Keńes odaǵy kezinen beri qaýipsizdik organdarynda qyzmet etken, basshylyq quramda bolǵan kóptegen ardager qyzmetkerler zeınetkerlikke shyqqannan keıin de qoǵamda ulttyq rýhty kúsheıtý, keıingi tolqyndy patrıotızmge tárbıeleý baǵytynda úlken jumys atqardy. Olar qazir de arnaýly qyzmettiń ozyq tájirıbeleri men qalyptasqan dástúrlerin izbasarlaryna úıretip, ortamyzda júr. Solardyń biri – UQK tuńǵysh tóraǵasy, general-leıtenant Bolat Baekenov bıyl 80 jasqa tolyp otyr.
Bolat Ábdirahmanuly táýelsizdiktiń eleń-alańynda otandyq kúshtik qurylymdardy jasaqtap, nyǵaıtýǵa súbeli úles qosty. Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy qarsańynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tuńǵysh tóraǵasy, Qaýipsizdik keńesiniń hatshysy, Ishki ister mınıstri, Prezıdent Kúzeti qyzmetiniń bastyǵy laýazymdaryn abyroımen atqarǵan, arnaýly qyzmetterdi qalyptastyrýǵa aıryqsha atsalysqan ony I dárejeli «Dańq» ordenimen marapattaýy – osynyń aıǵaǵy.
Bolat Baekenov 1960 jyly Oral qalasyndaǵy Aýyl jáne orman sharýashylyǵy tehnıkýmyn bitirgennen keıin eńbek jolyn Qaraǵandy oblysy Saran qalasynda qalalyq DOSSAF avtoklýbynyń meńgerýshisi, avtobaza avtomehanıgi bolyp bastaǵan. Áskerı boryshyn ótep kelgennen keıin Saran qalalyq halyqqa bilim berý bóliminde mekteparalyq oqý-óndiristik sheberhanasynyń meńgerýshisi boldy. 1966-1973 jyldary komsomol jáne partııa jumystaryna aralasyp, Saran qalalyq komsomol komıtetiniń birinshi hatshysy, qalalyq partııa komıteti uıymdastyrý bóliminiń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. Buǵan qosa Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń tarıh fakýltetin syrttaı bitirdi.
1973 jyly Qazaqstan kompartııasy ortalyq komıtetiniń sheshimimen ol KSRO memlekettik kaýipsizdik komıteti Joǵary mektebiniń basshylyq kuramdaryn daıarlaý kýrsyna jiberiledi. Ony bitirgennen keıin Memlekettik qaýipsizdik komıteti Qaraǵandy oblystyq basqarmasy qarsy barlaý bólimi bastyǵynyń orynbasarlyǵyna taǵaıyndalady. Bolashaq UQK tóraǵasynyń qaýipsizdik qyzmetindegi karerasy osy kezden bastalǵan edi. Ári qaraı qajyrly eńbeginiń arqasynda osy saladaǵy jaýapty qyzmetterdi atqaryp, elimiz egemendik alǵan jyldary osy salaǵa basshylyq jasap, jańadan qurylǵan organdy nyǵaıtýdy uıymdastyrdy.
Joǵaryda atap ótkenimizdeı, ol táýelsizdiktiń nyǵaıýy jyldarynda qaýipsizdik qyzmetinen basqa da birqatar kúshtik qurylymdarǵa jetekshilik etti. 1993-1994 jyldary Qaýipsizdik keńesiniń hatshysy mindetin atqaryp, 1994-1995 jyldary Ishki ister mınıstri boldy. 1997 jyldan Prezıdent Kúzet qyzmetiniń bastyǵy bolyp taǵaıyndaldy. 2001 jyly otstavkaǵa shyqqan soń Bolat Ábdirahmanuly ustazdyq qyzmetpen aınalysyp, Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıtetinde Almaty zań akademııasyn, Qazaqstan Kúzet uıymdary assosıasııasyn basqardy.
