Álıhan Smaıylov qazan aıynda KQK-da jyljymaly eki aılaq qondyrǵysyn jóndeýdi aıaqtaý josparlanǵanymen, aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty bul jumystar toqtatylǵanyn atap ótti.
«Aldaǵy eki-úsh kúnde №1 jyljymaly qondyrǵy jóndeledi dep oılaımyn. Birden ekinshi qurylǵyny jóndeý bastalady. Ol boıynsha jumystardy eki-úsh aptada aıaqtaý kózdelgen», dedi Premer-Mınıstr.
Onyń aıtýynsha, osyǵan qaramastan bıýdjetke túsetin túsimder tómendemeıdi.
«Bıyl munaı sektorynan Ulttyq qorǵa 3,9 trln teńge túsedi dep josparlanǵan bolatyn. 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha bul jospar trıllıon teńgege asyra oryndalyp jatqanyn kórip otyrmyz», dedi Á.Smaıylov.
Úkimet basshysynyń aıtýynsha, respýblıkalyq bıýdjet boıynsha da osyndaı jaǵdaı baıqalyp otyr: túsim 1,8 trln teńgeni quraıdy dep josparlansa, 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha 1,4 trln teńge túsken.
«Álemdik munaı naryqtarynda qalyptasyp jatqan baǵalar men konıýnktýra arqyly munaı-gaz sektorynan Ulttyq qorǵa jáne respýblıkalyq bıýdjetke túsetin barlyq túsim tolyq kólemde kútilýde», dedi Premer-Mınıstr.
Sonymen qatar ol qazirgi ýaqytta Úkimet Grýzııa, Ázerbaıjan, О́zbekstan, Qytaı jáne basqa elder arqyly munaı tasymalyn ártaraptandyrý boıynsha Jol kartasyn iske asyryp jatqanyn atap ótti.
«Atalǵan barlyq baǵyt boıynsha munaı eksportynyń áleýetin keńeıtý jáne arttyrý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Kórshi elderdegi áriptesterimiz tarapynan tolyq túsinistik pen qoldaý bar. Olar ózderiniń tranzıttik múmkindikterin usynýǵa, osy máseleler boıynsha Qazaqstanmen yntymaqtasýǵa daıyn», dep túıindedi Á.Smaıylov.
Atap aıtqanda, 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap Qazaqstannan «Baký – Tbılısı – Jeıhan» munaı qubyry arqyly 1,5 mln tonna munaı tasymaldaý týraly ýaǵdalastyq bar. Bul kólemdi odan ári 6-6,5 mln tonnaǵa deıin ulǵaıtý pysyqtalýda.
Sondaı-aq Parlament Senatynda ótken brıfıng barysynda Álıhan Smaıylov elimizdiń kásiporyndarynda ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý týraly suraqqa jaýap berdi.
Á.Smaıylov ónerkásiptik nysandarda oryn alyp jatqan qaıǵyly oqıǵalar men tótenshe jaǵdaılarǵa Úkimet tıisti nazar aýdaryp otyrǵanyn aıtty.
«ArselorMıttal Temirtaý» kompanııasyna qatysty aıtatyn bolsaq, onyń ıeleri tarapynan jasalǵan barlyq is-áreketterge nemese áreketsizdigine quqyqtyq baǵa beriledi», dedi ol.
Premer-Mınıstr Úkimet osy baǵytta birqatar qosymsha shara qabyldaıtynyn atap ótti.
«Qazir osy salany retteýdi jetildirý boıynsha zańnamaǵa qosymsha normalar daıyndalyp jatyr. Atap aıtqanda, osyndaı ónerkásiptik óndiristerdiń menshik ıeleri men basshylarynyń jaýapkershiligi arttyrylady. Sondaı-aq memleket tarapynan baqylaý sharalary kúsheıtiledi», dedi Á.Smaıylov.
Onyń aıtýynsha, mundaı kompanııalardyń jańǵyrtý men tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýdy jyldyq jıyntyq tabystyń keminde 1%-y deńgeıinde qarjylandyrý mindetin zańnamalyq turǵydan bekitý usynyldy.
«Budan basqa, jańa tehnologııalardy eskere otyryp, ónerkásiptik qaýipsizdikke qoıylatyn barlyq talap qaıta qaralady. Osy jáne basqa da qosymsha normalar pysyqtalyp jatyr», dedi Premer-Mınıstr.
Máselen, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske, Qylmystyq jáne Kásipkerlik kodeksterge, sondaı-aq «Azamattyq qorǵaý týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý josparlanýda.
Á.Smaıylov respýblıkada zańnamaǵa sáıkes jyl saıyn tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýdyń jıyntyq jospary ázirlenetinin aıtty.
«Bıyl 2,5 myń tehnıkalyq qurylǵyny aýystyrý jáne 100-den astam tehnologııalyq jelini jańartý kózdelgen. Bul baǵyttaǵy jumystar da kúsheıtiledi», dep túıindedi ol.
