Eldiń Memlekettik hatshysy sammıt týraly oı bólisti
Jýyrda Venadaǵy EQYU-nyń Turaqty keńesine qatysýshylardyń aldynda Fransııanyń Eýropamen qarym-qatynas jónindegi Memlekettik hatshysy Per Lelýsh sóz sóılep, EQYU-nyń, osy zamanǵy qaýip-qaterlerdiń barǵan saıyn jahandyq sıpat alyp bara jatqanyn eskergende, burynǵysynsha qaýipsizdiktiń mańyzdy quraly bolyp tabylatynyn atap kórsetti.
Talǵat JUMAǴULOV – Venadan.
Jalpyeýropalyq deńgeıdegi saıası yntymaqtastyq EQYU-nyń aldyndaǵy Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq jónindegi konferensııanyń negizinde jáne onyń damýymen qatar qalyptasqan. “Eýroodaqtyń syrtqy saıasaty búginde EQYU-nyń óz maqsattaryn aldaǵy kezde de qandaılyq qozǵaıtyny úshin aıryqsha mańyzdy. Naq sondyqtan Fransııa men Germanııa EQYU-ǵa birlesip tóraǵalyq jasaý múmkindigin qarastyrýda”, – dedi Lelýsh myrza. Demokratııa men birlikke umtylys Eýropa tarıhyna óz yqpalyn tıgizdi, dep atap ótti Fransııanyń Memlekettik hatshysy. Bul rette ol mańyzdy kezeńder retinde Germanııamen tatýlasýdy jáne Eýropanyń Ekinshi jahandyq soǵystan keıingi qalpyna kelýin, 1975 jylǵy Helsınkı Qorytyndy aktisin jáne Jańa Eýropa úshin Parıj hartııasyn atap ótti. “Osy qadamdardyń arqasynda bizdiń qaýipsizdigimiz ár memlekettiń óz qorǵanys saıasatyn júrgizý esebinen nemese bizdiń ortaq keńistigimizde alıanstarǵa álde uıymdarǵa qatysýymen ǵana qamtamasyz etilmeıdi. Oǵan sondaı-aq búkil Eýroatlantıka jáne Eýrazııa óńirindegi yntymaqtastyq júıesi arqyly kepildik beriledi”, – dedi P.Lelýsh. Birlesken bul jumys saıası-áskerı ǵana emes, sonymen birge gýmanıtarlyq jáne ekonomıkalyq qyrlardy, sondaı-aq jarııa múmkindikterdi qurmetteý men alańdaýshylyq týǵyzatyn sátterdi eskerýdi qamtıdy. Lelýsh Korfý úderisine – EQYU aıasynda júrgiziletin bolashaq Eýropalyq qaýipsizdik týraly únqatysýǵa joǵary baǵa berdi. Ol EQYU-daǵy qazaq tóraǵalyǵynyń osy jyldyń aıaǵynda sammıt ótkizý jónindegi bastamasyna Fransııanyń qoldaý bildiretinin qadap aıtty. Sammıt ótkizý úshin uıymǵa qatysýshy barlyq elý alty eldiń konsensýsy qajet ekenin de eske saldy. “HHI ǵasyrdaǵy Eýroatlantıka jáne Eýrazııa qaýipsizdiginiń jańarǵan ortaq tujyrymdamasyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan bizdiń elderimiz tarıhynyń jańa kezeńin bastaý ortaq maqsatymyz bolǵan jaǵdaıda ǵana biz alǵa ilgerileı alamyz”, dep atap ótti Lelýsh. Fransııa Memlekettik hatshysynyń pikirinshe, “bul ortaqtyq bizdi biriktiretin ózimiz qabyldaǵan mindettemeler men qaǵıdattarǵa, ásirese, Helsınkı Qorytyndy aktisine jáne Parıj hartııasyna negizdelýi tıis. Qyrǵı-qabaq soǵys betteri múldem jabylýy kerek”. Fransýz dıplomaty, sondaı-aq Grýzııadaǵy, Armenııa men Ázirbaıjandaǵy, Qyrǵyzstandaǵy jaǵdaılarǵa baılanysty pikir bildirdi. Grýzııa týraly aıtqanda Lelýsh Fransııanyń aýmaqtyq tutastyq pen el egemendigi máselesin qoldaıtynyn qýattady. Ol EQYU-nyń Grýzııadaǵy mıssııasy 2009 jylǵy maýsymda jabylyp qalýyna baılanysty mandatty jalǵastyrýǵa qatysty konsensýsqa qol jetpegendikten, bul elde EQYU-nyń dalalyq mıssııasyn ashý qajettigin aıtty.