UQK ardageriniń atqarǵan qyzmetterine jekeleı toqtalatyn bolsaq, birneshe kitapqa júk bolatyny sózsiz. Elimiz táýelsizdik alǵannan keıin kúshtik qurylymdardy reformalaý, qaıta qurý máselesi kún tártibine shyqty. Túbegeıli ózgeriske ushyraǵan saıası, ekonomıkalyq, qurylymdyq júıe barlyq salaǵa jańa talap, tyń mindet qoıdy. Eń aldymen zańnamalyq negiz retinde 1992 jylǵy maýsymda Joǵarǵy Keńes Ulttyq qaýipsizdik týraly zań qabyldady. Bul zańdy ázirleýge tek kúshtik qurylymdar qyzmetkerleri, depýtattar ǵana emes, sonymen qatar jalpy jurtshylyq ókilderi de qatysty. Sol tusta Bolat Ábdirahmanulynyń basshylyǵymen Ulttyq qaýipsizdik organdarynda jańa zań boıynsha kóptegen ózgeris jasaldy. Qujat qabyldanǵannan keıin komıtettiń, árbir qyzmetkerdiń atqaratyn qyzmetterin retteıtin normatıvtik aktiler daıyndaldy.
Alǵash elimiz egemendik alyp, derbes memleket bolǵan jyldary qaı salada bolsyn ártúrli qıyndyq bolǵany belgili. Qarjy máselesi, jabdyqtaý, tipti kadr tapshylyǵy da basty problemanyń biri boldy. Jasyratyny joq, materıaldyq jaǵdaı da bul tusta mańyzdy ról atqardy. KSRO ydyraǵan kezde Ulttyq qaýipsizdik organdarynyń jan-jaqty daıyndyqtan ótken bilikti mamandary memlekettik qyzmetke, jeke kommersııalyq kompanııalarǵa shaqyrtý ala bastady. Kásipkerler joǵary jalaqy taǵaıyndap, mamandardy fırmalarda jumys isteýge tartty. Kóptegen bilikti ofıserler ózderiniń tarıhı Otandaryna qonys aýdardy. Sol sebepti ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etetin, el múddesin qorǵaıtyn mamandar qatary sırep qaldy. Osy tusta shette júrgen mamandarymyzdy elge qaıtarý, jańa kadrlardy daıarlaý jumystary qolǵa alyndy. Adamdarmen jumys isteýdiń jańa tehnologııalary men ádisterin meńgerý, postkeńestik keńistiktegi basqa elderdegi áriptestermen birlesip qarsy barlaý, uıymdasqan qylmyspen jáne esirtki bıznesimen kúresý salasynda ózara yntymaqtastyq ornatý qajet boldy. Osyndaı qıyn túıinderdiń sheshimin tabý Bolat Ábdirahmanulynyń basqarýymen iske asyryldy.
Uzaq jyldar kúshtik qurylymdar salasyna sińirgen eńbegi úshin ol «Parasat», «Qurmet», «Dańq», «Dostastyq juldyzy», «Za blagorodstvo pomyslov ı del», «Eńbegi úshin» ordenderimen, KSRO, Qazaqstan jáne shetel memleketteriniń 32 medalimen marapattalǵan. «Generaldar keńesi» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi prezıdıýmynyń múshesi, UQK jáne Prezıdent kúzeti qyzmetiniń Qurmetti qyzmetkeri, QazMZÝ Qurmetti professory, Saran qalasynyń Qurmetti azamaty búginde zaıyby Tamara Vasılevna ekeýi úsh qyzdy ósirip, nemere tárbıelep otyr.
Ardagerdiń 80 jyldyq mereıtoıy elimizde keńinen atalyp ótýde. «Ulttyq qaýipsizdik komıteti organdarynyń ardagerleri» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi Ortalyq keńesiniń tóraǵasy, otstavkadaǵy polkovnık Kenjebolat Beknazarovtyń bastamasymen mereıtoı qarsańynda Almatydaǵy UQK ǵımaratynda Ulttyq qaýipsizdik komıteti birinshi tóraǵasynyń murajaı-bólmesi ashyldy, sondaı-aq arnaýly qyzmet organdary ardagerleriniń arasynda bılıardtan jarys uıymdastyryldy. Bolat Ábdirahmanulynyń qaýipsizdik organdarynyń qurylymyn nyǵaıtý jáne retke keltirýdegi qajyrly eńbegi, ıgi bastamalary arnaýly qyzmet jáne quqyq qorǵaý organdarynyń tarıhynan oıyp oryn alady.
