýdegi tujyrymdamalyq tásil­derdi ózgertýge;
3. Memlekettik tildiń márte­besin onyń is qaǵazdaryn júr­gi­zýdegi for­maldi qoldanylýyn joıýǵa, adam ómiri­niń barlyq salasyna tereń enýine járdemdesý arqyly arttyrýǵa, sondaı-aq bul jaǵdaıda ózim úlgi bolýǵa;
4. Shet elderdegi qazaqtardyń ulttyq biregeıligin saqtaý úshin jaǵ­daılardy jaqsartýǵa jáne olardy tarıhı otanyna qaıtarý kezinde qajet bolatyn materıal­dyq jáne moraldyq qoldaý kórsetýge;
5. Qazaqstannyń basty baı­lyǵy – di­nı kózqarastar bos­tan­dyǵyn, ultaralyq kelisim men halyqtar dosty­ǵyn baǵa­laýǵa QOL JETKIZÝGE
   TYRY­SAMYN.

Baqýatty aýyl – qýatty memleket!

Munaı, metall jáne basqa da tabıǵı resýrstardy eksporttaı otyryp, bizdiń el valıýta qunyna qatty táýeldi «shıki­zat shylaýyna» aınaldy. Budan bólek, Qazaqstan óz shıkizaty bola tura óz halqyn qoljetimdi otynmen jáne energetıkalyq resýrstarmen qamta­masyz ete, halyq tutynatyn qarapaıym taýarlar óndirisin jolǵa qoıa almady. Jyl saıyn baǵasy kóterilgen ımportpen birge ınflıasııa ósip otyr.

Úkimet ekonomıkanyń draı­veri bola alatyn agrarlyq sala­nyń áleýetin elemeıdi. Sonymen qatar bılik agro­óner­kásiptik keshenniń áleýetin ashý úshin bizde barlyq qajetti alǵyshart – tájirıbeli jáne bilikti kadrlar, keń aýyl­sha­rýa­shylyq alqaptary, ken oryn­dary men sý resýrstarynyń qomaqty qory, eksporttyq naryq­tardaǵy suranys bar ekenin jaqsy biledi. Búgingi tańda AО́K ekonomıkanyń barlyq salasy úshin mýl­tıp­lıkatıv­ti áser beretin eldi ın­dýs­trııa­lan­dyrýdyń negizi bola alady.

Aýyl sharýashylyǵynda 1 jumys ornyn qurý aralas salalarda 7-8 jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi.

Men Qazaqstan Respýb­lı­kasyn ala­­qandaı jer de bos jatpaıtyn, egi­­letin, ár dastar­qan sapaly jáne baǵa­sy qolje­timdi otandyq ónimmen tol­­ty­rylatyn agrarlyq derjavaǵa aı­nal­dyrýǵa nyq bekindim. Sol sebepti men:

1. Agrobıznesti qurý jáne damytý úshin memlekettik qol­daýda, jeńildetilgen kredıtteýde, fıskaldyq saıasatta, eń­bek na­ryǵynda, startaptardy yn­­ta­­landyrýda, sondaı-aq jer, teh­nıkalyq (otandyq aýyl sharýa­­­shylyǵy mashınalaryn jasaý­dy qalpyna keltirý) jáne aqpa­rattyq resýrstardy kedergisiz alýda eń jaqsy jaǵ­daılar jasaı otyryp, AО́K jáne aýyldyq eldi mekender­di jańǵyrtý jónindegi uzaqmer­zimdi ulttyq strategııany zań deńgeıinde qabyl­daýdy;
2. Sottar men sotqa deıingi tergep-tekserý organdarynda, son­­daı-aq eksport elderinde adal aýyl sharýashylyǵy taýaryn ón­dirý­shiler men olar­dyń qyzmet­ker­lerin quqyq­tyq qorǵaý paı­da­sy­na prezı­denttik kepildik berýdi;
3. Olarǵa jáne olardyń ot­basy múshelerine qajetti áleý­met­tik qoldaý kó­lemin qamtama­syz ete otyryp, aýyl sha­rýa­shy­lyǵy eńbekkerleriniń márte­besin arttyrýdy;
4. Qala turǵyndaryn kommer­sııalyq ústeme baǵasyz azyq-túlik taýarlarymen qamtamasyz etý úshin megapolıs­terde, mono­qalalarda, oblys jáne aýdan orta­lyqtarynda tutyný qo­ǵam­dary men kooperatıvter je­lisin qurýdy jáne damytýdy;
5. Jeke ınvestısııalyq qor­lar qyzmetin memlekettik yntalandyrýdy, AО́K pen aýyldy ınvestısııalaýshy salymshylardy saqtandyrý men kepildik berýdi QAMTAMASYZ ETEMIN.

Tapsyrys berýshi: Á.J.Qa­sym­­qanova. Maqala aqysy Qa­zaqstan Respýblıkasy Prezı­­denttigine kandıdat J.Daı­ra­baev­tyń saılaý qory qaraja­tynan tólendi. Osy materıaldy shyǵarǵan uıym, ony basyp shy­ǵarǵan jeri jáne taralymy týraly máli­met shyǵys derekterinde kórse­tilgen.