Keıingi ýaqytta halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń jumysyna jan bitip, belsendi áreketke kóshkenin baıqap júrgen edik. Buryn bul uıym oblys ortalyqtarynda ǵana tanymal bolsa, endi mine, aýdan-aýyldarda da júıeli iske kirisipti. Batys Qazaqstan oblysyndaǵy aýdandar arasynda alǵashqy bolyp resmı memlekettik tirkeýden ótken Shyńǵyrlaý fılıaly ult ustazynyń mereıtoıynda el ishine belgili til ǵalymdaryn shaqyrǵan eken.
– Biz shekaralyq aýdanbyz, Reseıdiń Orynbor oblysymen shektesemiz. Sondyqtan da bizde memlekettik tildiń tuǵyry berik bolýǵa tıis degen nıetpen iske kiristik. Aýdan boıynsha qazaq tiliniń qoldanylýy jaqsy. Ekonomıka, esep-qısap júrgizetin bólimder, quqyq qorǵaý organdary bolmasa, ózge salalar memlekettik tilge tolyǵymen kóshken, – deıdi halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamy aýdandyq fılıalynyń jetekshisi Tilegen Qalıev.
Jaqynda ǵana jergilikti ádilet organdaryna resmı tirkelip, qyzmetke kirisken fılıal alǵashqy is-sharasyn Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyq mereıtoıyna oraı «Ahmet álemi: qazaq tiliniń búgini, bolashaǵy» degen taqyrypta respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótkizýmen bastapty.
Aýylda ótken alqaly jıynǵa Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Zeınol-Ǵabden Bısenǵalı, A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Jamal Mánkeeva, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetiniń dosenti Bolat Boranbaı, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Mahambet О́temisuly atyndaǵy Batys Qazaqstan ýnıversıtetiniń dosenti Uldaı Erjanova syndy ǵalymdar kelip, salmaqty baıandamalardy ortaǵa saldy. Jıynǵa Batys Qazaqstan ınnovasııalyq-tehnologııalyq ýnıversıtetiniń ǵylymı bólim basshysy, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Murat Sabyr moderatorlyq jasap, qazaq tiliniń qazirgi jaı-kúıi men mártebesi tóńireginde óreli áńgime órbitti.
Jıynda ǵalymdar tarapynan birqatar keleli usynys aıtyldy. Máselen, Uldaı Rysqalıqyzy tegimizdegi ulttyq kodty qalyptastyrý týraly toqtalsa, Bolat Eltaıuly qoldanysta júrgen latyn álipbıin áli de tolyqtyra túsý qajet ekenin erekshe atap ótti. Al til janashyry Bolat О́teǵalıuly mektep jasyndaǵy balanyń bastaýyshta birneshe tildi qatar oqýy úlken qatelik ekenin aıtty.
Konferensııa barysynda halyqty erekshe tolqytqan bir oqıǵa boldy. Shyńǵyrlaý aýdanynyń ákimi Álııa Muhanbetjanova jıynnyń qonaǵy professor Jamal Mánkeevaǵa «Aýdannyń qurmetti azamaty» ataǵyn saltanatty túrde tabys etip, yqylas-qurmetin kórsetti. Aıta keteıik, Jamal Aıtqalıqyzy dál osy Shyńǵyrlaý aýdany Aqbulaq aýylynda dúnıege kelgen. Osydan eki jyl buryn ǵalymnyń 80 jyldyq mereıtoıy koronavırýs karantınine baılanysty atalmaı qalyp edi. Endi, mine, «eshten kesh jaqsy» degen, týǵan jerdiń qurmeti laıyqty ıesin tapty.
Osy jıynda Shyńǵyrlaý aýdanynda memlekettik tildiń shyraıyn kirgizip, mártebesin asyryp júrgen Álııa Bıǵazyqyzy, Aıgúl Jolamanova, Tilegen Qalıev, Samat Baıbolat syndy til janashyrlary halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń Alǵyshatyna ıe boldy.
– Biz keler jyly kórshiles Orynbor oblysynda turatyn qandas baýyrlarymyzben jaqyn qarym-qatynas ornatyp, olardy atajurtpen tanystyrý, ásirese jas urpaqty ulttyq salt-dástúr men ana tiline baýlý maqsatynda jańa jobalardy qolǵa alǵymyz keledi, – deıdi Tilegen Kenjetaıuly.
Batys Qazaqstan oblysy
