Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Árıne, resmı matchtar men joldastyq kezdesýlerdiń dárejesin, oıynda tirkelgen nátıjelerin salystyrýǵa kelmeıtini belgili. О́ıtkeni jattyqtyrýshylar quramy da, fýtbolshylar da oǵan eki túrli kózqaraspen qaraıdy. Alǵashqysy túsinikti, resmı kezdesýlerde quramalar alańǵa tek jeńis úshin, úsh upaı oljalaý úshin shyǵady. Al joldastyq matchtyń negizgi maqsaty – ulttyq quramaǵa shaqyrtylǵan jańa oıynshylardy synaqtan ótkizý, ótken matchtardaǵy qateliktermen jumys isteý, túrli taktıkalyq júristerdi tekserip kórý.
Endi Qazaqstan quramasynyń О́zbekstan jáne Birikken Arab Ámirlikterimen ótkizgen joldastyq matchtaryna kishkene taldaý júrgizip kóreıik. Tashkenttegi kezdesýde Magomed Adıev joǵaryda atap ótken joldastyq matchtyń qaı talabyn oryndady? Eshqaısysyn! Birinshiden, ulttyq quramanyń jıynyna birdi-ekili jańa fýtbolshyny shaqyrǵanymen, onyń eshbirin alańǵa shyǵarǵan joq. Baýyrjan Islamhandy esepke almaǵanda. Qaqpada sol baıaǵy Shaskıı, qorǵanystaǵy bestikte de (Dosmaǵambetov, Álip, Marochkın, Malyı, Gabyshev), ortalyq alańdaǵy tórttikte de (Astanov, Darabaev, Taǵybergen, Orazov) ózgeristi baıqaı almadyq. Tipti shabýylda Abylaıhan Jumabek, Maksım Samorodov sekildi jas fýtbolshylar bola tura, Adıev alańǵa Abat Aıymbetovti shyǵardy. Qazaqstan quramasy Ulttar lıgasy aıasyndaǵy barlyq matchta shamamen osy fýtbolshylarmen oınap shyqty. Búkil maýsym boıy ulttyq quramada da, óz klýbtarynda da oınap, ábden sharshaǵan oıynshylardy odan ári qınaı berýdiń ne qajeti bar edi. Eger bas bapker: «Bizge jańa fýtbolshylardy synaqtan ótkizgennen góri, nátıje mańyzdy», dese bir jón.
Ekinshiden, bas bapker quramaǵa eki matchta da birde-bir taktıkalyq ózgeris engizgen joq. О́zbekstanmen de, BAÁ quramasymen de sol baıaǵy bes qorǵaýshy, tórt jartylaı qorǵaýshy jáne bir shabýylshymen oınady. Nege 4-4-2 júıesin (tórt qorǵaýshy, tórt jartylaı qorǵaýshy, eki shabýylshy) nemese 3-5-2 taktıkasyn qoldanyp kórmedi? Nege qaqpada tek Shaskıı turýy kerek? Nege «Qaıratta» tamasha maýsym ótkizgen Danıl Ýstımenko men «Astananyń» chempıondyǵyna óz úlesin qosqan Aleksandr Zarýskııge senim bildirmeıdi. Tym bolmasa, eki matchta ekeýine 45 mınýt múmkindik berip kórýge bolar edi ǵoı. Shabýylda da solaı. Jas fýtbolshylardyń ulttyq quramanyń aýrasyn sezingen, tájirıbeli oıynshylarmen bir alańda jattyqqany jaqsy. Biraq olardy áýre qylyp jıynǵa shaqyrǵan soń, ózgelermen birdeı jattyǵýda ter tókken soń alańda 10 mınýt bolsyn oınatyp kórý kerek edi ǵoı.
Abý-Dabıdegi «Ál-Nahaıan» stadıonynda ótken matchta da M.Adıev quramaǵa aıtarlyqtaı ózgeris jasaǵan joq. Tek ekinshi taımda ǵana qorǵaýshy Temirlan Erlanov, shabýylshylar Maksım Samorodov pen Jaqsylyqovqa 20 mınýttaı múmkindik bergenin atap ótpesek, basqa ózgeris joq. О́zbekstanmen bolǵan oıynda óreskel qatelik jibergen ortalyq qorǵaýshylar – Sergeı Malyı men Aleksandr Marochkın bul matchta da sol «erlikterin» qaıtalady. Alań ıeleri sapynan mergendigimen kózge túsken Fabıo Lımanyń eki goly da qorǵaýshylardyń qateliginen soǵyldy. Match aıaqtalar tusta Marochkın qyzyl qaǵazben jazalanyp, alańnan qýyldy. Adıevtiń joldastyq kezdesýlerden bir túıgeni – ortalyq qorǵanysqa jańa fýtbolshylardy izdeý kerek ekeni shyǵar. Sondaı-aq baıqasańyzdar, Reseı chempıonatynda óner kórsetetin Baqtıer Zaınýtdınov erekshe oıynymen kózge túse almady. Tipti keıde onyń alańda júrgeni de baıqalǵan joq. Demek Magomed myrza oǵan áli alańdaǵy laıyqty ornyn taýyp bere almaı jatyr degen sóz.
Ulttar lıgasynyń bir maýsymyndaǵy nátıjesinen keıin Eýropanyń ortańqol komandasyna aınaldyq dep bórkimizdi aspanǵa laqtyrǵanymyzben, keshegi eki matchtaǵy jeńilis qýanýǵa áli erte ekenin, bas bapkerge áli de taktıka jaǵynan izdene túsý kerek ekenin baıqatty. Azııa fýtbolyndaǵy ózimizben deńgeıles quramalardy jeńe almaı jatyp, álem nemese Eýropa chempıonatynyń fınaldyq kezeńine shyǵýdy ázirge armandamaı-aq qoıa turatyn sııaqtymyz.